Հակակուի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին

						<img width="1190" height="892" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1.jpg?v=1623586887" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1.jpg?v=1623586887 1190w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-300x225.jpg?v=1623586887 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-1024x768.jpg?v=1623586887 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-768x576.jpg?v=1623586887 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-370x277.jpg?v=1623586887 370w" sizes="(max-width: 1190px) 100vw, 1190px" />

						<img width="789" height="748" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2.jpg?v=1623586884" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2.jpg?v=1623586884 789w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2-300x284.jpg?v=1623586884 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2-768x728.jpg?v=1623586884 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2-370x351.jpg?v=1623586884 370w" sizes="(max-width: 789px) 100vw, 789px" />

						<img width="1088" height="816" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1.jpg?v=1623586882" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1.jpg?v=1623586882 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-300x225.jpg?v=1623586882 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-1024x768.jpg?v=1623586882 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-768x576.jpg?v=1623586882 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-370x278.jpg?v=1623586882 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" />

						<img width="1091" height="819" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1.jpg?v=1623586880" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1.jpg?v=1623586880 1091w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-300x225.jpg?v=1623586880 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-1024x769.jpg?v=1623586880 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-768x577.jpg?v=1623586880 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-370x278.jpg?v=1623586880 370w" sizes="(max-width: 1091px) 100vw, 1091px" />

						<img width="1088" height="816" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1.jpg?v=1623586877" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1.jpg?v=1623586877 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-300x225.jpg?v=1623586877 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-1024x768.jpg?v=1623586877 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-768x576.jpg?v=1623586877 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-370x278.jpg?v=1623586877 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" />

						<img width="1084" height="813" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1.jpg?v=1623586874" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1.jpg?v=1623586874 1084w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1-300x225.jpg?v=1623586874 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1-1024x768.jpg?v=1623586874 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1-768x576.jpg?v=1623586874 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1-370x278.jpg?v=1623586874 370w" sizes="(max-width: 1084px) 100vw, 1084px" />

Տեղադրություն

Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Հակակու գյուղում: Խորհրդային տարիներին գյուղը մտնում էր Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Հադրութի շրջանի մեջ: 2020 թվականի պատերազմի հետևանքով Հակակու գյուղը, ինչպես և ամբողջ Հադրութի շրջանը օկուպացված են Ադրբեջանի կողմից:

Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է գյուղի կենտրոնում (նկ. 1): Ծավալա-տարածական հորինվածքով եռանավ բազիլիկ է՝ 13,40X9,60 մետր չափի ուղղանկյուն հատակագծով (նկ. 2):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku.jpg?v=1623593105" width="1355" height="1356" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku.jpg?v=1623593105 1355w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku-300x300.jpg?v=1623593105 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku-1024x1024.jpg?v=1623593105 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku-150x150.jpg?v=1623593105 150w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku-768x769.jpg?v=1623593105 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Tr-Ekegeci-Akaku-370x370.jpg?v=1623593105 370w" sizes="(max-width: 1355px) 100vw, 1355px" title="Tr Ekegeci Akaku" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1.jpg?v=1623586887" width="1190" height="892" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1.jpg?v=1623586887 1190w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-300x225.jpg?v=1623586887 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-1024x768.jpg?v=1623586887 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-768x576.jpg?v=1623586887 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1-370x277.jpg?v=1623586887 370w" sizes="(max-width: 1190px) 100vw, 1190px" title="նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը, լուս. Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը, լուս. Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:

Արևելքում ավարտվում է կիսաշրջան խորանով և նրան կից ուղղանկյուն ավանդատներով: Թաղակապ և երկթեք տանիքի տակ առնված սրահը նավերի է բաժանվում զույգ կամարների օգնությամբ, որոնք հենվում են երկու ազատ և երկու զույգ պատկից սյուների վրա (նկ. 3, 4):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1.jpg?v=1623586880" width="1091" height="819" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1.jpg?v=1623586880 1091w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-300x225.jpg?v=1623586880 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-1024x769.jpg?v=1623586880 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-768x577.jpg?v=1623586880 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1-370x278.jpg?v=1623586880 370w" sizes="(max-width: 1091px) 100vw, 1091px" title="նկ. 4 Եկեղեցու երկթեք տանիքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Եկեղեցու երկթեք տանիքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1.jpg?v=1623586877" width="1088" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1.jpg?v=1623586877 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-300x225.jpg?v=1623586877 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-1024x768.jpg?v=1623586877 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-768x576.jpg?v=1623586877 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1-370x278.jpg?v=1623586877 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" title="նկ. 5 Եկեղեցու արևելյան ճակատը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 5 Եկեղեցու արևելյան ճակատը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku.jpg?v=1627028785" width="2500" height="1406" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku.jpg?v=1627028785 2500w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-300x169.jpg?v=1627028785 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-1024x576.jpg?v=1627028785 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-768x432.jpg?v=1627028785 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-1536x864.jpg?v=1627028785 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-2048x1152.jpg?v=1627028785 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/HT.055-S-Astvatsatsin_Hakaku-370x208.jpg?v=1627028785 370w" sizes="(max-width: 2500px) 100vw, 2500px" title="նկ. 7 Եկեղեցու արբանյակային լուսանկարը,  Caucasus Heritage (cornell.edu) կայքից:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 7 Եկեղեցու արբանյակային լուսանկարը,  Caucasus Heritage (cornell.edu) կայքից:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3.jpg?v=1623593284" width="1190" height="892" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3.jpg?v=1623593284 1190w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3-300x225.jpg?v=1623593284 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3-1024x768.jpg?v=1623593284 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3-768x576.jpg?v=1623593284 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-3-370x277.jpg?v=1623593284 370w" sizes="(max-width: 1190px) 100vw, 1190px" title="նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Մկրտչյան Շ., Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, էջ 120:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Մկրտչյան Շ., Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, էջ 120:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1.jpg?v=1623586882" width="1088" height="816" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1.jpg?v=1623586882 1088w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-300x225.jpg?v=1623586882 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-1024x768.jpg?v=1623586882 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-768x576.jpg?v=1623586882 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-1-370x278.jpg?v=1623586882 370w" sizes="(max-width: 1088px) 100vw, 1088px" title="նկ. 3 Եկեղեցու ներքին տեսքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Եկեղեցու ներքին տեսքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:

