Մարիամաձորի Սուրբ Մինաս եկեղեցին

Տեղադրությունը

Սուրբ Մինաս եկեղեցին գտնվում է Հադրութի շրջանի Մարիամաձոր գյուղի հարավ-արևմտյան մասում (նկ․ 1)։

Մարիամաձոր գյուղը 2020 թվականի հոկտեմբերից օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400" width="997" height="348" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400 997w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-300x105.jpg?v=1658822400 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-768x268.jpg?v=1658822400 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-370x129.jpg?v=1658822400 370w" sizes="(max-width: 997px) 100vw, 997px" title="Surb Minas Mariamadzor" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-300x225.jpg?v=1658822332 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1024x768.jpg?v=1658822332 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-768x576.jpg?v=1658822332 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1536x1152.jpg?v=1658822332 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-2048x1536.jpg?v=1658822332 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-370x278.jpg?v=1658822332 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 1 Եկեղեցին հյուսիս – արևելքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցին հյուսիս – արևելքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Պատմական ակնարկ

Սուրբ Մինաս եկեղեցին կառուցվել է 1601 թվականին, որի մասին վկայում է  մուտքի բարավորի վրա թողնված արձանագրությունը՝ «Թվ[ին]  ։ՌԾ։» (ԴՀՎ 5, 173)։ Ըստ Մ․ Բարխուդարյանի հյուսիսային կամարի վրա արձանագրված էր եկեղեցին կառուցողի հիշատակագրությունը՝ «Ես Ազարիա աբ[ե]ղա Դաւիթ Էրեց, որ շինող եկեղեցոյ շինեցի տէր», նույն կամարի մյուս կողմում, մեկ այլ արձանագրություն՝ «Խաչս Բաղդասարին է, իւր կողակցին ․․․» (Բարխուտարեանց 1895, 73):

Նշված արձանագրությունները ներկայումս չեն պահպանվել։

Ճարտարապետական – հորինվածքային քննություն

Ուղղանկյուն հատակագծով միանավ սրահ է, արևելյան կողմում ավարտվում է ուղղանկյուն խորանով (նկ․ 2)։ Տանիքը  թաղակապ է, արտաքուստ երկթեք, հողածածկ։ Կառուցված է անմշակ քարով և կրաշաղախով։ Ունի 14,7 մետր երկարություն, 7,9 մետր լայնություն, 4,5 մետր բարձրություն։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539" width="2560" height="1976" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-300x232.jpg?v=1658822539 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1024x790.jpg?v=1658822539 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-768x593.jpg?v=1658822539 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1536x1185.jpg?v=1658822539 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-2048x1581.jpg?v=1658822539 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-370x286.jpg?v=1658822539 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 2 Եկեղեցին ներսից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցին ներսից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Միակ մուտքը բացվում էր արևմուտքից։ Լուսավորվում էր արևելքից և արևմուտքից բացվող մեկական լուսամուտներով, որոնք ներկայումս փլված են։ Եկեղեցու ներսում պահպանվել են պատերի մեջ ագուցված խաչքարեր և խաչքարաբեկորներ (նկ․ 3, 4, 5)։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-300x225.jpg?v=1658822634 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1024x768.jpg?v=1658822634 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-768x576.jpg?v=1658822634 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1536x1152.jpg?v=1658822634 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-2048x1536.jpg?v=1658822634 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-370x278.jpg?v=1658822634 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 3 Եկեղեցու ներսի խաչքարերից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Եկեղեցու ներսի խաչքարերից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-300x225.jpg?v=1658822735 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1024x768.jpg?v=1658822735 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-768x576.jpg?v=1658822735 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1536x1152.jpg?v=1658822735 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-2048x1536.jpg?v=1658822735 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-370x278.jpg?v=1658822735 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 5  Խաչքարի բեկոր եկեղեցու ներսում, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 5  Խաչքարի բեկոր եկեղեցու ներսում, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-225x300.jpg?v=1658822691 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-768x1024.jpg?v=1658822691 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1152x1536.jpg?v=1658822691 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1536x2048.jpg?v=1658822691 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-278x370.jpg?v=1658822691 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="նկ. 4 Խաչքարի բեկոր եկեղեցու ներսում, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Խաչքարի բեկոր եկեղեցու ներսում, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և հետո

Խորհրդային տարիներին, 1930 ական թվականներին, հակակրոնական պայքարի զոհ դառնալով՝ եկեղեցին  պայթեցվել է, որից հետո մնացել էր կիսավեր (նկ․6, 7):

2020 թվականի ռազմական գործողությունների ժամանակ չի տուժել։ Հետպատերազմյան վիճակի մասին տեղեկություններ չկան։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-300x225.jpg?v=1658822892 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1024x768.jpg?v=1658822892 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-768x576.jpg?v=1658822892 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1536x1152.jpg?v=1658822892 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-2048x1536.jpg?v=1658822892 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-370x278.jpg?v=1658822892 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 6 Եկեղեցին հարավից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 6 Եկեղեցին հարավից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-300x225.jpg?v=1658822931 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1024x768.jpg?v=1658822931 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-768x576.jpg?v=1658822931 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1536x1152.jpg?v=1658822931 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-2048x1536.jpg?v=1658822931 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-370x278.jpg?v=1658822931 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 7 Եկեղեցին արևմուտքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 7 Եկեղեցին արևմուտքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Գրականություն

1․ Բարխուտարեանց 1895 – Բարխուտարեանց Մ․, Արցախ, Բագու։

2․ ԴՀՎ 5 - Դիվան հայ վիմագրության, պր. 5, Արցախ, կազմեց՝ Ս․ Բարխուդարյան, Երևան, 1982։

3․ Մկրտչյան Շ․, Լեռնային Ղարաբաղի պատմա–ճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, 1985։

