Location

Hartagomer rural settlement is located 3,5 km northeast of Khtsaberd village of Hadrut, on the southern slope of Mount Haros, in the hayfield called Yeghtsun Dzor.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer.jpg?v=1635931532" width="1354" height="604" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer.jpg?v=1635931532 1354w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer-300x134.jpg?v=1635931532 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer-1024x457.jpg?v=1635931532 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer-768x343.jpg?v=1635931532 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Hartagomer-370x165.jpg?v=1635931532 370w" sizes="(max-width: 1354px) 100vw, 1354px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Historical overview

The village was inhabited until the beginning of the 18th century. At the beginning of the 18th century, the inhabitants moved to Shushi district and founded Karintak village.

Architectural-compositional examination

The church of Yeghtsun Dzor is located in the center of the village, in a semi- dilapidated condition (Fig. 1). It is a monument of the 16th-17th cc., built of local limestone and lime mortar (Fig. 2). It is a single-nave vaulted hall (dimensions: 7.1x5.2 m). The walls have been preserved at a height of 4-5 m. The vaulted roof is collapsed, except for the dome of the conch of the altar. The altar has a semicircular design. In the altar, parallel to the central window opened from the east in the same direction, small khachkars are embedded in the wall, seven of which are preserved in situ in holitic condition (Fig. 3). The entrance is from the west, the illumination is done by one small window opening from the east and the west (Figs. 4, 5, 6).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-scaled.jpg?v=1635931775" width="2560" height="1776" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-scaled.jpg?v=1635931775 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-300x208.jpg?v=1635931775 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-1024x710.jpg?v=1635931775 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-768x533.jpg?v=1635931775 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-1536x1066.jpg?v=1635931775 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-2048x1421.jpg?v=1635931775 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-6-370x257.jpg?v=1635931775 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 3 The interior of the church from the west, photo source: Artsakh MESCS database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 The interior of the church from the west, photo source: Artsakh MESCS database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5.jpg?v=1635931841" width="1087" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5.jpg?v=1635931841 1087w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5-300x225.jpg?v=1635931841 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5-1024x769.jpg?v=1635931841 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5-768x577.jpg?v=1635931841 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-5-370x278.jpg?v=1635931841 370w" sizes="(max-width: 1087px) 100vw, 1087px" title="Fig. 5 The eastern facade of the church, photo source: Artsakh MESCS database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 5 The eastern facade of the church, photo source: Artsakh MESCS database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-768x540.jpg?v=1635931695" width="768" height="540" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-768x540.jpg?v=1635931695 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-300x211.jpg?v=1635931695 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-1024x720.jpg?v=1635931695 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-1536x1081.jpg?v=1635931695 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-2048x1441.jpg?v=1635931695 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-4-370x260.jpg?v=1635931695 370w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="Fig. 1 The general view of the church from the north-west, photo source: Artsakh MESCS database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 1 The general view of the church from the north-west, photo source: Artsakh MESCS database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6.jpg?v=1635931725" width="1092" height="820" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6.jpg?v=1635931725 1092w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6-300x225.jpg?v=1635931725 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6-1024x769.jpg?v=1635931725 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6-768x577.jpg?v=1635931725 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-6-370x278.jpg?v=1635931725 370w" sizes="(max-width: 1092px) 100vw, 1092px" title="Fig. 2 The church from the south, photo source: Artsakh MESCS database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 2 The church from the south, photo source: Artsakh MESCS database.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6.jpg?v=1635931760" width="8306" height="2958" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6.jpg?v=1635931760 8306w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-300x107.jpg?v=1635931760 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-1024x365.jpg?v=1635931760 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-768x274.jpg?v=1635931760 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-1536x547.jpg?v=1635931760 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-2048x729.jpg?v=1635931760 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-6-370x132.jpg?v=1635931760 370w" sizes="(max-width: 8306px) 100vw, 8306px" title="Fig. 4 The khachkars embedded into the altar, photo source: monuments.nk.am website." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 4 The khachkars embedded into the altar, photo source: monuments.nk.am website.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6.jpg?v=1635932517" width="1092" height="820" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6.jpg?v=1635932517 1092w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6-300x225.jpg?v=1635932517 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6-1024x769.jpg?v=1635932517 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6-768x577.jpg?v=1635932517 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6-370x278.jpg?v=1635932517 370w" sizes="(max-width: 1092px) 100vw, 1092px" title="Fig. 6 The entrance of the church from inside, photo source: Artsakh MESCS database." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 6 The entrance of the church from inside, photo source: Artsakh MESCS database.

The condition before, during and after the war.

The church was not damaged during the hostilities. No information is known about the monument after the war.

Literature

Sh․ Mkrtchyan, Historical and Architectural Monuments of Nagorno Karabakh, Yerevan, 1985.

Bishop Makar Barkhutaryants, “Artsakh”, Baku, 1895.

Location Hartagomer rural settlement is located 3,5 km northeast of Khtsaberd village of Hadrut, on the southern slope of Mount Haros, in the hayfield called Yeghtsun Dzor. Historical overview The village was inhabited until the beginning of the 18th century. At the beginning of the 18th century, the inhabitants moved to Shushi district and founded Karintak village. Architectural-compositional examination The church of Yeghtsun Dzor is located in the center of the village, in a semi- dilapidated condition (Fig. 1). It is a monument of the 16th-17th cc., built of local limestone and lime mortar (Fig. 2). It is a single-nave vaulted hall (dimensions: 7.1×5.2 m). The walls have been preserved at a height of 4-5 m. The vaulted roof is collapsed, except for the dome of the conch of the altar. The altar has a semicircular design. In the altar, parallel to the central window opened from the east in the same direction, small khachkars are embedded in the wall, seven of which are preserved in situ in holitic condition (Fig. 3). The entrance is from the west, the illumination is done by one small window opening from the east and the west (Figs. 4, 5, 6).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>The Church of Hartagomer - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="The Church of Hartagomer - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location Hartagomer rural settlement is located 3,5 km northeast of Khtsaberd village of Hadrut, on the southern slope of Mount Haros, in the hayfield called Yeghtsun Dzor. Historical overview The village was inhabited until the beginning of the 18th century. At the beginning of the 18th century, the inhabitants moved to Shushi district and founded Karintak village. Architectural-compositional examination The church of Yeghtsun Dzor is located in the center of the village, in a semi- dilapidated condition (Fig. 1). It is a monument of the 16th-17th cc., built of local limestone and lime mortar (Fig. 2). It is a single-nave vaulted hall (dimensions: 7.1x5.2 m). The walls have been preserved at a height of 4-5 m. The vaulted roof is collapsed, except for the dome of the conch of the altar. The altar has a semicircular design. In the altar, parallel to the central window opened from the east in the same direction, small khachkars are embedded in the wall, seven of which are preserved in situ in holitic condition (Fig. 3). The entrance is from the west, the illumination is done by one small window opening from the east and the west (Figs. 4, 5, 6)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-11-11T06:36:15+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-6.jpg?v=1635932517" />
	<meta property="og:image:width" content="1092" />
	<meta property="og:image:height" content="820" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/","name":"The Church of Hartagomer - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-03T09:44:00+00:00","dateModified":"2021-11-11T06:36:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-church-of-hartagomer/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"The Church of Hartagomer"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Location