Պատերը շարված են մանր ու կոպտամշակ քարերով ու կրաշաղախով, կամարները, դռան և լուսամուտների բացվածքները իրականացված են սրբատաշ քարերով (նկ. 5):  Եկեղեցու միակ մուտքը գտնվում է հարավում (նկ. 6):  Ըստ շինարարական արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1621 թվականին (Մկրտչյան 1985, 119-120):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-scaled.jpg?v=1622720843" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-scaled.jpg?v=1622720843 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-300x199.jpg?v=1622720843 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-1024x681.jpg?v=1622720843 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-768x511.jpg?v=1622720843 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-1536x1021.jpg?v=1622720843 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-2048x1362.jpg?v=1622720843 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-370x246.jpg?v=1622720843 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-2-272x182.jpg?v=1622720843 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 6 Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 6 Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, լուս.` Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախախարության Հուշարձանների պահպանության վարչության շտեմարան:

Վիճակը պատերազմից առաջ և հետո

Եկեղեցին Արցախյան պատերազմների ժամանակ չի տուժել: Ինչպես ցույց է տալիս մեր գորրծընկերների՝ Caucasus Heritage (cornell.edu),  տրամադրած լուսանկարը, եկեղեցին 2021 թվականի հուլիսի 7-ի դրությամբ կանգուն է (նկ․ 7)։

Գրականություն

Մկրտչյան Շ., Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, 1985:

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Հակակուի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/հակակուի-սբ․-աստվածածին-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Հակակուի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրություն Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Հակակու գյուղում: Խորհրդային տարիներին գյուղը մտնում էր Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Հադրութի շրջանի մեջ: 2020 թվականի պատերազմի հետևանքով Հակակու գյուղը, ինչպես և ամբողջ Հադրութի շրջանը օկուպացված են Ադրբեջանի կողմից: Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է գյուղի կենտրոնում (նկ. 1): Ծավալա-տարածական հորինվածքով եռանավ բազիլիկ է՝ 13,40X9,60 մետր չափի ուղղանկյուն հատակագծով (նկ. 2):  " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/հակակուի-սբ․-աստվածածին-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-03-21T20:38:49+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-2.jpg?v=1623587450" />
	<meta property="og:image:width" content="1190" />
	<meta property="og:image:height" content="892" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b0%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b0%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Հակակուի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-06-13T12:31:53+00:00","dateModified":"2022-03-21T20:38:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b0%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b0%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b0%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Հակակուի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Церковь Зорахач

						<img width="680" height="607" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957 680w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-300x268.jpg?v=1623409957 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-370x330.jpg?v=1623409957 370w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

						<img width="2560" height="1702" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-300x199.jpg?v=1623409956 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1024x681.jpg?v=1623409956 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-768x511.jpg?v=1623409956 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1536x1021.jpg?v=1623409956 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2048x1362.jpg?v=1623409956 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-370x246.jpg?v=1623409956 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-272x182.jpg?v=1623409956 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

						<img width="625" height="636" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915 625w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-295x300.png?v=1623409915 295w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-364x370.png?v=1623409915 364w" sizes="(max-width: 625px) 100vw, 625px" />

						<img width="1702" height="2560" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-scaled.jpg?v=1623409912" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-scaled.jpg?v=1623409912 1702w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-199x300.jpg?v=1623409912 199w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-681x1024.jpg?v=1623409912 681w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-768x1155.jpg?v=1623409912 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1021x1536.jpg?v=1623409912 1021w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1362x2048.jpg?v=1623409912 1362w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-246x370.jpg?v=1623409912 246w" sizes="(max-width: 1702px) 100vw, 1702px" />

						<img width="1170" height="1079" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-300x277.jpg?v=1623409865 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1024x944.jpg?v=1623409865 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-768x708.jpg?v=1623409865 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-370x341.jpg?v=1623409865 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" />

						<img width="2560" height="1702" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-scaled.jpg?v=1623410169" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-scaled.jpg?v=1623410169 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-300x199.jpg?v=1623410169 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1024x681.jpg?v=1623410169 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-768x511.jpg?v=1623410169 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1536x1021.jpg?v=1623410169 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-2048x1362.jpg?v=1623410169 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-370x246.jpg?v=1623410169 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-272x182.jpg?v=1623410169 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