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Մարիամաձորի Սուրբ Մինաս եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/մարիամաձորի-սուրբ-մինաս-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Մարիամաձորի Սուրբ Մինաս եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրությունը Սուրբ Մինաս եկեղեցին գտնվում է Հադրութի շրջանի Մարիամաձոր գյուղի հարավ-արևմտյան մասում (նկ․ 1)։ Մարիամաձոր գյուղը 2020 թվականի հոկտեմբերից օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից։ Պատմական ակնարկ Սուրբ Մինաս եկեղեցին կառուցվել է 1601 թվականին, որի մասին վկայում է  մուտքի բարավորի վրա թողնված արձանագրությունը՝ «Թվ[ին]  ։ՌԾ։» (ԴՀՎ 5, 173)։ Ըստ Մ․ Բարխուդարյանի հյուսիսային կամարի վրա արձանագրված էր եկեղեցին կառուցողի հիշատակագրությունը՝ «Ես Ազարիա աբ[ե]ղա Դաւիթ Էրեց, որ շինող եկեղեցոյ շինեցի տէր», նույն կամարի մյուս կողմում, մեկ այլ արձանագրություն՝ «Խաչս Բաղդասարին է, իւր կողակցին ․․․» (Բարխուտարեանց 1895, 73): Նշված արձանագրությունները ներկայումս չեն պահպանվել։ Ճարտարապետական – հորինվածքային քննություն Ուղղանկյուն հատակագծով միանավ սրահ է, արևելյան կողմում ավարտվում է ուղղանկյուն խորանով (նկ․ 2)։ Տանիքը  թաղակապ է, արտաքուստ երկթեք, հողածածկ։ Կառուցված է անմշակ քարով և կրաշաղախով։ Ունի 14,7 մետր երկարություն, 7,9 մետր լայնություն, 4,5 մետր բարձրություն։ Միակ մուտքը բացվում էր արևմուտքից։ Լուսավորվում էր արևելքից և արևմուտքից բացվող մեկական լուսամուտներով, որոնք ներկայումս փլված են։ Եկեղեցու ներսում պահպանվել են պատերի մեջ ագուցված խաչքարեր և խաչքարաբեկորներ (նկ․ 3, 4, 5)։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/մարիամաձորի-սուրբ-մինաս-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-26T08:12:14+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1920" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Մարիամաձորի Սուրբ Մինաս եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-26T08:10:58+00:00","dateModified":"2022-07-26T08:12:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Մարիամաձորի Սուրբ Մինաս եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Мост Дзахлик

Локализация

Памятник находится в 1 км к востоку от села Шош Аскеранского района, Республики Арцах, на реке Дзар (рис. 1, 2).

После 44-дневной войны территория памятника оккупирована Азербайджаном.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Dzakhlik.jpg?v=1658587569" width="1024" height="379" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Dzakhlik.jpg?v=1658587569 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Dzakhlik-300x111.jpg?v=1658587569 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Dzakhlik-768x284.jpg?v=1658587569 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Dzakhlik-370x137.jpg?v=1658587569 370w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2.jpeg?v=1658587592" width="800" height="531" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2.jpeg?v=1658587592 800w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-300x199.jpeg?v=1658587592 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-768x510.jpeg?v=1658587592 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-370x246.jpeg?v=1658587592 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-272x182.jpeg?v=1658587592 272w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" title="Рис. 1 Общий вид моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 86, 87, рис. 106, 108." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Общий вид моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 86, 87, рис. 106, 108.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpeg?v=1658587625" width="800" height="531" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpeg?v=1658587625 800w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-300x199.jpeg?v=1658587625 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-768x510.jpeg?v=1658587625 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-370x246.jpeg?v=1658587625 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-272x182.jpeg?v=1658587625 272w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" title="Рис. 2 Общий вид моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 86, 87, рис. 106, 108." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Общий вид моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 86, 87, рис. 106, 108.

Исторический очерк

Исторические сведения о памятнике довольно скудны. Известно, что в народе мост именовался также и «Мост Чрхацадзора». Судя по строительному типу, он, вероятно, был построен в 17-18-х веках (Карапетян 2009, 86).

Архитектурно-композиционное описание

Однопролетный мост, за исключением краеугольных камней арки, целиком построен из необработаных камней. Длина пролета – 8,07 м, ширина проезжей части – 3,06 м (рис. 3).

Состояние до, во время и после войны

В 2007-ом году памятник был отремонтирован и до войны находился в отличном состоянии. Сведений о мосте во время войны и после нее нет.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-2.jpeg?v=1658587702" width="800" height="837" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-2.jpeg?v=1658587702 800w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-2-287x300.jpeg?v=1658587702 287w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-2-768x804.jpeg?v=1658587702 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-2-354x370.jpeg?v=1658587702 354w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" title="Рис. 3 Обмер и поперечное сечение моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 87, рис. 26." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Обмер и поперечное сечение моста, фото: Карапетян С., Мосты Арцаха, Ереван, 2009, стр. 87, рис. 26.

Литература

Карапетян 2009 - Мосты Арцаха, Научные исследования ООИАА, Книга 12, Ереван (на арм., рус, англ. языках).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Мост Дзахлик - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-дзахлик/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Мост Дзахлик - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Памятник находится в 1 км к востоку от села Шош Аскеранского района, Республики Арцах, на реке Дзар (рис. 1, 2). После 44-дневной войны территория памятника оккупирована Азербайджаном." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-дзахлик/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-27T12:09:32+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-2.jpeg?v=1658587500" />
	<meta property="og:image:width" content="800" />
	<meta property="og:image:height" content="531" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b4%d0%b7%d0%b0%d1%85%d0%bb%d0%b8%d0%ba/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b4%d0%b7%d0%b0%d1%85%d0%bb%d0%b8%d0%ba/","name":"Мост Дзахлик - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-23T14:49:18+00:00","dateModified":"2022-07-27T12:09:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b4%d0%b7%d0%b0%d1%85%d0%bb%d0%b8%d0%ba/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b4%d0%b7%d0%b0%d1%85%d0%bb%d0%b8%d0%ba/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d0%b4%d0%b7%d0%b0%d1%85%d0%bb%d0%b8%d0%ba/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Мост Дзахлик"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Мост Дзахлик - Monument Watch


Церковь Сурб Минас Мариамадзора

Локализация

Церковь Сурб Минас находится в юго-западной части села Мариамадзор Гадрутского района (рис. 1). Село Мариамадзор с октября 2020-го года оккупировано Азербайджаном.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400" width="997" height="348" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400 997w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-300x105.jpg?v=1658822400 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-768x268.jpg?v=1658822400 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-370x129.jpg?v=1658822400 370w" sizes="(max-width: 997px) 100vw, 997px" title="Surb Minas Mariamadzor" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-300x225.jpg?v=1658822332 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1024x768.jpg?v=1658822332 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-768x576.jpg?v=1658822332 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1536x1152.jpg?v=1658822332 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-2048x1536.jpg?v=1658822332 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-370x278.jpg?v=1658822332 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 1 Церковь с северо-востока, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Церковь с северо-востока, 2019, фото Г. Будагян.

Исторический очерк

Церковь Святого Минаса была построена в 1601-ом году, о чем свидетельствует надпись, оставленная на входной двери: «В год 1050-ый». (САН 5, 173). Согласно М. Бархударяну, на северной арке имелась надпись с упоминанием строителя церкви: «Я, иеромонах Азария Давид Эрец, мастер построенной церкви», на другой стороне той же арки, другая надпись: «Крест Багдасара, для его супруги...» (Бархударянц 1895, 73). Упомянутые надписи до наших дней не сохранились.