The Monastery of Ptkatagh (Figs. 1, 2) is located in Hadrut region, in the area between the villages of Taghut and Tsakuri, on the left side of the Stepanakert-Hadrut highway.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax.jpg?v=1633200078" width="1358" height="556" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax.jpg?v=1633200078 1358w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax-300x123.jpg?v=1633200078 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax-1024x419.jpg?v=1633200078 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax-768x314.jpg?v=1633200078 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Tr_Ptkatax-370x151.jpg?v=1633200078 370w" sizes="(max-width: 1358px) 100vw, 1358px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-scaled.jpg?v=1633180119" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-scaled.jpg?v=1633180119 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-300x225.jpg?v=1633180119 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-1024x768.jpg?v=1633180119 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-768x576.jpg?v=1633180119 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-1536x1152.jpg?v=1633180119 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-2048x1536.jpg?v=1633180119 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/001-370x278.jpg?v=1633180119 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 1 The church from the east, 2016, photo by G․ Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 1 The church from the east, 2016, photo by G․ Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-scaled.jpg?v=1633180210" width="2560" height="1440" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-scaled.jpg?v=1633180210 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-300x169.jpg?v=1633180210 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-1024x576.jpg?v=1633180210 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-768x432.jpg?v=1633180210 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-1536x864.jpg?v=1633180210 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-2048x1152.jpg?v=1633180210 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/002-2-370x208.jpg?v=1633180210 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig  2 The church from the northeast, 2016, photo by G․ Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig  2 The church from the northeast, 2016, photo by G․ Budaghyan.

Historical overview

The namesake village used to be located in this area, about which M. Barkhudaryan gives scarce information, testifying that: “There are several Armenian large families in Ptkatagh․․․” (Barkhutaryants 1895, 72). The inhabitants later moved to the neighboring village of Tsakuri, and at present only the half-standing church remains from the village.

Architectural-compositional examination

Only the church, built in 1670, has survived from the monastery (Harutyunyan 1992, 402). It is a single-nave hall with a rectangular plan, it has a semicircular altar on the eastern side, on both sides of which there are vestries (Fig. 3). It is 10,50 meters long, 5,30 meters wide, 4,50 meters high. The only entrance opens from the west (Fig. 4), it has four small windows, one of which opens to the west, three to the east. It used to have a vaulted ceiling, the roof was gable on the outside, it was built of local raw stones. Uninscribed khachkars are embedded in the walls (Fig. 5), on one of which is inscribed “The Cross of Tadevos”, on the other – “The Cross of Halo”. A part of an inscribed stone has been preserved, which is most likely the building inscription (Fig. 6).

Gravestones and traces of various buildings have been preserved in the area of the church.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-scaled.jpg?v=1633180334" width="2560" height="1440" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-scaled.jpg?v=1633180334 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-300x169.jpg?v=1633180334 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-1024x576.jpg?v=1633180334 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-768x432.jpg?v=1633180334 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-1536x864.jpg?v=1633180334 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-2048x1152.jpg?v=1633180334 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/003-2-370x208.jpg?v=1633180334 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 3 The church from the inside, 2016, photo by G․ Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 The church from the inside, 2016, photo by G․ Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-scaled.jpg?v=1633180412" width="2560" height="1440" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-scaled.jpg?v=1633180412 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-300x169.jpg?v=1633180412 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-1024x576.jpg?v=1633180412 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-768x432.jpg?v=1633180412 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-1536x864.jpg?v=1633180412 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-2048x1152.jpg?v=1633180412 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/005-2-370x208.jpg?v=1633180412 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 5 The inscribed stone preserved in the church, 2016, photo by G. Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 5 The inscribed stone preserved in the church, 2016, photo by G. Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-scaled.jpg?v=1633180376" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-scaled.jpg?v=1633180376 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-300x225.jpg?v=1633180376 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-1024x768.jpg?v=1633180376 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-768x576.jpg?v=1633180376 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-1536x1152.jpg?v=1633180376 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-2048x1536.jpg?v=1633180376 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-370x278.jpg?v=1633180376 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 4 The church from the south-west, 2020, photo by G․ Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 4 The church from the south-west, 2020, photo by G․ Budaghyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-scaled.jpg?v=1633180567" width="2560" height="1440" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-scaled.jpg?v=1633180567 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-300x169.jpg?v=1633180567 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-1024x576.jpg?v=1633180567 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-768x432.jpg?v=1633180567 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-1536x864.jpg?v=1633180567 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-2048x1152.jpg?v=1633180567 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/006-2-370x208.jpg?v=1633180567 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 6 Inscribed stone preserved in the church, 2016, photo G․ Budaghyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 6 Inscribed stone preserved in the church, 2016, photo G․ Budaghyan.

The condition before, during and after the war

The walls of the church have been preserved, the vault is completely collapsed. The church was not damaged during the military operations of the Second Artsakh War, there is no information about the post-war condition.

Literature

1․ Barkhutaryants 1895 – Barkhutaryants M., Artsakh, Baku.

2․ Harutyunyan 1992 – Harutyunyan V., History of Armenian Architecture, Yerevan.

3․ Mkrtchyan Sh., Historical and Architectural Monuments of Nagorno Karabakh, Yerevan, 1985.