Локализация

Церковь Зорахач находится в Кашатахском районе Республики Арцах (ныне под наблюдением Азербайджана), в 52 км севернее от Бердзора, на левобережье притока реки Хакари Шалвы, на территории села Арахиш (рис. 1). Здесь сохранились церковь, следы средневековой деревни и кладбища. Письменных источников о памятнике нет. Судя по архитектурным особенностям церкви и надгробным плитам, вмурованным в ее стены (рис. 2), памятник датируется 17-18 вв.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993.jpg?v=1623419161" width="1358" height="625" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993.jpg?v=1623419161 1358w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-300x138.jpg?v=1623419161 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-1024x471.jpg?v=1623419161 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-768x353.jpg?v=1623419161 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-370x170.jpg?v=1623419161 370w" sizes="(max-width: 1358px) 100vw, 1358px" title="Zorakhach curch" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-scaled.jpg?v=1623451767" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-scaled.jpg?v=1623451767 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-300x199.jpg?v=1623451767 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1024x681.jpg?v=1623451767 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-768x511.jpg?v=1623451767 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1536x1021.jpg?v=1623451767 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-2048x1362.jpg?v=1623451767 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-370x246.jpg?v=1623451767 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-272x182.jpg?v=1623451767 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 1 Вид церкви Зорахач с северо-запада, фото Т. Далаляна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Вид церкви Зорахач с северо-запада, фото Т. Далаляна.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-300x199.jpg?v=1623409956 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1024x681.jpg?v=1623409956 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-768x511.jpg?v=1623409956 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1536x1021.jpg?v=1623409956 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2048x1362.jpg?v=1623409956 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-370x246.jpg?v=1623409956 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-272x182.jpg?v=1623409956 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 2 Церковь Зорахач с востока, фото А. Абраамяна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Церковь Зорахач с востока, фото А. Абраамяна.

Архитектурно-композиционный анализ

Церковь возведена из местных необработанных камней с использованием известкового раствора, стены интерьера отштукатурены. При строительстве использовались также надгробные плиты 16-17 вв, а также тесаные камни, принадлежавшие другой церкви. В восточной части церковь представляет собой однонефную базилику с длинной абсидой и ризницами с южной и северной сторон, от которых сохранились лишь камни стен, прилегаюшие к основной постройке. Входы в ризницы открывались с алтарной части. Длина церкви – 9,6 м, ширина – 5,2 м (вместе с ризницами – 10,7 м). Толщина стен в среднем составляет 1 м. (Карапетян 2000, 164, рис. 3). Свод церкви был полукруглым, крыша двускатной.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915" width="625" height="636" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915 625w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-295x300.png?v=1623409915 295w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-364x370.png?v=1623409915 364w" sizes="(max-width: 625px) 100vw, 625px" title="Рис. 3 Общий план церкви Зорахач. Карапетян С., «Памятники Армянской культуры в зоне Нагорного Карабаха», 2000, стр. 165." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Общий план церкви Зорахач. Карапетян С., «Памятники Армянской культуры в зоне Нагорного Карабаха», 2000, стр. 165.

В церкви имеется два входа: в северной и южной стенах, причем южный вход был замурован. Два окна церкви – в восточной и западной частых отличаются друг от друга оформлением. Вероятно, тесанные камни, использованные в качестве обрамления, принадлежали другой, более ранней постройке (рис. 4, 5).

В церкви Зорахач среди камней вторичного использования один носит фрагмент пятистрочной строительной надписи (Карапетян 2000, 164), которая ни хронологически, ни своим содержанием не имеет ничего общего с этой церковью.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-scaled.jpg?v=1623452128" width="2560" height="2408" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-scaled.jpg?v=1623452128 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-300x282.jpg?v=1623452128 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1024x963.jpg?v=1623452128 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-768x722.jpg?v=1623452128 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1536x1445.jpg?v=1623452128 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-2048x1927.jpg?v=1623452128 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-370x348.jpg?v=1623452128 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 4 Окно западной стены церкви Зорахач, фото А. Абраамяна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 4 Окно западной стены церкви Зорахач, фото А. Абраамяна.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-scaled.jpg?v=1623452238" width="2560" height="2408" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-scaled.jpg?v=1623452238 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-300x282.jpg?v=1623452238 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1024x963.jpg?v=1623452238 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-768x722.jpg?v=1623452238 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1536x1445.jpg?v=1623452238 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-2048x1927.jpg?v=1623452238 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-370x348.jpg?v=1623452238 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 5 Надгробный камень с изображением сцены пира, вмурованный в восточную стену, и окно, фото А. Абраамяна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 5 Надгробный камень с изображением сцены пира, вмурованный в восточную стену, и окно, фото А. Абраамяна.

Состояние до, во время и после войны:

Со второй половины 18 века обосновавшиеся здесь курды использовали основную часть базилики Зорахача в хозяйственных целях. Единственные изменения, сделанные в церкви после Первой арцахской войны, это – установка железного креста на крыше здания (рис. 6).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865" width="1170" height="1079" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-300x277.jpg?v=1623409865 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1024x944.jpg?v=1623409865 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-768x708.jpg?v=1623409865 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-370x341.jpg?v=1623409865 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" title="Рис. 6 Церковь Зорахач и железный крест на ее крыше. фото Т. Далаляна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 6 Церковь Зорахач и железный крест на ее крыше. фото Т. Далаляна.

Анализ письменных источников

Исследователь С.Карапетян в своей книге «Памятники Армянской культуры в зоне Нагорного Карабаха» представил церковь Зорахач как Арко Верин (Верхний Арко) (Карапетян 2000, 164-165).

Литература

Карапетян 2000 - Памятники Армянской культуры в зоне Нагорного Карабаха, Изд-во «Гитутюн», НАН РА, Ереван.