Архитектурно-композиционный анализ

Церковь представляет собой прямоугольный в плане однонефный зал, в восточной части завершающийся прямоугольной абсидой (рис. 2). Перекрытие сводчатое, с внешней стороны – двускатное, покрытое землей. Построено из необработанных камней на известком растворе. Длина составляет 14,7 метров, ширина – 7,9 метров, высота – 4,5 метра.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539" width="2560" height="1976" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-300x232.jpg?v=1658822539 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1024x790.jpg?v=1658822539 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-768x593.jpg?v=1658822539 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1536x1185.jpg?v=1658822539 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-2048x1581.jpg?v=1658822539 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-370x286.jpg?v=1658822539 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 2 Церковь изнутри, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Церковь изнутри, 2019, фото Г. Будагян.

Единственный вход открыт с восточной стороны. Зал освещается благодаря двум оконных проемам, открытым с восточной и западной сторон. В настоящее время они разрушены. Внутри церкви сохранились встоенные в стены целые хачкары и фрагменты (рис. 3, 4, 5).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-300x225.jpg?v=1658822634 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1024x768.jpg?v=1658822634 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-768x576.jpg?v=1658822634 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1536x1152.jpg?v=1658822634 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-2048x1536.jpg?v=1658822634 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-370x278.jpg?v=1658822634 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 3 Хачкары внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Хачкары внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-300x225.jpg?v=1658822735 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1024x768.jpg?v=1658822735 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-768x576.jpg?v=1658822735 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1536x1152.jpg?v=1658822735 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-2048x1536.jpg?v=1658822735 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-370x278.jpg?v=1658822735 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 5 Фрагмент хачкара внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 5 Фрагмент хачкара внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-225x300.jpg?v=1658822691 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-768x1024.jpg?v=1658822691 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1152x1536.jpg?v=1658822691 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1536x2048.jpg?v=1658822691 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-278x370.jpg?v=1658822691 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="Рис. 4 Фрагмент хачкара внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 4 Фрагмент хачкара внутри церкви, 2019, фото Г. Будагян.

Состояние до, во время и после войны

В советские годы, в 1930-е, став жертвой антирелигиозной борьбы, церковь была взорвана, после чего оставась полуразрушенной (рис. 6, 7). В ходе боевых действий 2020 года она не пострадала. Информации о состоянии храма после войны нет.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-300x225.jpg?v=1658822892 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1024x768.jpg?v=1658822892 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-768x576.jpg?v=1658822892 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1536x1152.jpg?v=1658822892 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-2048x1536.jpg?v=1658822892 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-370x278.jpg?v=1658822892 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 6 Церковь с юга, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 6 Церковь с юга, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-300x225.jpg?v=1658822931 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1024x768.jpg?v=1658822931 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-768x576.jpg?v=1658822931 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1536x1152.jpg?v=1658822931 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-2048x1536.jpg?v=1658822931 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-370x278.jpg?v=1658822931 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 7 Церковь с запада, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 7 Церковь с запада, 2019, фото Г. Будагян.

Литература

Бархударянц 1895 – Бархударянц М., Арцах, Изд. «Арор», Баку (на арм.яз).

Свод армянских надписей. Книга 5, Арцах. Составитель: Бархударян С., Ереван, 1982, изд. АН АрмССР, Ереван (на арм.яз.).

Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, Изд-во «Айастан», Ереван, 1988.

Локализация Церковь Сурб Минас находится в юго-западной части села Мариамадзор Гадрутского района (рис. 1). Село Мариамадзор с октября 2020-го года оккупировано Азербайджаном. Исторический очерк Церковь Святого Минаса была построена в 1601-ом году, о чем свидетельствует надпись, оставленная на входной двери: «В год 1050-ый». (САН 5, 173). Согласно М. Бархударяну, на северной арке имелась надпись с упоминанием строителя церкви: «Я, иеромонах Азария Давид Эрец, мастер построенной церкви», на другой стороне той же арки, другая надпись: «Крест Багдасара, для его супруги…» (Бархударянц 1895, 73). Упомянутые надписи до наших дней не сохранились. Архитектурно-композиционный анализ Церковь представляет собой прямоугольный в плане однонефный зал, в восточной части завершающийся прямоугольной абсидой (рис. 2). Перекрытие сводчатое, с внешней стороны – двускатное, покрытое землей. Построено из необработанных камней на известком растворе. Длина составляет 14,7 метров, ширина – 7,9 метров, высота – 4,5 метра. Единственный вход открыт с восточной стороны. Зал освещается благодаря двум оконных проемам, открытым с восточной и западной сторон. В настоящее время они разрушены. Внутри церкви сохранились встоенные в стены целые хачкары и фрагменты (рис. 3, 4, 5).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Церковь Сурб Минас Мариамадзора - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-минас-мариамадзора/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Церковь Сурб Минас Мариамадзора - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Церковь Сурб Минас находится в юго-западной части села Мариамадзор Гадрутского района (рис. 1). Село Мариамадзор с октября 2020-го года оккупировано Азербайджаном. Исторический очерк Церковь Святого Минаса была построена в 1601-ом году, о чем свидетельствует надпись, оставленная на входной двери: «В год 1050-ый». (САН 5, 173). Согласно М. Бархударяну, на северной арке имелась надпись с упоминанием строителя церкви: «Я, иеромонах Азария Давид Эрец, мастер построенной церкви», на другой стороне той же арки, другая надпись: «Крест Багдасара, для его супруги...» (Бархударянц 1895, 73). Упомянутые надписи до наших дней не сохранились. Архитектурно-композиционный анализ Церковь представляет собой прямоугольный в плане однонефный зал, в восточной части завершающийся прямоугольной абсидой (рис. 2). Перекрытие сводчатое, с внешней стороны – двускатное, покрытое землей. Построено из необработанных камней на известком растворе. Длина составляет 14,7 метров, ширина – 7,9 метров, высота – 4,5 метра. Единственный вход открыт с восточной стороны. Зал освещается благодаря двум оконных проемам, открытым с восточной и западной сторон. В настоящее время они разрушены. Внутри церкви сохранились встоенные в стены целые хачкары и фрагменты (рис. 3, 4, 5)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-минас-мариамадзора/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-27T13:13:48+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1920" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0/","name":"Церковь Сурб Минас Мариамадзора - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-26T08:10:58+00:00","dateModified":"2022-07-27T13:13:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Церковь Сурб Минас Мариамадзора"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Ղամշոտ կամուրջը

