www.rian.ru

# آداب ماه مبارک رمضان در تاجیکستان

26/06/1387 19:04

مسکو، 26 شهریور، خبرگزاری «ریا نووستی»/ مردم تاجیکستان هر سال ماه مبارک رمضان را که همراه با آیین های ویژه ای است گرامی می دارند.
تاجیکستان از جمله پنج کشور اسلامی آسیای مرکزی است که پس از استقلال در سال 1991 بازگشت به فرهنگ و آداب و سنتهای ملی و اسلامی را مورد توجه قرار داده است.
آمیزش فرهنگ و تمدن غنی تاجیکان با فرهنگ اسلامی و آموزه های دینی و احکام دین مبین اسلام باعث شده است که ماه رمضان در این دیار به ماه دوستی، محبت، عشق، صفا و کمک به همنوعان شهرت یابد.
رمضان عزیزترین ماه خداوند، ماه مغفرت الهی، ماه بخشش گناهان، ماه نزول قرآن و ماه میهمانی خدا به شمار می آید و به جا آوردن نماز تراویح از مهمترین اداب و سنتهای مرسوم در تاجیکستان در این ماه است.
حضور پرشور در مساجد، کنار گذاشتن کدورتهای گذشته، بخشش یکدیگر، آشتی کردن و هدیه دادن به خویشاوندان و همسایگان از رسم های دیگر تاجیکان در این ماه خدا است.
نماز تراویح بیست رکعتی است و هر شب در ماه مبارک رمضان در همه مساجد تاجیکستان و یا در خانه ها به صورت گروهی اقامه می شود.
در بیشتر مساجد تاجیکستان هر شب هنگام بجا آوردن نماز تراویح یک جزء قرآن مجید قرائت می شود تا نمازگزاران بتوانند تا پایان ماه مبارک ، قرآن را ختم کنند.
حافظان قرآن مجید که وظیفه قرائت آیات قرآن در نماز تراویح را دارند و نماز به امامت آنان برگزار می شود گاه یک یا دو ماه پیش از ماه رمضان به اصطلاح تاجیکان چله می نشینند و محفوظات خود را دوره می کنند.
ماه مبارک رمضان از منظر مسلمانان تاجیک بستر اصلی دینداری ، عبادت و ارتباط با خداست و براین اساس آنان سعی می کنند با قرائت قرآن ، برگزاری نماز تراویح و سرودن اشعار ویژه ،جلوه های ماه مبارک رمضان را حفظ و به کودکان خود و نسل آینده منتقل کنند.
جمله"رمضان مبارک " تا آخر این ماه بین تاجیکان رد و بدل می شود و آیین موسوم به "رب من" از معروف ترین و رایج ترین شعائر تاجیکان در این ماه است که تا حد زیادی توانسته در 80 سال حاکمیت کمونیست که مخالف هرگونه شعائر دینی بود ، سنت های رمضان را حفظ کند.
مراسم "رب من " خوانی در گذشته در تمام مناطق فارس زبان آسیای مرکزی نظیر" بخارا، سمرقند، خجند ، پنجکنت ، اوراتپه ، قشقه دریا ، سرخان ، حصار ، قراتگین ، درواز ، ختلان و بدخشان با تفاوتهای لهجه ای وجود داشت.
اگرچه این سنت دیرین اکنون در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان کمتر به چشم
می آید اما در روستاها و مناطق کوهستانی آن همچنان پا برجاست.
مراسم رب من خوانی بعد از ضیافت افطار برگزار می شود و کودکان در گروه های چند نفره با یک سرگروه که صدای بهتر دارد در کوچه ها به راه می افتند و به در خانه ها می روند.
کودکان پس از تبریک ماه رمضان به صاحب خانه همزمان شروع به همخوانی اشعار "رب من" با مضمون حمد و سپاس خدا و طلب بخشش و برکت از درگاه او می کنند و صاحب خانه نیز به آنها هدیه می دهد.
جامعه شناسان تاجیک معتقدند سرودن و خواندن اشعار رمضانی تلاش سرایندگان و خوانندگان برای حفظ آیین های اسلامی و ترویج دین اسلام در شکل مردم پسند در گذشته بوده است.
مردم با سخاوت تاجیکستان در ماه رمضان سفره های خود را که "دسترخوان" گفته می شود برای پذیرایی از میهمانان روزه دار خود با انواع خوردنی ها اعم از نان ، شیرینی ، آجیل و میوه و غذاهای گرم پهن می کنند.