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Церковь Зорахач - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-зорахач/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Церковь Зорахач - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Церковь Зорахач находится в Кашатахском районе Республики Арцах (ныне под наблюдением Азербайджана), в 52 км севернее от Бердзора, на левобережье притока реки Хакари Шалвы, на территории села Арахиш (рис. 1). Здесь сохранились церковь, следы средневековой деревни и кладбища. Письменных источников о памятнике нет. Судя по архитектурным особенностям церкви и надгробным плитам, вмурованным в ее стены (рис. 2), памятник датируется 17-18 вв." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/церковь-зорахач/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-06-14T06:59:20+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957" />
	<meta property="og:image:width" content="680" />
	<meta property="og:image:height" content="607" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%87/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%87/","name":"Церковь Зорахач - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-06-11T11:28:36+00:00","dateModified":"2021-06-14T06:59:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%87/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%87/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b7%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%87/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Церковь Зорахач"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Церковь Зорахач - Monument Watch

Церковь Зорахач - Monument Watch


Мост Халивор

						<img width="2560" height="1707" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-scaled.jpg?v=1623414412" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-scaled.jpg?v=1623414412 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-300x200.jpg?v=1623414412 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-1024x683.jpg?v=1623414412 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-768x512.jpg?v=1623414412 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-1536x1024.jpg?v=1623414412 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-2048x1365.jpg?v=1623414412 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-370x247.jpg?v=1623414412 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-272x182.jpg?v=1623414412 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

						<img width="2560" height="1707" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-scaled.jpg?v=1623414446" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-scaled.jpg?v=1623414446 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-300x200.jpg?v=1623414446 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-1024x683.jpg?v=1623414446 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-768x512.jpg?v=1623414446 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-1536x1024.jpg?v=1623414446 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-2048x1365.jpg?v=1623414446 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-370x247.jpg?v=1623414446 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-272x182.jpg?v=1623414446 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

						<img width="922" height="668" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.jpg?v=1623414434" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.jpg?v=1623414434 922w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-300x217.jpg?v=1623414434 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-768x556.jpg?v=1623414434 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-370x268.jpg?v=1623414434 370w" sizes="(max-width: 922px) 100vw, 922px" />

						<img width="947" height="1337" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1.png?v=1623414424" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1.png?v=1623414424 947w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-212x300.png?v=1623414424 212w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-725x1024.png?v=1623414424 725w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-768x1084.png?v=1623414424 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-262x370.png?v=1623414424 262w" sizes="(max-width: 947px) 100vw, 947px" />

Локализация

Находится в Гадрутском районе Республики Арцах в 2 км юго-западнее села Мец Тахер, на реке Ишханагет (рис. 1, 2).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor.jpg?v=1623421749" width="1368" height="1368" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor.jpg?v=1623421749 1368w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor-300x300.jpg?v=1623421749 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor-1024x1024.jpg?v=1623421749 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor-150x150.jpg?v=1623421749 150w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor-768x768.jpg?v=1623421749 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Halivor-370x370.jpg?v=1623421749 370w" sizes="(max-width: 1368px) 100vw, 1368px" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-scaled.jpg?v=1623414412" width="2560" height="1707" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-scaled.jpg?v=1623414412 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-300x200.jpg?v=1623414412 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-1024x683.jpg?v=1623414412 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-768x512.jpg?v=1623414412 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-1536x1024.jpg?v=1623414412 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-2048x1365.jpg?v=1623414412 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-370x247.jpg?v=1623414412 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-272x182.jpg?v=1623414412 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 1 Общий вид моста, фото С. Даниеляна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 1 Общий вид моста, фото С. Даниеляна.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-scaled.jpg?v=1623414446" width="2560" height="1707" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-scaled.jpg?v=1623414446 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-300x200.jpg?v=1623414446 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-1024x683.jpg?v=1623414446 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-768x512.jpg?v=1623414446 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-1536x1024.jpg?v=1623414446 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-2048x1365.jpg?v=1623414446 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-370x247.jpg?v=1623414446 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1-272x182.jpg?v=1623414446 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 2 Общий вид моста, фото С. Даниеляна." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 2 Общий вид моста, фото С. Даниеляна.

Исторический обзор

Сведения о мосте Халивор довольно скудны. Согласно семистрочной строительной надписи, высеченной на табличке на потоконаправленном фасаде моста, он был построен в 1835 году (Карапетян 2009, 104): «В память мост сей Арутюн, сын Геворга, построил моим родителям, кто пройдет Господи помилуй скажет, 1835» (рис. 3).

Этот мост является одним из шести, построенных на реке Ишханагет и его притоках. 4 из них находились в сохранности и использовании до Второй арцахской войны. Мост связывал села Туми и Мец Тахер.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.jpg?v=1623414434" width="922" height="668" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.jpg?v=1623414434 922w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-300x217.jpg?v=1623414434 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-768x556.jpg?v=1623414434 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-370x268.jpg?v=1623414434 370w" sizes="(max-width: 922px) 100vw, 922px" title="Рис. 3 Надпись, высеченная на камне фасада моста. Карапетян С., Мосты Армении, Ереван, 2009, стр.105." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 3 Надпись, высеченная на камне фасада моста. Карапетян С., Мосты Армении, Ереван, 2009, стр.105.

Архитектурно-композиционный анализ

Мост однопролетный, с подчеркнутым стрельчатым сводом. Длина пролета - 5,50 м, ширина проезжей части – 3,0 м. (Карапетян 2009, 104). Мост построен из булыжника (опоры), колотого кварца и известняка, с использованием крепкого известкового раствора. Кайма свода выложена груботесаным камнем (рис. 4).