Տեղադրությունը

Ղամշոտ կամուրջը գտնվում է Հադրութի շրջանի Թաղասեռ գյուղում՝ Ղամշոտ (Ղամիլղեն) գետակի վրա (նկ․ 1)։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285" width="1353" height="470" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285 1353w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-300x104.jpg?v=1659120285 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-1024x356.jpg?v=1659120285 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-768x267.jpg?v=1659120285 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-370x129.jpg?v=1659120285 370w" sizes="(max-width: 1353px) 100vw, 1353px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" width="1771" height="1165" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-300x197.jpg?v=1659120327 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1024x674.jpg?v=1659120327 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-768x505.jpg?v=1659120327 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1536x1010.jpg?v=1659120327 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-370x243.jpg?v=1659120327 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Նկ․ 1 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Նկ․ 1 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։

Պատմական ակնարկ

Կամուրջը թվագրվում է 1939 թվականով։

Ճարտարապետական-հորինվածքային քննություն

Կամուրջը միաթռիչք է։ Կառուցված է կոպտատաշ ու անմշակ քարերով և կրաշաղախով (նկ․ 2)։ Համեմատաբար լավ են մշակված կամրջի հիմքերի և կամարի եզրամասերի քարերը։ Թռիչքի երկարությունը 5 մետր է, լայնությունը՝ 6 մետր, բարձրությունը՝ 4 մետր։ Կամարի վերնամասի կենտրոնական քարի վրա պատկերված է աստղաձև զարդանախշ, իսկ դրանից աջ քանդակված է կառուցման թվականը՝ «1939 թ» (նկ․ 3)

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403" width="1771" height="1158" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-300x196.jpg?v=1659120403 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1024x670.jpg?v=1659120403 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-768x502.jpg?v=1659120403 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1536x1004.jpg?v=1659120403 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-370x242.jpg?v=1659120403 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Նկ․ 2 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Նկ․ 2 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428" width="1769" height="1152" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428 1769w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-300x195.jpg?v=1659120428 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1024x667.jpg?v=1659120428 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-768x500.jpg?v=1659120428 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1536x1000.jpg?v=1659120428 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-370x241.jpg?v=1659120428 370w" sizes="(max-width: 1769px) 100vw, 1769px" title="Նկ․ 3 Կամրջի արձանագրությունը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Նկ․ 3 Կամրջի արձանագրությունը, լուս․ Արցախի հուշարձանների տեղեկատվական կայքէջից։

Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և պատերազմից հետո

Մինչև պատերազմը կամուրջը եղել է կիրառելի։ Պատերազմից հետո կամրջի վիճակի վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։

Մատենագրական քննություն

Կամրջի վերաբերյալ մատենագրական տեղեկություններ չկան։

Գրականություն

Հուշարձանի նկարագրությունը հիմնված է Արցախի Հանրապետության ԿԳՄՍ նախարարության կողմից կազմված հուշարձանի վկայագրի տեղեկությունների վրա։

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ղամշոտ կամուրջը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/ղամշոտ-կամուրջը/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ղամշոտ կամուրջը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրությունը Ղամշոտ կամուրջը գտնվում է Հադրութի շրջանի Թաղասեռ գյուղում՝ Ղամշոտ (Ղամիլղեն) գետակի վրա (նկ․ 1)։ Պատմական ակնարկ Կամուրջը թվագրվում է 1939 թվականով։ Ճարտարապետական-հորինվածքային քննություն Կամուրջը միաթռիչք է։ Կառուցված է կոպտատաշ ու անմշակ քարերով և կրաշաղախով (նկ․ 2)։ Համեմատաբար լավ են մշակված կամրջի հիմքերի և կամարի եզրամասերի քարերը։ Թռիչքի երկարությունը 5 մետր է, լայնությունը՝ 6 մետր, բարձրությունը՝ 4 մետր։ Կամարի վերնամասի կենտրոնական քարի վրա պատկերված է աստղաձև զարդանախշ, իսկ դրանից աջ քանդակված է կառուցման թվականը՝ «1939 թ» (նկ․ 3)" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/ղամշոտ-կամուրջը/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" />
	<meta property="og:image:width" content="1771" />
	<meta property="og:image:height" content="1165" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b2%d5%a1%d5%b4%d5%b7%d5%b8%d5%bf-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb%d5%a8/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b2%d5%a1%d5%b4%d5%b7%d5%b8%d5%bf-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb%d5%a8/","name":"Ղամշոտ կամուրջը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-29T18:48:19+00:00","dateModified":"2022-07-29T18:48:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b2%d5%a1%d5%b4%d5%b7%d5%b8%d5%bf-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb%d5%a8/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b2%d5%a1%d5%b4%d5%b7%d5%b8%d5%bf-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb%d5%a8/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b2%d5%a1%d5%b4%d5%b7%d5%b8%d5%bf-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb%d5%a8/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ղամշոտ կամուրջը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Ղամշոտ կամուրջը - Monument Watch

Ղամշոտ կամուրջը - Monument Watch


Локализация

Мост Хамшот находится на речке Хамшот (Хамилхен), в селе Тагасер Гадрутского района (рис. 1).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285" width="1353" height="470" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285 1353w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-300x104.jpg?v=1659120285 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-1024x356.jpg?v=1659120285 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-768x267.jpg?v=1659120285 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-370x129.jpg?v=1659120285 370w" sizes="(max-width: 1353px) 100vw, 1353px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" width="1771" height="1165" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-300x197.jpg?v=1659120327 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1024x674.jpg?v=1659120327 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-768x505.jpg?v=1659120327 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1536x1010.jpg?v=1659120327 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-370x243.jpg?v=1659120327 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Рис. 1 Общий вид моста, фото с информационной страницы памятников Арцаха." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Общий вид моста, фото с информационной страницы памятников Арцаха.

Исторический очерк

Мост датируется 1939-ым годом.

Архитектурно-композиционный анализ

Мост однопролетный. Построен из груботесанных и необработанных камней на известковом растворе (рис. 2). Относительно лучше обработаны краеугольные камни и фундамент. Длина пролета – 5 метров, ширина проезжей части – 6 метров, высота – 4 метра. В верхней части центрального камня арки вырезано изображение звезды, а справа от нее - дата строительства моста: «1939 г.» (рис. 3).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403" width="1771" height="1158" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-300x196.jpg?v=1659120403 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1024x670.jpg?v=1659120403 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-768x502.jpg?v=1659120403 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1536x1004.jpg?v=1659120403 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-370x242.jpg?v=1659120403 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Рис. 2 Общий вид моста, фото с информационной страницы памятников Арцаха." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Общий вид моста, фото с информационной страницы памятников Арцаха.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428" width="1769" height="1152" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428 1769w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-300x195.jpg?v=1659120428 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1024x667.jpg?v=1659120428 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-768x500.jpg?v=1659120428 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1536x1000.jpg?v=1659120428 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-370x241.jpg?v=1659120428 370w" sizes="(max-width: 1769px) 100vw, 1769px" title="Рис. 3 Надпись на мосту, фото с информационной страницы памятников Арцаха." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Надпись на мосту, фото с информационной страницы памятников Арцаха.