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>The Monastery of Ptkatagh - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="The Monastery of Ptkatagh - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location The Monastery of Ptkatagh (Figs. 1, 2) is located in Hadrut region, in the area between the villages of Taghut and Tsakuri, on the left side of the Stepanakert-Hadrut highway." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-11-11T06:58:27+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/004-2-1-scaled.jpg?v=1633180679" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1920" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/","name":"The Monastery of Ptkatagh - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-02T13:19:30+00:00","dateModified":"2021-11-11T06:58:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/the-monastery-of-ptkatagh/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"The Monastery of Ptkatagh"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Տյաքի սբ. Մեսրոպ եկեղեցին

Տեղադրությունը

Եկեղեցին գտնվում է Հադրութի շրջանի Տյաք գյուղում։ Տյաքը, որ 2017 թվականից պետական արգելոցի կարգավիճակ ունի, այն բնակավայրերից է, որտեղ պահպանել է 18-19-րդ դարերի ժողովրդական ճարտարապետությունը։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop.jpg?v=1636635847" width="1351" height="540" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop.jpg?v=1636635847 1351w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop-300x120.jpg?v=1636635847 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop-1024x409.jpg?v=1636635847 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop-768x307.jpg?v=1636635847 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Sb-Mesrop-370x148.jpg?v=1636635847 370w" sizes="(max-width: 1351px) 100vw, 1351px" title="Sb Mesrop" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Պատմական ակնարկ

Եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում (Բարխուտարեանց 1895, 66)։ Շրջակայքում է գտնվում նաև գյուղի պատմական գերեզմանոցը։

Ճարտարապետական-հորինվածքային նկարագրություն

Հուշարձանը միանավ բազիլիկ է՝ կառուցված տեղական կոպտատաշ բաց դարչնագույն և մոխրագույն քարերով, լուսամուտների շրջանակները, շքամուտքն ու անկյունաքարերը սրբատաշ կրաքարից են։ Հարավային պատում բացվող շքամուտքի բարավորը հարդարված է 18-19-րդ դարերի արցախյան եկեղեցիների համար բնորոշ ելնդավոր  կամարաշարքով: Այս պատում տեղադրված են նաև երկու լուսամուտներ:

Ծածկն ի սկզբանե եղել է կղմինդրապատ։ Խորհրդային տարիներին փոխարինվել է թերթաքարով։

Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և պատերազմից հետո

Պատերազմից առաջ եկեղեցին ամբողջությամբ կանգուն էր։ Ամբողջությամբ վերականգնվել է 2019-2020 թթ. ընթացքում (նկ. 1, 2)։ Ինչպես պատերազմի ընթացքի, այնպես և պատերազմից հետո հուշարձանի մասին որևէ տեղեկություն հայտնի չէ։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9-768x576.jpg?v=1636616348" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9-768x576.jpg?v=1636616348 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9-300x225.jpg?v=1636616348 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9-1024x768.jpg?v=1636616348 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9-370x278.jpg?v=1636616348 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9.jpg?v=1636616348 1073w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="նկ. 1 Եկեղեցու արտաքին տեսքն արևմուտքից՝ վերականգնումից առաջ, լուս.՝ ԱՀ ԿԳՄՍՆ վկայագրից։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցու արտաքին տեսքն արևմուտքից՝ վերականգնումից առաջ, լուս.՝ ԱՀ ԿԳՄՍՆ վկայագրից։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-scaled.jpg?v=1636616429" width="2560" height="1440" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-scaled.jpg?v=1636616429 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-300x169.jpg?v=1636616429 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-1024x576.jpg?v=1636616429 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-768x432.jpg?v=1636616429 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-1536x864.jpg?v=1636616429 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-2048x1152.jpg?v=1636616429 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-11-370x208.jpg?v=1636616429 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 2 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը հյուսիս-արևմուտքից՝ վերականգնումից հետո, լուս.՝ Գայանե Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը հյուսիս-արևմուտքից՝ վերականգնումից հետո, լուս.՝ Գայանե Բուդաղյանի։

Մատենագրական քննություն

Հուշարձանը համեմատաբար նոր կառույց է։ Մեր նկարագրությունը հենվում է Մակար Բարխուտարյանցի փոխանցած տեղեկությունների և Արցախի Հանրապետության ԿԳՄՍ նախարարության կողմից կազմված հուշարձանի վկայագրի ներկայացված տեղեկությունների վրա։

Գրականություն

Բարխուտարեանց 1895 – Բարխուտարեանց Մ․, Արցախ, Բագու, Արօր:

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Տյաքի սբ. Մեսրոպ եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/տյաքի-սբ-մեսրոպ-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Տյաքի սբ. Մեսրոպ եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրությունը Եկեղեցին գտնվում է Հադրութի շրջանի Տյաք գյուղում։ Տյաքը, որ 2017 թվականից պետական արգելոցի կարգավիճակ ունի, այն բնակավայրերից է, որտեղ պահպանել է 18-19-րդ դարերի ժողովրդական ճարտարապետությունը։ Պատմական ակնարկ Եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում (Բարխուտարեանց 1895, 66)։ Շրջակայքում է գտնվում նաև գյուղի պատմական գերեզմանոցը։ Ճարտարապետական-հորինվածքային նկարագրություն Հուշարձանը միանավ բազիլիկ է՝ կառուցված տեղական կոպտատաշ բաց դարչնագույն և մոխրագույն քարերով, լուսամուտների շրջանակները, շքամուտքն ու անկյունաքարերը սրբատաշ կրաքարից են։ Հարավային պատում բացվող շքամուտքի բարավորը հարդարված է 18-19-րդ դարերի արցախյան եկեղեցիների համար բնորոշ ելնդավոր  կամարաշարքով: Այս պատում տեղադրված են նաև երկու լուսամուտներ: Ծածկն ի սկզբանե եղել է կղմինդրապատ։ Խորհրդային տարիներին փոխարինվել է թերթաքարով։ Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և պատերազմից հետո Պատերազմից առաջ եկեղեցին ամբողջությամբ կանգուն էր։ Ամբողջությամբ վերականգնվել է 2019-2020 թթ. ընթացքում (նկ. 1, 2)։ Ինչպես պատերազմի ընթացքի, այնպես և պատերազմից հետո հուշարձանի մասին որևէ տեղեկություն հայտնի չէ։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/տյաքի-սբ-մեսրոպ-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-03-21T20:52:27+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-9.jpg?v=1636616348" />
	<meta property="og:image:width" content="1073" />
	<meta property="og:image:height" content="805" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%b4%d5%a5%d5%bd%d6%80%d5%b8%d5%ba-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%b4%d5%a5%d5%bd%d6%80%d5%b8%d5%ba-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Տյաքի սբ. Մեսրոպ եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-11T07:43:30+00:00","dateModified":"2022-03-21T20:52:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%b4%d5%a5%d5%bd%d6%80%d5%b8%d5%ba-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%b4%d5%a5%d5%bd%d6%80%d5%b8%d5%ba-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d5%bd%d5%a2-%d5%b4%d5%a5%d5%bd%d6%80%d5%b8%d5%ba-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Տյաքի սբ. Մեսրոպ եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Ցոր գյուղի սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին

Տեղադրություն

Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Ցոր գյուղում (Մկրտչյան 1985, 132): Գյուղը գտնվում է պատմական Ցորաբերդ ամրոցի հարավային ստորոտում (Բարխուտարեանց 1895, 43):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich.jpg?v=1636966261" width="1354" height="637" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich.jpg?v=1636966261 1354w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-300x141.jpg?v=1636966261 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-1024x482.jpg?v=1636966261 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-768x361.jpg?v=1636966261 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-370x174.jpg?v=1636966261 370w" sizes="(max-width: 1354px) 100vw, 1354px" title="Tsor Amenaprkich" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Պատմական ակնարկ

Եկեղեցու մասին պատմական տեղեկությունները բացակայում են: Նրա հակիրճ նկարագրությունը տալիս է Մակար Բարխուդարյանցը. «…եկեղեցին Ամենափրկիչ, կառուցեալ չորս սիւների վերայ, բարձրաշէն և գեղեցիկ, բեմի ժողովրդահայեաց ճակատն նրբաքանդակ նախշած, երկարութիւնն է 22 մ, լայնութիւնն 12 մ 35 սանթ., դռան ճակատակալ քարի վերայ արտաքուստ «Յիշատակ է Ն. թվ.», քահանայ մի…» (Բարխուտարեանց 1895, 43):

Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն

Ցորի սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին գտնվում է գյուղի կենտրոնական մասում (նկ. 1): Շենքը եռանավ բազիլիկ է, չորս մույթերով, կիսաշրջան ավագ խորանով և կից ավանդատներով (նկ. 2):  Կառուցված է տեղական կոպտատաշ քարով, ունի փոքր լուսամուտներ: Եկեղեցու միակ մուտքը հարավային կողմից է (նկ. 3): Բարավորին պահպանվել է մեկ տող անընթեռնելի արձանագրություն( հմմտ. ԴՀՎ 1982, 186): Հիմք ընդունելով եկեղեցու հորինվածքային, ճարտարապետական լուծումները՝ այն թվագրվում է 18-19-րդ դարերով (Մկրտչյան 1985, 132): Եկեղեցին ներսից թաղածածկ է (նկ. 4), նրա միակ զարդարանքը բեմատակի հարուստ քանդակազարդ գոտին է (նկ. 5), որտեղ վերից վար կարդացվում է Գիրիքոր անունը  (ԴՀՎ 1982, 187):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11.jpg?v=1636964994" width="1096" height="823" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11.jpg?v=1636964994 1096w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-300x225.jpg?v=1636964994 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-1024x769.jpg?v=1636964994 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-768x577.jpg?v=1636964994 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-370x278.jpg?v=1636964994 370w" sizes="(max-width: 1096px) 100vw, 1096px" title="նկ. 3 Եկեղեցու բարավորը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Եկեղեցու բարավորը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9.jpg?v=1636965018" width="1093" height="821" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9.jpg?v=1636965018 1093w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-300x225.jpg?v=1636965018 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-1024x769.jpg?v=1636965018 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-768x577.jpg?v=1636965018 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-370x278.jpg?v=1636965018 370w" sizes="(max-width: 1093px) 100vw, 1093px" title="նկ. 4 Եկեղեցու ներսույթը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Եկեղեցու ներսույթը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-768x576.jpg?v=1636964940" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-768x576.jpg?v=1636964940 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-300x225.jpg?v=1636964940 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-1024x768.jpg?v=1636964940 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-370x278.jpg?v=1636964940 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10.jpg?v=1636964940 1085w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը հարավից,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը հարավից,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23.jpeg?v=1636964966" width="1170" height="854" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23.jpeg?v=1636964966 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-300x219.jpeg?v=1636964966 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-1024x747.jpeg?v=1636964966 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-768x561.jpeg?v=1636964966 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-370x270.jpeg?v=1636964966 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" title="նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, էջ 108։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, էջ 108։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8.jpg?v=1636965043" width="1088" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8.jpg?v=1636965043 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-300x225.jpg?v=1636965043 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-1024x768.jpg?v=1636965043 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-768x576.jpg?v=1636965043 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-370x278.jpg?v=1636965043 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" title="նկ. 5 Եկեղեցու բեմի քանդակազարդ գոտին,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 5 Եկեղեցու բեմի քանդակազարդ գոտին,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։

Վիճակը պատերազմից առաջ և հետո

Խորհրդային տարիներին եկեղեցու տարածքը օգտագործվել է տնտեսական նպատակներով, լայնացվել են որոշ պատուհանները (նկ. 6): 2016-2020 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է ծագումով ցորեցի բարերարների կողմից

(https://www.youtube.com/watch?v=7TeU08kxzFU, https://www.youtube.com/watch?v=YmTojWJU9Ns):  Արցախյան պատերազմների ժամանակ եկեղեցին չի տուժել, այժմ այն գտնվում է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Հադրութի շրջանում և հետագա ճակատագրի մասին տվյալներ չկան:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-768x576.jpg?v=1636965157" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-768x576.jpg?v=1636965157 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-300x225.jpg?v=1636965157 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-1024x769.jpg?v=1636965157 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-370x278.jpg?v=1636965157 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8.jpg?v=1636965157 1175w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="նկ. 6 Եկեղեցու արևելյան ճակատը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 6 Եկեղեցու արևելյան ճակատը,  լուս․ Արցախի ԿԳՄՍ շտեմարան։

Գրականություն

Բարխուտարեանց 1895 - Բարխուտարեանց Մ., Արցախ, Բագու:

ԴՀՎ 1982 - Դիվան հայ վիմագրության, պրակ 5, Արցախ, Երևան։

Մկրտչյան 1985 - Մկրտչյան Շ., Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան։

Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, Ереван, 1988․

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ցոր գյուղի սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/ցոր-գյուղի-սուրբ-ամենափրկիչ-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ցոր գյուղի սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրություն Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Ցոր գյուղում (Մկրտչյան 1985, 132): Գյուղը գտնվում է պատմական Ցորաբերդ ամրոցի հարավային ստորոտում (Բարխուտարեանց 1895, 43): Պատմական ակնարկ Եկեղեցու մասին պատմական տեղեկությունները բացակայում են: Նրա հակիրճ նկարագրությունը տալիս է Մակար Բարխուդարյանցը. «…եկեղեցին Ամենափրկիչ, կառուցեալ չորս սիւների վերայ, բարձրաշէն և գեղեցիկ, բեմի ժողովրդահայեաց ճակատն նրբաքանդակ նախշած, երկարութիւնն է 22 մ, լայնութիւնն 12 մ 35 սանթ., դռան ճակատակալ քարի վերայ արտաքուստ «Յիշատակ է Ն. թվ.», քահանայ մի…» (Բարխուտարեանց 1895, 43): Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն Ցորի սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին գտնվում է գյուղի կենտրոնական մասում (նկ. 1): Շենքը եռանավ բազիլիկ է, չորս մույթերով, կիսաշրջան ավագ խորանով և կից ավանդատներով (նկ. 2):  Կառուցված է տեղական կոպտատաշ քարով, ունի փոքր լուսամուտներ: Եկեղեցու միակ մուտքը հարավային կողմից է (նկ. 3): Բարավորին պահպանվել է մեկ տող անընթեռնելի արձանագրություն( հմմտ. ԴՀՎ 1982, 186): Հիմք ընդունելով եկեղեցու հորինվածքային, ճարտարապետական լուծումները՝ այն թվագրվում է 18-19-րդ դարերով (Մկրտչյան 1985, 132): Եկեղեցին ներսից թաղածածկ է (նկ. 4), նրա միակ զարդարանքը բեմատակի հարուստ քանդակազարդ գոտին է (նկ. 5), որտեղ վերից վար կարդացվում է Գիրիքոր անունը  (ԴՀՎ 1982, 187): Վիճակը պատերազմից առաջ և հետո Խորհրդային տարիներին եկեղեցու տարածքը օգտագործվել է տնտեսական նպատակներով, լայնացվել են որոշ պատուհանները (նկ. 6): 2016-2020 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է ծագումով ցորեցի բարերարների կողմից (https://www.youtube.com/watch?v=7TeU08kxzFU, https://www.youtube.com/watch?v=YmTojWJU9Ns):  Արցախյան պատերազմների ժամանակ եկեղեցին չի տուժել, այժմ այն գտնվում է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Հադրութի շրջանում և հետագա ճակատագրի մասին տվյալներ չկան:" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/ցոր-գյուղի-սուրբ-ամենափրկիչ-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-03-21T20:52:34+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-1.jpg?v=1636965320" />
	<meta property="og:image:width" content="1085" />
	<meta property="og:image:height" content="814" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d6%81%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%a1%d5%b4%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d6%83%d6%80%d5%af%d5%ab%d5%b9-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d6%81%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%a1%d5%b4%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d6%83%d6%80%d5%af%d5%ab%d5%b9-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Ցոր գյուղի սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-15T08:35:39+00:00","dateModified":"2022-03-21T20:52:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d6%81%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%a1%d5%b4%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d6%83%d6%80%d5%af%d5%ab%d5%b9-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d6%81%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%a1%d5%b4%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d6%83%d6%80%d5%af%d5%ab%d5%b9-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d6%81%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%a1%d5%b4%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d6%83%d6%80%d5%af%d5%ab%d5%b9-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ցոր գյուղի սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Церковь Сурб Аменапркич села Цор

Локализация

Церковь находится в селе Цор Гадрутского района республики Арцах (Мкртчян 1988, 108). Село расположено у южного подножия исторической крепости Цораберд (Бархударянц 1895, 43).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich.jpg?v=1636966261" width="1354" height="637" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich.jpg?v=1636966261 1354w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-300x141.jpg?v=1636966261 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-1024x482.jpg?v=1636966261 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-768x361.jpg?v=1636966261 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Tsor-Amenaprkich-370x174.jpg?v=1636966261 370w" sizes="(max-width: 1354px) 100vw, 1354px" title="Tsor Amenaprkich" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Исторический очерк

Исторические данные о церкви отсутствуют. Краткое описание памятника приводит Макар Бархударянц: «...церковь построена на четырех колоннах, она высока и красивая, фасад алтаря, обращенный к прихожанам, покрыт изящным орнаментом. Ее длина 22 метров, ширина – 12 метров, 35 сантиметров, на плите над входом с внешней стороны есть надпись: «в память о Н, год», священника какого-то...» (Бархударянц 1895, 43).

Архитектурно-композиционное описание

Церковь Сурб Аменапркич находится в центральной части села (рис. 1). Постройка представляет собой трехнефную базилику с четырьмя колоннами, полукруглой главной абсидой и примыкающими к ней с обеих сторон ризницами (рис. 2). Сооружена из местного груботесанного камня, имеет маленькие окна. Единственный вход расположен на южной стороне (рис. 3). На тимпане сохранилась однострочная трудночитаемая надпись (ср.САН, 1982, 186). Учитывая композиционные и архитектурные решения, памятник можно датировать 18-19-ыми веками (Мкртчян 1988, 108). Внутри церковь сводчатая (рис. 4). Единственная деталь церкви, имеющая художественное оформление – богатый рельефный пояс на солее под алтарем (рис. 5), где сверху вниз читается имя «Гирикор» (САН 1982, 187).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11.jpg?v=1636964994" width="1096" height="823" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11.jpg?v=1636964994 1096w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-300x225.jpg?v=1636964994 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-1024x769.jpg?v=1636964994 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-768x577.jpg?v=1636964994 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-11-370x278.jpg?v=1636964994 370w" sizes="(max-width: 1096px) 100vw, 1096px" title="Рис. 3 Тимпан церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Тимпан церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9.jpg?v=1636965018" width="1093" height="821" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9.jpg?v=1636965018 1093w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-300x225.jpg?v=1636965018 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-1024x769.jpg?v=1636965018 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-768x577.jpg?v=1636965018 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-9-370x278.jpg?v=1636965018 370w" sizes="(max-width: 1093px) 100vw, 1093px" title="Рис. 4 Интерьер церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 4 Интерьер церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-768x576.jpg?v=1636964940" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-768x576.jpg?v=1636964940 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-300x225.jpg?v=1636964940 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-1024x768.jpg?v=1636964940 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-370x278.jpg?v=1636964940 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10.jpg?v=1636964940 1085w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="Рис. 1 Общий вид церкви с юга, фото из каталога МОНКС республики Арцах․" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Общий вид церкви с юга, фото из каталога МОНКС республики Арцах․

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23.jpeg?v=1636964966" width="1170" height="854" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23.jpeg?v=1636964966 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-300x219.jpeg?v=1636964966 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-1024x747.jpeg?v=1636964966 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-768x561.jpeg?v=1636964966 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/image-15-11-21-12-23-370x270.jpeg?v=1636964966 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" title="Рис. 2 План церкви, Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, стр. 108." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 План церкви, Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, стр. 108.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8.jpg?v=1636965043" width="1088" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8.jpg?v=1636965043 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-300x225.jpg?v=1636965043 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-1024x768.jpg?v=1636965043 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-768x576.jpg?v=1636965043 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-8-370x278.jpg?v=1636965043 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" title="Рис. 5 Резной пояс на солее церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 5 Резной пояс на солее церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․