Состояние до, во время и после войны

До войны памятник в основном был в нормальном состоянии и находился в использовании. Сведений о состоянии памятника в период войны и после нее нет.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1.png?v=1623414424" width="947" height="1337" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1.png?v=1623414424 947w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-212x300.png?v=1623414424 212w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-725x1024.png?v=1623414424 725w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-768x1084.png?v=1623414424 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-262x370.png?v=1623414424 262w" sizes="(max-width: 947px) 100vw, 947px" title="Рис. 4 Чертеж моста, поперечный разрез и надпись, высеченная на камне фасада. Карапетян С., Мосты Армении, Ереван, 2009, стр.105, рис. 35." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Рис. 4 Чертеж моста, поперечный разрез и надпись, высеченная на камне фасада. Карапетян С., Мосты Армении, Ереван, 2009, стр.105, рис. 35.

Анализ письменных источников

Информации о мосте Халивора мало. До 90-х гг. 20 века мостом не интересовался ни один путешественник и исследователь. Единственные сведения имеются в монографии Карапетяна, посвященной изучению мостов Арцаха (Карапетян 2009, 104-106).

Литература

Карапетян 2009 - Мосты Арцаха, Научные исследования ООИАА, Книга 12, Ереван (на арм., рус, англ. языках).

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Мост Халивор - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-халивор/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Мост Халивор - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Локализация Находится в Гадрутском районе Республики Арцах в 2 км юго-западнее села Мец Тахер, на реке Ишханагет (рис. 1, 2).   Исторический обзор Сведения о мосте Халивор довольно скудны. Согласно семистрочной строительной надписи, высеченной на табличке на потоконаправленном фасаде моста, он был построен в 1835 году (Карапетян 2009, 104): «В память мост сей Арутюн, сын Геворга, построил моим родителям, кто пройдет Господи помилуй скажет, 1835» (рис. 3). Этот мост является одним из шести, построенных на реке Ишханагет и его притоках. 4 из них находились в сохранности и использовании до Второй арцахской войны. Мост связывал села Туми и Мец Тахер." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/monument/мост-халивор/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-06-14T07:14:30+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-1-1-scaled.jpg?v=1623415029" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1707" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%be%d1%80/","url":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%be%d1%80/","name":"Мост Халивор - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-06-11T12:37:27+00:00","dateModified":"2021-06-14T07:14:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%be%d1%80/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%be%d1%80/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/monument/%d0%bc%d0%be%d1%81%d1%82-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%be%d1%80/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Мост Халивор"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Мост Халивор - Monument Watch


						<img width="680" height="607" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957 680w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-300x268.jpg?v=1623409957 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-370x330.jpg?v=1623409957 370w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

						<img width="2560" height="1702" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-300x199.jpg?v=1623409956 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1024x681.jpg?v=1623409956 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-768x511.jpg?v=1623409956 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1536x1021.jpg?v=1623409956 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2048x1362.jpg?v=1623409956 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-370x246.jpg?v=1623409956 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-272x182.jpg?v=1623409956 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

						<img width="625" height="636" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915 625w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-295x300.png?v=1623409915 295w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-364x370.png?v=1623409915 364w" sizes="(max-width: 625px) 100vw, 625px" />

						<img width="1702" height="2560" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-scaled.jpg?v=1623409912" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-scaled.jpg?v=1623409912 1702w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-199x300.jpg?v=1623409912 199w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-681x1024.jpg?v=1623409912 681w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-768x1155.jpg?v=1623409912 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1021x1536.jpg?v=1623409912 1021w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1362x2048.jpg?v=1623409912 1362w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-246x370.jpg?v=1623409912 246w" sizes="(max-width: 1702px) 100vw, 1702px" />

						<img width="1170" height="1079" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-300x277.jpg?v=1623409865 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1024x944.jpg?v=1623409865 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-768x708.jpg?v=1623409865 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-370x341.jpg?v=1623409865 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" />

						<img width="2560" height="1702" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-scaled.jpg?v=1623410169" class="sow-slider-background-image skip-lazy" alt="" decoding="async" style="" loading="eager" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-scaled.jpg?v=1623410169 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-300x199.jpg?v=1623410169 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1024x681.jpg?v=1623410169 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-768x511.jpg?v=1623410169 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-1536x1021.jpg?v=1623410169 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-2048x1362.jpg?v=1623410169 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-370x246.jpg?v=1623410169 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-1-272x182.jpg?v=1623410169 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" />

Location

Zorakhach Church is located in Kashatagh region of the Artsakh Republic (now under the control of Azerbaijan), 52 kilometers north of Berdzor, on the left bank of the Shalva tributary of the Hakari River, in the territory of Arakhish rural settlement (Fig. 1). Traces of a church, a medieval village and a cemetery have been preserved here. There is no bibliographic information about the monument. Judging by the architectural solutions of the church and the gravestones embedded in the walls (Fig. 2), the church is a structure of the 17th-18th centuries.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993.jpg?v=1623419161" width="1358" height="625" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993.jpg?v=1623419161 1358w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-300x138.jpg?v=1623419161 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-1024x471.jpg?v=1623419161 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-768x353.jpg?v=1623419161 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Zorakhach-curch-e1624829916993-370x170.jpg?v=1623419161 370w" sizes="(max-width: 1358px) 100vw, 1358px" title="Zorakhach curch" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-scaled.jpg?v=1623451767" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-scaled.jpg?v=1623451767 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-300x199.jpg?v=1623451767 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1024x681.jpg?v=1623451767 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-768x511.jpg?v=1623451767 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-1536x1021.jpg?v=1623451767 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-2048x1362.jpg?v=1623451767 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-370x246.jpg?v=1623451767 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-2-272x182.jpg?v=1623451767 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. The view of Zorakhach Church from the north-west, photo by T․ Dalalyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. The view of Zorakhach Church from the north-west, photo by T․ Dalalyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-scaled.jpg?v=1623409956 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-300x199.jpg?v=1623409956 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1024x681.jpg?v=1623409956 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-768x511.jpg?v=1623409956 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-1536x1021.jpg?v=1623409956 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-2048x1362.jpg?v=1623409956 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-370x246.jpg?v=1623409956 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/002-272x182.jpg?v=1623409956 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 2 Zorakhach Church from the east, photo by H. Abrahamyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 2 Zorakhach Church from the east, photo by H. Abrahamyan.