Состояние до, во время и после войны

До войны мост находился в использовании. О состоянии моста после войны ничего не известно.

Анализ письменных источников

Письменные источники о мосте отсутствуют.

Литература

Описание моста основано на данных из паспорта памятника, предоставленных МОНКС Республики Арцах.

Локализация Мост Хамшот находится на речке Хамшот (Хамилхен), в селе Тагасер Гадрутского района (рис. 1). Исторический очерк Мост датируется 1939-ым годом. Архитектурно-композиционный анализ Мост однопролетный. Построен из груботесанных и необработанных камней на известковом растворе (рис. 2). Относительно лучше обработаны краеугольные камни и фундамент. Длина пролета – 5 метров, ширина проезжей части – 6 метров, высота – 4 метра. В верхней части центрального камня арки вырезано изображение звезды, а справа от нее – дата строительства моста: «1939 г.» (рис. 3).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Мост Хамшот - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-хамшот/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Мост Хамшот - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Мост Хамшот находится на речке Хамшот (Хамилхен), в селе Тагасер Гадрутского района (рис. 1). Исторический очерк Мост датируется 1939-ым годом. Архитектурно-композиционный анализ Мост однопролетный. Построен из груботесанных и необработанных камней на известковом растворе (рис. 2). Относительно лучше обработаны краеугольные камни и фундамент. Длина пролета – 5 метров, ширина проезжей части – 6 метров, высота – 4 метра. В верхней части центрального камня арки вырезано изображение звезды, а справа от нее - дата строительства моста: «1939 г.» (рис. 3)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-хамшот/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-30T16:04:47+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" />
	<meta property="og:image:width" content="1771" />
	<meta property="og:image:height" content="1165" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bc%d1%88%d0%be%d1%82/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bc%d1%88%d0%be%d1%82/","name":"Мост Хамшот - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-29T18:48:19+00:00","dateModified":"2022-07-30T16:04:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bc%d1%88%d0%be%d1%82/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bc%d1%88%d0%be%d1%82/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bc%d1%88%d0%be%d1%82/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Мост Хамшот"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Мост Хамшот - Monument Watch


Location

The Hadrut region's Surb Minas Church is located in the southwest part of the village of Mariamadzor (Fig. 1).

Azerbaijan has occupied the village of Mariamadzor since October 2020.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400" width="997" height="348" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor.jpg?v=1658822400 997w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-300x105.jpg?v=1658822400 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-768x268.jpg?v=1658822400 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Surb-Minas-Mariamadzor-370x129.jpg?v=1658822400 370w" sizes="(max-width: 997px) 100vw, 997px" title="Surb Minas Mariamadzor" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-300x225.jpg?v=1658822332 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1024x768.jpg?v=1658822332 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-768x576.jpg?v=1658822332 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1536x1152.jpg?v=1658822332 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-2048x1536.jpg?v=1658822332 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-370x278.jpg?v=1658822332 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 1 The church from the north-east, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 1 The church from the north-east, 2019, photo by G. Budaghyan.

Historical overview

The inscription on the entrance lintel of Surb Minas Church indicates that it was constructed in 1601 "the year of 1050". (CAE 5, 173). According to M. Barkhudaryan, the northern arch was inscribed with the church builder's memoirs: "I, hieromonk Azaria David Yerets, master of the constructed church." Another inscription on the opposite side of the same arch reads, "Cross of Baghdasar, raised for his wife..." (Barkhutareants 1895, 73).

The inscriptions mentioned above are no longer to be found.

Architectural-compositional examination

It is a single-nave hall with a rectangular architectural plan. On the eastern side, it concludes with a rectangular tabernacle (fig. 2). On the outside, the roof is vaulted and two-sloped. It is earthen. The church is made of unpolished stones and lime mortar. It measures 14.7 meters long, 7.9 meters wide, and 4.5 meters tall.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539" width="2560" height="1976" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-scaled.jpg?v=1658822539 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-300x232.jpg?v=1658822539 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1024x790.jpg?v=1658822539 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-768x593.jpg?v=1658822539 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-1536x1185.jpg?v=1658822539 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-2048x1581.jpg?v=1658822539 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-1-370x286.jpg?v=1658822539 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 2 The interior of the church, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 2 The interior of the church, 2019, photo by G. Budaghyan.

The only entry was from the west. Light was provided by two windows, one from the east and one from the west, both of which have since been demolished. Khachkars and fragments of them enchased into the church's walls have been preserved (fig. 3, 4, 5).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-scaled.jpg?v=1658822634 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-300x225.jpg?v=1658822634 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1024x768.jpg?v=1658822634 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-768x576.jpg?v=1658822634 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-1536x1152.jpg?v=1658822634 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-2048x1536.jpg?v=1658822634 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-3-370x278.jpg?v=1658822634 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 3 One of the khachkars inside the church, 2019, photo. G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 One of the khachkars inside the church, 2019, photo. G. Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-scaled.jpg?v=1658822735 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-300x225.jpg?v=1658822735 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1024x768.jpg?v=1658822735 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-768x576.jpg?v=1658822735 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-1536x1152.jpg?v=1658822735 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-2048x1536.jpg?v=1658822735 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/005-2-370x278.jpg?v=1658822735 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 5 The fragment of the khachkar inside the church, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 5 The fragment of the khachkar inside the church, 2019, photo by G. Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-scaled.jpg?v=1658822691 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-225x300.jpg?v=1658822691 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-768x1024.jpg?v=1658822691 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1152x1536.jpg?v=1658822691 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-1536x2048.jpg?v=1658822691 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/004-3-278x370.jpg?v=1658822691 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="Fig. 4 The fragment of the khachkar inside the church, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 4 The fragment of the khachkar inside the church, 2019, photo by G. Budaghyan.

The condition before, during, and after the war

The church was blown up during the Soviet era, in the 1930s, as a result of the anti-religious struggle, and it remained half-destroyed after that (fig. 6, 7).

It was not damaged during the military operations in 2020. There is no information available regarding the post-war situation.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-scaled.jpg?v=1658822892 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-300x225.jpg?v=1658822892 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1024x768.jpg?v=1658822892 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-768x576.jpg?v=1658822892 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-1536x1152.jpg?v=1658822892 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-2048x1536.jpg?v=1658822892 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/006-1-370x278.jpg?v=1658822892 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 6 The Church from the South, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 6 The Church from the South, 2019, photo by G. Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-scaled.jpg?v=1658822931 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-300x225.jpg?v=1658822931 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1024x768.jpg?v=1658822931 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-768x576.jpg?v=1658822931 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-1536x1152.jpg?v=1658822931 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-2048x1536.jpg?v=1658822931 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/007-1-370x278.jpg?v=1658822931 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 7 The Church from the West, 2019, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 7 The Church from the West, 2019, photo by G. Budaghyan.