Состояние до, во время и после войны

В годы советской власти территория церкви использовалась в хозяйственных целях, некоторые из окон были расширены (рис.6). В 2016-2020-ые годы в церкви производились восстановительные работы на средства меценатов – уроженцев села Цор (https://www.youtube.com/watch?v=7TeU08kxzFU, https://www.youtube.com/watch?v=YmTojWJU9Ns). Во время Арцахских войн церковь не пострадала. Ныне она находится в оккупированном Азербайджаном Гадрутском районе, и о ее судьбе ничего не известно.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-768x576.jpg?v=1636965157" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-768x576.jpg?v=1636965157 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-300x225.jpg?v=1636965157 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-1024x769.jpg?v=1636965157 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8-370x278.jpg?v=1636965157 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/006-8.jpg?v=1636965157 1175w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="Рис. 6 Восточный фасад церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 6 Восточный фасад церкви, фото из каталога МОНКС республики Арцах․

Литература

Бархударянц 1895 – Бархударянц М., Арцах, Изд. «Арор», Баку (на арм. яз).

САН 1982 - Свод армянских надписей. Книга 5, Арцах. Составитель: Бархударян С., Ереван, 1982, изд. АН АрмССР, Ереван (на арм. яз.).

Мкртчян 1988 - Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, Изд-во «Айастан», Ереван.

Локализация Церковь находится в селе Цор Гадрутского района республики Арцах (Мкртчян 1988, 108). Село расположено у южного подножия исторической крепости Цораберд (Бархударянц 1895, 43). Исторический очерк Исторические данные о церкви отсутствуют. Краткое описание памятника приводит Макар Бархударянц: «…церковь построена на четырех колоннах, она высока и красивая, фасад алтаря, обращенный к прихожанам, покрыт изящным орнаментом. Ее длина 22 метров, ширина – 12 метров, 35 сантиметров, на плите над входом с внешней стороны есть надпись: «в память о Н, год», священника какого-то…» (Бархударянц 1895, 43). Архитектурно-композиционное описание Церковь Сурб Аменапркич находится в центральной части села (рис. 1). Постройка представляет собой трехнефную базилику с четырьмя колоннами, полукруглой главной абсидой и примыкающими к ней с обеих сторон ризницами (рис. 2). Сооружена из местного груботесанного камня, имеет маленькие окна. Единственный вход расположен на южной стороне (рис. 3). На тимпане сохранилась однострочная трудночитаемая надпись (ср.САН, 1982, 186). Учитывая композиционные и архитектурные решения, памятник можно датировать 18-19-ыми веками (Мкртчян 1988, 108). Внутри церковь сводчатая (рис. 4). Единственная деталь церкви, имеющая художественное оформление – богатый рельефный пояс на солее под алтарем (рис. 5), где сверху вниз читается имя «Гирикор» (САН 1982, 187). Состояние до, во время и после войны В годы советской власти территория церкви использовалась в хозяйственных целях, некоторые из окон были расширены (рис.6). В 2016-2020-ые годы в церкви производились восстановительные работы на средства меценатов – уроженцев села Цор (https://www.youtube.com/watch?v=7TeU08kxzFU, https://www.youtube.com/watch?v=YmTojWJU9Ns). Во время Арцахских войн церковь не пострадала. Ныне она находится в оккупированном Азербайджаном Гадрутском районе, и о ее судьбе ничего не известно.

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Церковь Сурб Аменапркич села Цор - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-аменапркич-села-цор/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Церковь Сурб Аменапркич села Цор - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Церковь находится в селе Цор Гадрутского района республики Арцах (Мкртчян 1988, 108). Село расположено у южного подножия исторической крепости Цораберд (Бархударянц 1895, 43). Исторический очерк Исторические данные о церкви отсутствуют. Краткое описание памятника приводит Макар Бархударянц: «...церковь построена на четырех колоннах, она высока и красивая, фасад алтаря, обращенный к прихожанам, покрыт изящным орнаментом. Ее длина 22 метров, ширина – 12 метров, 35 сантиметров, на плите над входом с внешней стороны есть надпись: «в память о Н, год», священника какого-то...» (Бархударянц 1895, 43). Архитектурно-композиционное описание Церковь Сурб Аменапркич находится в центральной части села (рис. 1). Постройка представляет собой трехнефную базилику с четырьмя колоннами, полукруглой главной абсидой и примыкающими к ней с обеих сторон ризницами (рис. 2). Сооружена из местного груботесанного камня, имеет маленькие окна. Единственный вход расположен на южной стороне (рис. 3). На тимпане сохранилась однострочная трудночитаемая надпись (ср.САН, 1982, 186). Учитывая композиционные и архитектурные решения, памятник можно датировать 18-19-ыми веками (Мкртчян 1988, 108). Внутри церковь сводчатая (рис. 4). Единственная деталь церкви, имеющая художественное оформление – богатый рельефный пояс на солее под алтарем (рис. 5), где сверху вниз читается имя «Гирикор» (САН 1982, 187). Состояние до, во время и после войны В годы советской власти территория церкви использовалась в хозяйственных целях, некоторые из окон были расширены (рис.6). В 2016-2020-ые годы в церкви производились восстановительные работы на средства меценатов – уроженцев села Цор (https://www.youtube.com/watch?v=7TeU08kxzFU, https://www.youtube.com/watch?v=YmTojWJU9Ns). Во время Арцахских войн церковь не пострадала. Ныне она находится в оккупированном Азербайджаном Гадрутском районе, и о ее судьбе ничего не известно." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-аменапркич-села-цор/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-11-16T08:21:41+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-10-1.jpg?v=1636965320" />
	<meta property="og:image:width" content="1085" />
	<meta property="og:image:height" content="814" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%ba%d0%b8%d1%87-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b0-%d1%86%d0%be%d1%80/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%ba%d0%b8%d1%87-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b0-%d1%86%d0%be%d1%80/","name":"Церковь Сурб Аменапркич села Цор - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-15T08:35:39+00:00","dateModified":"2021-11-16T08:21:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%ba%d0%b8%d1%87-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b0-%d1%86%d0%be%d1%80/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%ba%d0%b8%d1%87-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b0-%d1%86%d0%be%d1%80/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%ba%d0%b8%d1%87-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b0-%d1%86%d0%be%d1%80/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Церковь Сурб Аменапркич села Цор"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Տեղադրությունը

Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին (նկ․ 1, 2) գտնվում է Հադրութի շրջանի Ջրաբերդ (Մուլքուդարա) գյուղի կենտրոնում։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci.jpg?v=1637140228" width="1356" height="656" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci.jpg?v=1637140228 1356w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-300x145.jpg?v=1637140228 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1024x495.jpg?v=1637140228 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-768x372.jpg?v=1637140228 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-370x179.jpg?v=1637140228 370w" sizes="(max-width: 1356px) 100vw, 1356px" title="Jraberd Ekegeci" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-768x576.jpg?v=1637129177" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-768x576.jpg?v=1637129177 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-300x225.jpg?v=1637129177 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-1024x769.jpg?v=1637129177 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-1536x1153.jpg?v=1637129177 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-2048x1537.jpg?v=1637129177 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-370x278.jpg?v=1637129177 370w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="նկ. 1 Եկեղեցին հարավից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցին հարավից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Պատմական ակնարկ

Մուլքուդարա գյուղը (նկ․ 3) գտնվում է Հադրութ քաղաքից 11-12 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք։ Գյուղը հայաթափվել է 1991 թվականին «Օղակ» գործողության արդյունքում։

1993 թվականին ազատագրվել է, վերանվանվել Ջրաբերդ։ Գյուղ են վերադարադարձել մի քանի ընտանիք միայն, որոնք հետագա տարիներին լքել են բնակավայրը։ 2020 թվականի հոկտեբերից  Ջրաբերդը գտնվում է ադրբեջանական օկուպացիայի տակ։

Ճարտարապետա-հորինվածքային քննություն

Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին հորինվածքով 19-րդ դարի կառույց է։ Ուղղանկյուն միանավ սրահ է: Գլանաձև թաղը հենվում է պատկից սյուներից բարձրացող երկայնական և լայնակի կամարների վրա (նկ. 4)։ Տանիքը երկթեք է, հողածածկ: ։ Կառուցված է տեղական սպիտակ կրաքարով։ Միակ մուտքը բացվում է հարավից։ Հարավային պատում պահպանվել է  16-17-րդ դարերի տապանաքարի բեկոր՝ հարդարաված խաչային հորինվածքներով (նկ․ 5)։ Խորհրդային տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես գյուղական ակումբ։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-scaled.jpg?v=1637129451" width="2560" height="1924" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-scaled.jpg?v=1637129451 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-300x225.jpg?v=1637129451 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-1024x770.jpg?v=1637129451 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-768x577.jpg?v=1637129451 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-1536x1154.jpg?v=1637129451 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-2048x1539.jpg?v=1637129451 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-370x278.jpg?v=1637129451 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 4 Եկեղեցին ներսից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Եկեղեցին ներսից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-scaled.jpg?v=1637129265" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-scaled.jpg?v=1637129265 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-300x225.jpg?v=1637129265 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-1024x768.jpg?v=1637129265 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-768x576.jpg?v=1637129265 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-1536x1152.jpg?v=1637129265 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-2048x1536.jpg?v=1637129265 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-370x278.jpg?v=1637129265 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 2 Եկեղեցին արևելքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցին արևելքից, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-scaled.jpg?v=1637129412" width="2560" height="1924" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-scaled.jpg?v=1637129412 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-300x225.jpg?v=1637129412 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-1024x770.jpg?v=1637129412 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-768x577.jpg?v=1637129412 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-1536x1154.jpg?v=1637129412 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-2048x1539.jpg?v=1637129412 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-370x278.jpg?v=1637129412 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 3 Ջրաբերդ (Մուլքուդարա) գյուղը և եկեղեցին,, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Ջրաբերդ (Մուլքուդարա) գյուղը և եկեղեցին,, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-scaled.jpg?v=1637129532" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-scaled.jpg?v=1637129532 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-225x300.jpg?v=1637129532 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-768x1024.jpg?v=1637129532 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-1152x1536.jpg?v=1637129532 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-1536x2048.jpg?v=1637129532 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-278x370.jpg?v=1637129532 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="նկ. 5 Հարավային պատի մեջ ագուցված տապանաքարի բեկորը, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 5 Հարավային պատի մեջ ագուցված տապանաքարի բեկորը, 2019, լուս․ Գ․ Բուդաղյանի։

Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և հետո

Արցախյան պատերազմների ժամանակ եկեղեցին չի տուժել։ Հետպատերազմական վիճակի մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել

Գրականություն

1․ Մկրտչյան Շ․, Լեռնային Ղարաբաղի պատմա-ճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, 1985։

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ջրաբերդի (Մուլքուդարա) սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/ջրաբերդի-մուլքուդարա-սբ․-աստվածածի/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ջրաբերդի (Մուլքուդարա) սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրությունը Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին (նկ․ 1, 2) գտնվում է Հադրութի շրջանի Ջրաբերդ (Մուլքուդարա) գյուղի կենտրոնում։ Պատմական ակնարկ Մուլքուդարա գյուղը (նկ․ 3) գտնվում է Հադրութ քաղաքից 11-12 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք։ Գյուղը հայաթափվել է 1991 թվականին «Օղակ» գործողության արդյունքում։ 1993 թվականին ազատագրվել է, վերանվանվել Ջրաբերդ։ Գյուղ են վերադարադարձել մի քանի ընտանիք միայն, որոնք հետագա տարիներին լքել են բնակավայրը։ 2020 թվականի հոկտեբերից  Ջրաբերդը գտնվում է ադրբեջանական օկուպացիայի տակ։ Ճարտարապետա-հորինվածքային քննություն Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին հորինվածքով 19-րդ դարի կառույց է։ Ուղղանկյուն միանավ սրահ է: Գլանաձև թաղը հենվում է պատկից սյուներից բարձրացող երկայնական և լայնակի կամարների վրա (նկ. 4)։ Տանիքը երկթեք է, հողածածկ: ։ Կառուցված է տեղական սպիտակ կրաքարով։ Միակ մուտքը բացվում է հարավից։ Հարավային պատում պահպանվել է  16-17-րդ դարերի տապանաքարի բեկոր՝ հարդարաված խաչային հորինվածքներով (նկ․ 5)։ Խորհրդային տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես գյուղական ակումբ։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/ջրաբերդի-մուլքուդարա-սբ․-աստվածածի/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-03-21T20:52:40+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-scaled.jpg?v=1637129177" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1922" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%a4%d5%ab-%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d6%84%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a1-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%a4%d5%ab-%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d6%84%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a1-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab/","name":"Ջրաբերդի (Մուլքուդարա) սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-17T06:13:50+00:00","dateModified":"2022-03-21T20:52:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%a4%d5%ab-%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d6%84%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a1-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%a4%d5%ab-%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d6%84%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a1-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%a4%d5%ab-%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d6%84%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a1-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ջրաբերդի (Մուլքուդարա) սբ․ Աստվածածին եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Локализация