Architectural-compositional examination

The church is built of local raw stones, lime mortar, it is inwardly plastered. Gravestones of the 16th-17th centuries were also used, as well as polished slabs taken from another church. The structure is a single-nave basilica with an elongated altar on the eastern side, to which vestries are attached from the south and north, from which only the stones adjacent to the main structure have been preserved. The entrances of the vestries are opened towards the altar. The church is 9.6 meters long and 5.2 meters wide (10.7 meters with vestries), the thickness of the walls is 1 meter on average (Karapetyan 2001, 164, Fig. 3). The structure has a semicircular vault and a gable roof.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915" width="625" height="636" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003.png?v=1623409915 625w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-295x300.png?v=1623409915 295w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-364x370.png?v=1623409915 364w" sizes="(max-width: 625px) 100vw, 625px" title="Fig. 3 The plan of Zorakhach Church, S. Karapetyan, Armenian cultural monuments in the region of Karabakh, Yerevan, 2001, p. 162." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 3 The plan of Zorakhach Church, S. Karapetyan, Armenian cultural monuments in the region of Karabakh, Yerevan, 2001, p. 162.

The church has two entrances from the northern and southern sides, the latter of which was later rebuilt and pounded. The two windows opened on the eastern and western sides differ in style: it is possible that their polished frames were taken from an earlier structure (Figs. 4, 5).

Among the reused stones in Zorakhach Church there is also a segment of a five-lined donative inscriptions (Karapetyan 2001, 162), which is no way related to this church in terms of its chronology and content.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-scaled.jpg?v=1623452128" width="2560" height="2408" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-scaled.jpg?v=1623452128 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-300x282.jpg?v=1623452128 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1024x963.jpg?v=1623452128 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-768x722.jpg?v=1623452128 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-1536x1445.jpg?v=1623452128 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-2048x1927.jpg?v=1623452128 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-1-370x348.jpg?v=1623452128 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 4 The window of the western wall of Zorakhach Church, photo by H. Abrahamyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 4 The window of the western wall of Zorakhach Church, photo by H. Abrahamyan.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-scaled.jpg?v=1623452238" width="2560" height="2408" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-scaled.jpg?v=1623452238 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-300x282.jpg?v=1623452238 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1024x963.jpg?v=1623452238 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-768x722.jpg?v=1623452238 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1536x1445.jpg?v=1623452238 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-2048x1927.jpg?v=1623452238 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-370x348.jpg?v=1623452238 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Fig. 5 The gravestone with a scenery of feast embedded in the eastern wall of Zorakhach Church and the window, photo by H. Abrahamyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 5 The gravestone with a scenery of feast embedded in the eastern wall of Zorakhach Church and the window, photo by H. Abrahamyan.

The condition before, during and after the war

The Kurds settled on the spot from the second half of the 18th century, not paying attention to the vestries adjacent to Zorakhach, made use of the main structure for economic purposes. The only change after the first Artsakh war was the installation of a large iron cross on the roof (Fig. 6).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865" width="1170" height="1079" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006.jpg?v=1623409865 1170w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-300x277.jpg?v=1623409865 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-1024x944.jpg?v=1623409865 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-768x708.jpg?v=1623409865 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-370x341.jpg?v=1623409865 370w" sizes="(max-width: 1170px) 100vw, 1170px" title="Fig. 6 Zorakhach Church and the iron cross placed on the roof, photo by T․ Dalalyan." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Fig. 6 Zorakhach Church and the iron cross placed on the roof, photo by T․ Dalalyan.

Bibliographic examination

Researcher S. Karapetyan in his book “Armenian cultural monuments in the region of Karabakh” presents Zorakhach Church, but calls it Arko Verin (Upper) (Karapetyan 2001, 164).

Bibliography

1․ Karapetyan 2001 – S. Karapetyan, Armenian cultural monuments in the region of Karabakh, Yerevan.