Bibliography

Barkhutariants, 1895-Barkhutariants M., Artsakh, Baku.

CAE, 5-Corpus of Armenian Epigraphy, issue 5, Artsakh, made by S. Barkhudaryan, Yerevan, 1982.

Mkrtchyan Sh., Historical and architectural monuments of Nagorno Karabakh, Yerevan, 1985.

Location The Hadrut region’s Surb Minas Church is located in the southwest part of the village of Mariamadzor (Fig. 1). Azerbaijan has occupied the village of Mariamadzor since October 2020. Historical overview          The inscription on the entrance lintel of Surb Minas Church indicates that it was constructed in 1601 “the year of 1050”. (CAE 5, 173). According to M. Barkhudaryan, the northern arch was inscribed with the church builder’s memoirs: “I, hieromonk Azaria David Yerets, master of the constructed church.” Another inscription on the opposite side of the same arch reads, “Cross of Baghdasar, raised for his wife…” (Barkhutareants 1895, 73). The inscriptions mentioned above are no longer to be found. Architectural-compositional examination It is a single-nave hall with a rectangular architectural plan. On the eastern side, it concludes with a rectangular tabernacle (fig. 2). On the outside, the roof is vaulted and two-sloped. It is earthen. The church is made of unpolished stones and lime mortar. It measures 14.7 meters long, 7.9 meters wide, and 4.5 meters tall. The only entry was from the west. Light was provided by two windows, one from the east and one from the west, both of which have since been demolished. Khachkars and fragments of them enchased into the church’s walls have been preserved (fig. 3, 4, 5).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Surb Minas Church of Mariamadzor - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Surb Minas Church of Mariamadzor - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location The Hadrut region's Surb Minas Church is located in the southwest part of the village of Mariamadzor (Fig. 1). Azerbaijan has occupied the village of Mariamadzor since October 2020. Historical overview          The inscription on the entrance lintel of Surb Minas Church indicates that it was constructed in 1601 "the year of 1050". (CAE 5, 173). According to M. Barkhudaryan, the northern arch was inscribed with the church builder's memoirs: "I, hieromonk Azaria David Yerets, master of the constructed church." Another inscription on the opposite side of the same arch reads, "Cross of Baghdasar, raised for his wife..." (Barkhutareants 1895, 73). The inscriptions mentioned above are no longer to be found. Architectural-compositional examination It is a single-nave hall with a rectangular architectural plan. On the eastern side, it concludes with a rectangular tabernacle (fig. 2). On the outside, the roof is vaulted and two-sloped. It is earthen. The church is made of unpolished stones and lime mortar. It measures 14.7 meters long, 7.9 meters wide, and 4.5 meters tall. The only entry was from the west. Light was provided by two windows, one from the east and one from the west, both of which have since been demolished. Khachkars and fragments of them enchased into the church's walls have been preserved (fig. 3, 4, 5)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-30T16:09:42+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-scaled.jpg?v=1658822332" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1920" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/","name":"Surb Minas Church of Mariamadzor - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-26T08:10:58+00:00","dateModified":"2022-07-30T16:09:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-minas-church-of-mariamadzor/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Surb Minas Church of Mariamadzor"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Location

The Ghamshot Bridge is located on the Ghamshot (Ghamilghen) rivulet in Taghaser village, Hadrut region (Fig. 1).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285" width="1353" height="470" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot.jpg?v=1659120285 1353w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-300x104.jpg?v=1659120285 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-1024x356.jpg?v=1659120285 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-768x267.jpg?v=1659120285 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/Ghamshot-370x129.jpg?v=1659120285 370w" sizes="(max-width: 1353px) 100vw, 1353px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" width="1771" height="1165" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-300x197.jpg?v=1659120327 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1024x674.jpg?v=1659120327 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-768x505.jpg?v=1659120327 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-1536x1010.jpg?v=1659120327 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1-370x243.jpg?v=1659120327 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Fig. 1 The general view of the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 1 The general view of the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments.

Historical overview

The bridge was constructed in 1939.

Architectural-compositional examination

It is a single-span bridge. The bridge is constructed with rough, unpolished stones and lime mortar (Fig. 2). The stones of the bridge's foundations and the arch's edges are relatively polished. The span measures 5 meters in length, 6 meters in width, and 4 meters in height.

A star-shaped ornament is depicted on the upper part of the arch's central stone, and the date of construction "1939" is carved to the right of it (Fig. 3).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403" width="1771" height="1158" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3.jpg?v=1659120403 1771w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-300x196.jpg?v=1659120403 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1024x670.jpg?v=1659120403 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-768x502.jpg?v=1659120403 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-1536x1004.jpg?v=1659120403 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/002-3-370x242.jpg?v=1659120403 370w" sizes="(max-width: 1771px) 100vw, 1771px" title="Fig. 2 The general view of the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 2 The general view of the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428" width="1769" height="1152" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3.jpg?v=1659120428 1769w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-300x195.jpg?v=1659120428 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1024x667.jpg?v=1659120428 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-768x500.jpg?v=1659120428 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-1536x1000.jpg?v=1659120428 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/003-1-3-370x241.jpg?v=1659120428 370w" sizes="(max-width: 1769px) 100vw, 1769px" title="Fig. 3 The inscription on the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 The inscription on the bridge. The photo is from the informative website of Artsakh monuments.

The condition before, during, and after the war

The bridge was functional prior to the war. There is no information about the bridge's condition after the war.

Bibliographic examination

Bibliographic information is lacking on the bridge.

Bibliography

The description of the monument is based on the information contained in the monument's certificate prepared by the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh.