Церковь Сурб Аствацацин (рис. 1, 2) находится в Гадрутском районе, в центре села Джраберд (Мулкудара).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1.jpg?v=1637140363" width="1356" height="656" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1.jpg?v=1637140363 1356w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1-300x145.jpg?v=1637140363 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1-1024x495.jpg?v=1637140363 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1-768x372.jpg?v=1637140363 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/Jraberd-Ekegeci-1-370x179.jpg?v=1637140363 370w" sizes="(max-width: 1356px) 100vw, 1356px" title="Jraberd Ekegeci" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-768x576.jpg?v=1637129177" width="768" height="576" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-768x576.jpg?v=1637129177 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-300x225.jpg?v=1637129177 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-1024x769.jpg?v=1637129177 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-1536x1153.jpg?v=1637129177 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-2048x1537.jpg?v=1637129177 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-370x278.jpg?v=1637129177 370w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" title="Рис. 1 Вид на церковь с юга, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Вид на церковь с юга, 2019, фото Г. Будагян.

Исторический очерк

Село Мулкудара (рис. 3) находится в 11-12-ти километрах к юго-западу от города Гадрут. В 1991 году вследствие операции «Кольцо» армяне покинули село.

В 1993-ом году село было освобождено и переименовано в Джраберд. Обратно вернулись лишь несколько семей, которые, однако, позже его снова покинули. С октября 2020-ого года Джраберд оккупирован Азербайджаном.

Архитектурно-композиционный анализ

Церковь Сурб Аствацацин судя по своему композиционному решению представляет собой постройку 19-ого века. Это однонефный зал с цилиндрическим сводом, продольные и поперечные арки которого опираются на пилястры (рис. 4). Двускатная крыша покрыта земляной насыпью. Церковь сооружена из местного белого известняка. Единственный вход находится на южной стороне. Здесь же, на южной стене сохранился фрагмент орнаментированного надгробия 16-17-ых веков с резным крестом (рис. 5). В советские годы церковь использовали как сельский клуб.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-scaled.jpg?v=1637129451" width="2560" height="1924" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-scaled.jpg?v=1637129451 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-300x225.jpg?v=1637129451 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-1024x770.jpg?v=1637129451 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-768x577.jpg?v=1637129451 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-1536x1154.jpg?v=1637129451 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-2048x1539.jpg?v=1637129451 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/004-10-370x278.jpg?v=1637129451 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 4 Интерьер церкви, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 4 Интерьер церкви, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-scaled.jpg?v=1637129265" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-scaled.jpg?v=1637129265 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-300x225.jpg?v=1637129265 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-1024x768.jpg?v=1637129265 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-768x576.jpg?v=1637129265 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-1536x1152.jpg?v=1637129265 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-2048x1536.jpg?v=1637129265 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/002-13-370x278.jpg?v=1637129265 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 2 Вид на церковь с востока, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Вид на церковь с востока, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-scaled.jpg?v=1637129412" width="2560" height="1924" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-scaled.jpg?v=1637129412 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-300x225.jpg?v=1637129412 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-1024x770.jpg?v=1637129412 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-768x577.jpg?v=1637129412 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-1536x1154.jpg?v=1637129412 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-2048x1539.jpg?v=1637129412 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/003-12-370x278.jpg?v=1637129412 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 3 Село Джраберд (Мулкудара) и церковь, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Село Джраберд (Мулкудара) и церковь, 2019, фото Г. Будагян.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-scaled.jpg?v=1637129532" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-scaled.jpg?v=1637129532 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-225x300.jpg?v=1637129532 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-768x1024.jpg?v=1637129532 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-1152x1536.jpg?v=1637129532 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-1536x2048.jpg?v=1637129532 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/005-9-278x370.jpg?v=1637129532 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="Рис. 5 Фрагмент надгробного камня, встроенного в южную стену, 2019, фото Г. Будагян." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 5 Фрагмент надгробного камня, встроенного в южную стену, 2019, фото Г. Будагян.

Состояние до, во время и после войны

Во время Арцахских войн церковь не пострадала. О состоянии памятника в поствоенный период информация отсутствует.

Литература

1․ Мкртчян Ш., Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха, Изд-во «Айастан», Ереван, 1988.

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Церковь Сурб Аствацацин в селе Джраберд (Мулкудара) - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-аствацацин-в-селе-джрабе/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Церковь Сурб Аствацацин в селе Джраберд (Мулкудара) - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Церковь Сурб Аствацацин (рис. 1, 2) находится в Гадрутском районе, в центре села Джраберд (Мулкудара). Исторический очерк Село Мулкудара (рис. 3) находится в 11-12-ти километрах к юго-западу от города Гадрут. В 1991 году вследствие операции «Кольцо» армяне покинули село. В 1993-ом году село было освобождено и переименовано в Джраберд. Обратно вернулись лишь несколько семей, которые, однако, позже его снова покинули. С октября 2020-ого года Джраберд оккупирован Азербайджаном. Архитектурно-композиционный анализ Церковь Сурб Аствацацин судя по своему композиционному решению представляет собой постройку 19-ого века. Это однонефный зал с цилиндрическим сводом, продольные и поперечные арки которого опираются на пилястры (рис. 4). Двускатная крыша покрыта земляной насыпью. Церковь сооружена из местного белого известняка. Единственный вход находится на южной стороне. Здесь же, на южной стене сохранился фрагмент орнаментированного надгробия 16-17-ых веков с резным крестом (рис. 5). В советские годы церковь использовали как сельский клуб." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-сурб-аствацацин-в-селе-джрабе/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-11-17T09:14:36+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/11/001-11-scaled.jpg?v=1637129177" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1922" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b0%d1%86%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%bd-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b4%d0%b6%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%b5/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b0%d1%86%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%bd-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b4%d0%b6%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%b5/","name":"Церковь Сурб Аствацацин в селе Джраберд (Мулкудара) - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-11-17T06:13:50+00:00","dateModified":"2021-11-17T09:14:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b0%d1%86%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%bd-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b4%d0%b6%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%b5/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b0%d1%86%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%bd-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b4%d0%b6%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%b5/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b1-%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b0%d1%86%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%bd-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b4%d0%b6%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%b5/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Церковь Сурб Аствацацин в селе Джраберд (Мулкудара)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->