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Zorakhach Church - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Zorakhach Church - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Location Zorakhach Church is located in Kashatagh region of the Artsakh Republic (now under the control of Azerbaijan), 52 kilometers north of Berdzor, on the left bank of the Shalva tributary of the Hakari River, in the territory of Arakhish rural settlement (Fig. 1). Traces of a church, a medieval village and a cemetery have been preserved here. There is no bibliographic information about the monument. Judging by the architectural solutions of the church and the gravestones embedded in the walls (Fig. 2), the church is a structure of the 17th-18th centuries." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-06-16T06:51:29+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001.jpg?v=1623409957" />
	<meta property="og:image:width" content="680" />
	<meta property="og:image:height" content="607" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/","url":"https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/","name":"Zorakhach Church - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-06-11T11:28:36+00:00","dateModified":"2021-06-16T06:51:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/monument/zorakhach-church/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zorakhach Church"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

Zorakhach Church - Monument Watch


Միրիկի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին

Տեղադրություն

Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի (Լաչինի շրջան) Միրիկ գյուղում: Գյուղը գտնվում է Աղավնագետին աջ կողմից միախառնվող Միրիկ գետի մոտ՝ ծովի մակերույթից 1440-1520 մետր բարձրության վրա (Կարապետյան 1999, 134):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482.jpg?v=1624278242" width="1321" height="597" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482.jpg?v=1624278242 1321w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482-300x136.jpg?v=1624278242 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482-1024x463.jpg?v=1624278242 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482-768x347.jpg?v=1624278242 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-church-e1624278460482-370x167.jpg?v=1624278242 370w" sizes="(max-width: 1321px) 100vw, 1321px" title="Mirik church" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

Պատմական ակնարկ

Գյուղի մասին պատմական տվյալները բավականին սուղ են: Գյուղը սովորաբար հիշատակվել է Մերիկ անվամբ, իսկ խորհրդային տարիներին այն հիշատակվում է որպես Միրիկ (Կարապետյան 1999, 134): Գյուղի Միրիկ անունը վկայված է նաև եկեղեցու կառուցողական արձանագրության մեջ (տես ստորև):

Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է գյուղի հյուսիսային եզրին՝ գյուղին իր դիրքով իշխող ժայռազանգվածի վրա (նկ. 1): Շինարարական արձանագրության համաձայն՝ կառուցվել է 1682 թվականին: Ծավալա-տարածական հորինվածքով  եռանավ բազիլիկ տաճար է (նկ. 2):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3.jpg?v=1624268931" width="2048" height="1365" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3.jpg?v=1624268931 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-300x200.jpg?v=1624268931 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-1024x683.jpg?v=1624268931 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-768x512.jpg?v=1624268931 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-1536x1024.jpg?v=1624268931 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-370x247.jpg?v=1624268931 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3-272x182.jpg?v=1624268931 272w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի: " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 1 Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

Եկեղեցու պատերը կանոնավոր կոպտատաշ քարից են, իսկ խաչաձև սյուները, անկյունաքարերը՝ սրբատաշ: Պատերի մեջ ագուցված են տարբեր դարաշրջանների տապանաքարեր, խաչքարերի բեկորներ, քանդակազարդ քարեր (նկ. 3-9):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2.jpg?v=1624273965" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2.jpg?v=1624273965 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2-300x225.jpg?v=1624273965 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2-1024x768.jpg?v=1624273965 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2-768x576.jpg?v=1624273965 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2-1536x1152.jpg?v=1624273965 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/004-2-370x278.jpg?v=1624273965 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 4 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 4 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2.jpg?v=1624274062" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2.jpg?v=1624274062 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2-300x225.jpg?v=1624274062 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2-1024x768.jpg?v=1624274062 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2-768x576.jpg?v=1624274062 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2-1536x1152.jpg?v=1624274062 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/006-2-370x278.jpg?v=1624274062 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 6 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 6 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008.jpg?v=1624274167" width="2048" height="1532" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008.jpg?v=1624274167 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008-300x224.jpg?v=1624274167 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008-1024x766.jpg?v=1624274167 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008-768x575.jpg?v=1624274167 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008-1536x1149.jpg?v=1624274167 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/008-370x277.jpg?v=1624274167 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 8 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 8 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010.jpg?v=1624274331" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010.jpg?v=1624274331 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010-225x300.jpg?v=1624274331 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010-768x1024.jpg?v=1624274331 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010-1152x1536.jpg?v=1624274331 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/010-278x370.jpg?v=1624274331 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="նկ. 10 Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 10 Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011.jpg?v=1624274385" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011.jpg?v=1624274385 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011-300x225.jpg?v=1624274385 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011-1024x768.jpg?v=1624274385 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011-768x576.jpg?v=1624274385 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011-1536x1152.jpg?v=1624274385 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/011-370x278.jpg?v=1624274385 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 11 Եկեղեցու մուտքի բարավորի շինարարական արձանագրությունը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 11 Եկեղեցու մուտքի բարավորի շինարարական արձանագրությունը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-370x236.jpg?v=1624868387" width="370" height="236" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-370x236.jpg?v=1624868387 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-300x191.jpg?v=1624868387 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik-768x489.jpg?v=1624868387 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/Mirik.jpg?v=1624868387 963w" sizes="(max-width: 370px) 100vw, 370px" title="նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Ս. Կարապետյան, Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում, 1999, էջ 135։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 2 Եկեղեցու հատակագիծը, Ս. Կարապետյան, Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում, 1999, էջ 135։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2.jpg?v=1624273922" width="2048" height="1532" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2.jpg?v=1624273922 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2-300x224.jpg?v=1624273922 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2-1024x766.jpg?v=1624273922 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2-768x575.jpg?v=1624273922 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2-1536x1149.jpg?v=1624273922 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/003-2-370x277.jpg?v=1624273922 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 3 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի: " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 3 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1.jpg?v=1624274008" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1.jpg?v=1624274008 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1-300x225.jpg?v=1624274008 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1-1024x768.jpg?v=1624274008 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1-768x576.jpg?v=1624274008 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1-1536x1152.jpg?v=1624274008 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/005-2-1-370x278.jpg?v=1624274008 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 5 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 5 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007.jpg?v=1624274116" width="2048" height="1532" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007.jpg?v=1624274116 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-300x224.jpg?v=1624274116 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-1024x766.jpg?v=1624274116 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-768x575.jpg?v=1624274116 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-1536x1149.jpg?v=1624274116 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/007-370x277.jpg?v=1624274116 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 7 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 7 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009.jpg?v=1624274208" width="2048" height="1532" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009.jpg?v=1624274208 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009-300x224.jpg?v=1624274208 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009-1024x766.jpg?v=1624274208 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009-768x575.jpg?v=1624274208 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009-1536x1149.jpg?v=1624274208 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/009-370x277.jpg?v=1624274208 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 9 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 9 Եկեղեցու պատի մեջ ագուցված քարերից, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