Location The Ghamshot Bridge is located on the Ghamshot (Ghamilghen) rivulet in Taghaser village, Hadrut region (Fig. 1). Historical overview The bridge was constructed in 1939. Architectural-compositional examination It is a single-span bridge. The bridge is constructed with rough, unpolished stones and lime mortar (Fig. 2). The stones of the bridge’s foundations and the arch’s edges are relatively polished. The span measures 5 meters in length, 6 meters in width, and 4 meters in height. A star-shaped ornament is depicted on the upper part of the arch’s central stone, and the date of construction “1939” is carved to the right of it (Fig. 3).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>The Ghamshot Bridge - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="The Ghamshot Bridge - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location The Ghamshot Bridge is located on the Ghamshot (Ghamilghen) rivulet in Taghaser village, Hadrut region (Fig. 1). Historical overview The bridge was constructed in 1939. Architectural-compositional examination It is a single-span bridge. The bridge is constructed with rough, unpolished stones and lime mortar (Fig. 2). The stones of the bridge's foundations and the arch's edges are relatively polished. The span measures 5 meters in length, 6 meters in width, and 4 meters in height. A star-shaped ornament is depicted on the upper part of the arch's central stone, and the date of construction "1939" is carved to the right of it (Fig. 3)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-07-30T16:12:59+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/07/001-2-1.jpg?v=1659120327" />
	<meta property="og:image:width" content="1771" />
	<meta property="og:image:height" content="1165" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/","name":"The Ghamshot Bridge - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-07-29T18:48:19+00:00","dateModified":"2022-07-30T16:12:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-ghamshot-bridge/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"The Ghamshot Bridge"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

The Ghamshot Bridge - Monument Watch


Ջրակուսի սբ. Ստեփանոս եկեղեցին

Տեղադրությունը

Ջրակույս կամ Ջրակուս գյուղը գտնվում է Հադրութի շրջանում՝ Վնեսա լեռան հյուսիսահայաց ձորալանջին (Մկրտչյան 1985, 114): Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու ավերակները գտնվում են գյուղի կենտրոնում: Ինչպես և ամբողջ Հադրութի շրջանը, գյուղը ևս օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus.jpg?v=1659459247" width="1351" height="407" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus.jpg?v=1659459247 1351w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-300x90.jpg?v=1659459247 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-1024x308.jpg?v=1659459247 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-768x231.jpg?v=1659459247 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-370x111.jpg?v=1659459247 370w" sizes="(max-width: 1351px) 100vw, 1351px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Պատմական ակնարկ

Ըստ պահպանված արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1698 թվականին: Մակար Բարխուդարյանցը, տալով գյուղի և եկեղեցու հակիրճ նկարագրությունը, մեջբերում է նաև եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը. «Յիշատակ է սուրբ Իստեփանոյս եկեղեցիս Ճարակոյսա ռամիկ ժողովրդեան թվ[ին] :ՌՃԽԷ:» (Բարխուտարեանց 1895, 72-73, հմմտ. ԴՀՎ 5, 172):

Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն

Համաձայն Մակար Բարխուդարյանցի՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին կոպտատաշ մեծ ու փոքր քարերից  կառուցված եռանավ բազիլիկ տիպի ուղղանկյուն դահլիճ է ներկայացրել: Նրա չափերն էին՝ 17,55 X 11,24 (Բարխուտարեանց 1895, 73): Ներկայումս պահպանվել են միայն եկեղեցու խորանի հատվածի ավերակները (նկ. 1, 2): Եկեղեցու ավերակների շուրջը մեծ գերեզմանոց է՝ հիմնականում 19-րդ դարի թաղումներով (նկ. 3, 4):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501" width="1188" height="890" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501 1188w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-300x225.jpg?v=1659459501 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-1024x767.jpg?v=1659459501 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-768x575.jpg?v=1659459501 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-370x277.jpg?v=1659459501 370w" sizes="(max-width: 1188px) 100vw, 1188px" title="նկ. 1 Եկեղեցու խորանի ավերակները, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։ " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցու խորանի ավերակները, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003.jpg?v=1659459558" width="1086" height="815" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003.jpg?v=1659459558 1086w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-300x225.jpg?v=1659459558 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-1024x768.jpg?v=1659459558 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-768x576.jpg?v=1659459558 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-370x278.jpg?v=1659459558 370w" sizes="(max-width: 1086px) 100vw, 1086px" title="նկ. 3 Եկեղեցու շուրջ գտնվող շտեմարանը, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Եկեղեցու շուրջ գտնվող շտեմարանը, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002.jpg?v=1659459528" width="1085" height="814" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002.jpg?v=1659459528 1085w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-300x225.jpg?v=1659459528 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-1024x768.jpg?v=1659459528 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-768x576.jpg?v=1659459528 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-370x278.jpg?v=1659459528 370w" sizes="(max-width: 1085px) 100vw, 1085px" title="նկ. 2 Եկեղեցու խորանի ավերակները, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։ " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցու խորանի ավերակները, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004.jpg?v=1659459588" width="1087" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004.jpg?v=1659459588 1087w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-300x225.jpg?v=1659459588 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-1024x769.jpg?v=1659459588 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-768x577.jpg?v=1659459588 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-370x278.jpg?v=1659459588 370w" sizes="(max-width: 1087px) 100vw, 1087px" title="նկ. 4 Եկեղեցու շուրջ գտնվող շտեմարանը, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Եկեղեցու շուրջ գտնվող շտեմարանը, լուս. Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարանի։

Վիճակը պատերազմից առաջ և հետո

Խորհրդային տարիներին եկեղեցին արդեն ավերված էր, ավերակները չեն տուժել Արցախյան պատերազմների ժամանակ:

Գրականություն

Բարխուտարեանց 1895 - Բարխուտարեանց Մ․, Արցախ, Բագու։

ԴՀՎ 5 - Դիվան հայ վիմագրության, պր. 5, Արցախ, կազմեց Ս. Բարխուդարյան, Երևան, 1982։

Մկրտչյան 1985 - Մկրտչյան Շ., Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան։

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ջրակուսի սբ. Ստեփանոս եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/ջրակուսի-սբ-ստեփանոս-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ջրակուսի սբ. Ստեփանոս եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրությունը Ջրակույս կամ Ջրակուս գյուղը գտնվում է Հադրութի շրջանում՝ Վնեսա լեռան հյուսիսահայաց ձորալանջին (Մկրտչյան 1985, 114): Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու ավերակները գտնվում են գյուղի կենտրոնում: Ինչպես և ամբողջ Հադրութի շրջանը, գյուղը ևս օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից: Պատմական ակնարկ Ըստ պահպանված արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1698 թվականին: Մակար Բարխուդարյանցը, տալով գյուղի և եկեղեցու հակիրճ նկարագրությունը, մեջբերում է նաև եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը. «Յիշատակ է սուրբ Իստեփանոյս եկեղեցիս Ճարակոյսա ռամիկ ժողովրդեան թվ[ին] :ՌՃԽԷ:» (Բարխուտարեանց 1895, 72-73, հմմտ. ԴՀՎ 5, 172): Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն Համաձայն Մակար Բարխուդարյանցի՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին կոպտատաշ մեծ ու փոքր քարերից  կառուցված եռանավ բազիլիկ տիպի ուղղանկյուն դահլիճ է ներկայացրել: Նրա չափերն էին՝ 17,55 X 11,24 (Բարխուտարեանց 1895, 73): Ներկայումս պահպանվել են միայն եկեղեցու խորանի հատվածի ավերակները (նկ. 1, 2): Եկեղեցու ավերակների շուրջը մեծ գերեզմանոց է՝ հիմնականում 19-րդ դարի թաղումներով (նկ. 3, 4):" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/ջրակուսի-սբ-ստեփանոս-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501" />
	<meta property="og:image:width" content="1188" />
	<meta property="og:image:height" content="890" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Ջրակուսի սբ. Ստեփանոս եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-08-02T17:00:48+00:00","dateModified":"2022-08-02T17:00:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%bd-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ջրակուսի սբ. Ստեփանոս եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Location