تنوع غذایی در سفره افطاری خانواده تاجیک به حدی است که هر تازه واردی به شدت تحت تاثیر میهمان نوازی تاجیکان قرار می گیرد.
خوراکی ها و شیرینی های محلی موسوم به "نشالا" ، "حلوا کنجدی " و "شیرچای" ، شوربا و آش پلو معمولا در ضیافت های افطار زینت بخش دسترخوان هر مسلمان تاجیک است.
مردم تاجیک قبل از افطار در مساجد قرآن کریم تلاوت می کنند وبعد از اقامه نماز مغرب به سفرهای ضیافت افطار می روند.
افطاری دادن در بین تاجیکان بسیار زیاد است و پذیرایی از میهمانان و اطعام مستمندان در این ماه الهی سنت حسنه ای است که تاجیکان آن را از نیاکان خود به ارث برده اند.
تاجیکان در ماه رمضان به دادن زکات و دستگیری افراد نیازمند هم اهمیت زیاد می دهند و سعی می کنند فقرای محله خود را دراین ماه کمک کنند.
در طول ماه مبارک رمضان غیر از زکات ، برخی از روزه داران ، خیرات خود را در قالب وجوه نقد ، مواد غذایی و پوشاک به مساجد محل اهدا می کنند و در روز عید فطر بین نیازمندان با نظارت خطیب مسجد توزیع می شود.
دراین میان شب قدر در بین مسلمانان حنفی مذهب و دیگر مسلمانان تاجیکستان از جایگاه بسیار ارزشمندی برخوردار است و هر روزه دار تاجیک در طول ماه مبارک رمضان برای رسیدن این شب لحظه شماری می کند.
با نزدیک تر شدن شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان که طبق روایات اهل سنت شب نزول قرآن کریم است معنویت خاصی بر مساجد تاجیکستان حاکم می شود و روزه داران با صدق و صفای وصف ناپذیر آماده نیایش ویژه می شوند.
عده ای هم در آستانه این شب مبارک منازل خود را برای پذیرایی از مهمانان خدا آماده می کنند تا در شب احیا میزبان جمعی از خویشان خود باشند.
این عده خود را آماده پذیرایی از مهمانانی می کنند که قرار است شب تا صبح به اقامه نماز نافله ، تلاوت قرآن و راز و نیاز با پروردگار بپردازند.
در مساجد محلات مختلف شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان در این ایام جنب و جوش محسوسی به چشم می خورد و مردم روزه دار هر محل به سهم خود برای تهیه غذای افطار و سحری شب زنده داران کوشش می کنند.
افراد خیر هر محل هم مواد غذایی لازم برای تهیه سفره افطار و سحری را از چند روز پیش در اختیار مساجد قرار می دهند تا در ثواب شب قدر سهیم باشند.
مردم این کشور اسلامی در این شب با اجتماع در مساجد محل و یا در منازل بزرگان خانواده شب را با ذکر خدا و نیایش پروردگار به صبح می رسانند و برای قبولی طاعات خود در ماه رمضان دعا می کنند.
مسلمانان این دیار هم مانند سایر مسلمانان شب قدر را شب آمرزش گناهان می دانند و معتقدند که بنا به وعده خداوند ، در این شب تمام گناهان افراد اهل توبه بخشیده می شود.
مردم مسلمان تاجیکستان همچنین عید فطر از بزرگترین اعیاد خود می دانند و در این روز به دیدار همدیگر شتافته و عید را تبریک گفته و از خداوند منان طلب قبولی طاعات و عبادات ماه رمضان را می کنند.
تاجیکستان هفت میلیون و 200 هزار نفر جمعیت دارد که بیش از 95 درصد از آن را مسلمانان تشکیل می دهند که از این میزان 5 درصد شیعیان اسماعیلی ، 3 درصد شیعیان اثنی عشری و بقیه اهل سنت حنفی مذهب هستند.
طبق قانون اساسی تاجیکستان ،‌ فعالیت های دینی در این کشور آزاد است و اکنون در سه هزار و 215 مسجد در مناطق مختلف آن به طور منظم نماز جمعه و جماعات برگزار می شود.

اخبار مرتبط

17:58 18.07.1387 | آلمان 36 میلیون یورو به تاجیکستان کمک می کند
14:48 16.07.1387 | دولت تاجیکستان درصدد رسیدگی به سلامت روانی شهروندان است