Jrakuys or Jrakus is a village in the Hadrut region, on the north-facing gorge slope of Vnesa Mountain (Mkrtchyan 1985, 114). The ruins of Surb Stepanos Church are situated in the village center. The village, like the rest of the Hadrut region, is occupied by Azerbaijan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus.jpg?v=1659459247" width="1351" height="407" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus.jpg?v=1659459247 1351w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-300x90.jpg?v=1659459247 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-1024x308.jpg?v=1659459247 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-768x231.jpg?v=1659459247 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/mapJrakus-370x111.jpg?v=1659459247 370w" sizes="(max-width: 1351px) 100vw, 1351px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Historical overview

According to the preserved inscription, the church was built in 1698. Makar Barkhudayants, in his brief description of the village and the church, also quotes the church's inscription: "This church of Surb Stepanos is built in memory of the poor hicks in the year of 1698.” (Barkhutareants 1895, 72-73, cf, CAE 5, 172).

Architectural-compositional examination

Makar Barkhudaryants presented the church as a three-nave basilica with a rectangle hall constructed of rough, unpolished stones of varying sizes.

The church measured 17.55 x 11.24 feet (Barkhutareants 1895, 73). At the moment, only the ruins of the church's tabernacle have been preserved (Figs. 1, 2). A large cemetery surrounds the ruins of the church, with mostly 19th-century burials (Figs. 3, 4).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501" width="1188" height="890" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501 1188w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-300x225.jpg?v=1659459501 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-1024x767.jpg?v=1659459501 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-768x575.jpg?v=1659459501 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-370x277.jpg?v=1659459501 370w" sizes="(max-width: 1188px) 100vw, 1188px" title="Fig. 1 The ruins of the church's tabernacle. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 1 The ruins of the church's tabernacle. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003.jpg?v=1659459558" width="1086" height="815" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003.jpg?v=1659459558 1086w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-300x225.jpg?v=1659459558 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-1024x768.jpg?v=1659459558 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-768x576.jpg?v=1659459558 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-370x278.jpg?v=1659459558 370w" sizes="(max-width: 1086px) 100vw, 1086px" title="Fig. 3 The granary around the church. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 The granary around the church. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002.jpg?v=1659459528" width="1085" height="814" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002.jpg?v=1659459528 1085w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-300x225.jpg?v=1659459528 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-1024x768.jpg?v=1659459528 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-768x576.jpg?v=1659459528 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/002-370x278.jpg?v=1659459528 370w" sizes="(max-width: 1085px) 100vw, 1085px" title="Fig. 2 The ruins of the church's tabernacle. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 2 The ruins of the church's tabernacle. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004.jpg?v=1659459588" width="1087" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004.jpg?v=1659459588 1087w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-300x225.jpg?v=1659459588 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-1024x769.jpg?v=1659459588 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-768x577.jpg?v=1659459588 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-370x278.jpg?v=1659459588 370w" sizes="(max-width: 1087px) 100vw, 1087px" title="Fig. 4 The granary around the church. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 4 The granary around the church. The photo is from the Ministry of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Artsakh's database.

The condition before and after the war

During the Soviet era, the church had already been destroyed. The ruins were not damaged during the Artsakh wars.

Bibliography

Barkhutariants 1895 - Barkhutariants M., Artsakh, Baku.

CAE 5 - Corpus of Armenian Epigraphy, issue 5, Artsakh, made by S. Barkhudaryan, Yerevan, 1982.

Mkrtchyan 1985 - Mkrtchyan Sh., historical and architectural monuments of Nagorno Karabakh, Yerevan.

Location Jrakuys or Jrakus is a village in the Hadrut region, on the north-facing gorge slope of Vnesa Mountain (Mkrtchyan 1985, 114). The ruins of Surb Stepanos Church are situated in the village center. The village, like the rest of the Hadrut region, is occupied by Azerbaijan. Historical overview According to the preserved inscription, the church was built in 1698. Makar Barkhudayants, in his brief description of the village and the church, also quotes the church’s inscription: “This church of Surb Stepanos is built in memory of the poor hicks in the year of 1698.” (Barkhutareants 1895, 72-73, cf, CAE 5, 172). Architectural-compositional examination Makar Barkhudaryants presented the church as a three-nave basilica with a rectangle hall constructed of rough, unpolished stones of varying sizes. The church measured 17.55 x 11.24 feet (Barkhutareants 1895, 73). At the moment, only the ruins of the church’s tabernacle have been preserved (Figs. 1, 2). A large cemetery surrounds the ruins of the church, with mostly 19th-century burials (Figs. 3, 4).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Surb Stepanos church of Jrakus - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Surb Stepanos church of Jrakus - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location Jrakuys or Jrakus is a village in the Hadrut region, on the north-facing gorge slope of Vnesa Mountain (Mkrtchyan 1985, 114). The ruins of Surb Stepanos Church are situated in the village center. The village, like the rest of the Hadrut region, is occupied by Azerbaijan. Historical overview According to the preserved inscription, the church was built in 1698. Makar Barkhudayants, in his brief description of the village and the church, also quotes the church's inscription: "This church of Surb Stepanos is built in memory of the poor hicks in the year of 1698.” (Barkhutareants 1895, 72-73, cf, CAE 5, 172). Architectural-compositional examination Makar Barkhudaryants presented the church as a three-nave basilica with a rectangle hall constructed of rough, unpolished stones of varying sizes. The church measured 17.55 x 11.24 feet (Barkhutareants 1895, 73). At the moment, only the ruins of the church's tabernacle have been preserved (Figs. 1, 2). A large cemetery surrounds the ruins of the church, with mostly 19th-century burials (Figs. 3, 4)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-08-05T13:34:06+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001.jpg?v=1659459501" />
	<meta property="og:image:width" content="1188" />
	<meta property="og:image:height" content="890" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/","name":"Surb Stepanos church of Jrakus - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-08-02T17:00:48+00:00","dateModified":"2022-08-05T13:34:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/surb-stepanos-church-of-jrakus/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Surb Stepanos church of Jrakus"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->