Դրանք ինչպես ամբողջական են, այնպես էլ բեկորատված: Եկեղեցու շքամուտքը` կերտված սրբատաշ սալերով և շքեղ քանդակազարդ պսակով, գտնվում է հարավային կողմում (նկ. 10): Մուտքի բարավորին է գտնվում եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը (նկ. 11), այն փոքր-ինչ վնասված է և ունեցել է տարընթերցումներ: Ներկայացնում ենք արձանագրությունը`Ս. Կարապետյանի ընթերցմամբ և Ա. Հակոբյանի շտկումներով.

«Ես` պ(ա)ր(ո)ն Հ(ախ)ն(ա)զարս, շին(ե)ցի ս(ուր)բ Ա(ստուա)ծած(ի)ն եկ(ե)ղ(ե)ց(ի)ս յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն. հայրն իմ պ(ա)ր(ո)ն (Սար)գսին, եղբ(այ)րն իմ Հ(ա)յկ(ա)զն յ(ի)շ(ե)ցէք ի Ք(րիստո)ս: Ես Ն(ա)ջարգ(ու)լս` տաւն(ու)տ(է)ր, վեր(ա)կ(ա)ցի ս(ուր)բ եկեղեց(ոյ)ս տ(ուա)ք :Ե: թ(ու)ման յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն: Մենք Միր(ի)կի ժ(ողո)վ(ու)րդս տուինք ս(ուր)բ եկ(ե)ղ(ե)ց(ւ)ոյս :Ե: թ(ու)մ(ա)ն` յիշ(ա)տ(ա)կ մեզ եւ մեր ծն(ո)ղ(ա)ցն ի թվին :ՌՃԼ: մէկն» (1682) (Կարապետյան, 1999, 134-135, Հակոբյան 2009, 31-33):

Եկեղեցու մուտքի շեմքին հարմարեցված տապանաքարին (նկ. 12) արձանագրված է. «Այս է հանգիստ Հախնազարին, թ(վին) ՌՃԳ (1654)» (Կարապետյան 1999, 135):

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012.jpg?v=1624274485" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012.jpg?v=1624274485 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012-300x225.jpg?v=1624274485 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012-1024x768.jpg?v=1624274485 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012-768x576.jpg?v=1624274485 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012-1536x1152.jpg?v=1624274485 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/012-370x278.jpg?v=1624274485 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 12 Եկեղեցու շեմքի վրայի արձանագրությունը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 12 Եկեղեցու շեմքի վրայի արձանագրությունը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

Արձանագրություն կա նաև եկեղեցու ներսում՝ հյուսիսային ավանդատան բարավորից քիչ բարձր. «Ես Էմին կ(ա)ն(կն)եցի զխաչս Հ(ու)ռ(ու)մո, հաւր իմո Ա(ստուա)ծա(տուր)…» (Կարապետյան 1999, 135): Եկեղեցին թաղակապ է, ներսից սվաղված, պահպանված է եկեղեցու խաչաձև ավազանը (նկ. 13, 14):

Վիճակը պատերազմից առաջ և հետո

Եկեղեցին խորհրդային տարիներին ծառայում էր որպես գյուղական ակումբ: Այն չի տուժել Արցախյան պատերազմների ժամանակ: 2020 թվականի դեկտեմբերին Քաշաթաղի շրջանի ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցնելուց հետո եկեղեցին դեռ կանգուն էր, տեղում էր և մուտքի բարավորի արձանագրությունը: Ադրբեջանական կողմը այն ներկայացնում է որպես աղվանական եկեղեցի։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013.jpg?v=1624274606" width="2048" height="1532" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013.jpg?v=1624274606 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013-300x224.jpg?v=1624274606 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013-1024x766.jpg?v=1624274606 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013-768x575.jpg?v=1624274606 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013-1536x1149.jpg?v=1624274606 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/013-370x277.jpg?v=1624274606 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 13 Եկեղեցու ներքին տեսքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 13 Եկեղեցու ներքին տեսքը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014.jpg?v=1624274645" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014.jpg?v=1624274645 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014-300x225.jpg?v=1624274645 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014-1024x768.jpg?v=1624274645 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014-768x576.jpg?v=1624274645 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014-1536x1152.jpg?v=1624274645 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/014-370x278.jpg?v=1624274645 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="նկ. 14 Եկեղեցու մկրտության ավազանը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

նկ. 14 Եկեղեցու մկրտության ավազանը, լուս. Ա. Նալբանդյանի:

Գրականություն

Կարապետյան 1999 – Կարապետյան Ս., Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում, Երևան:

Հակոբյան 2009 – Հակոբյան Ա., Պատմա-աշխարհագրական և վիմագրագիտական հետազոտություններ (Արցախ և Ուտիք), Վիեննա-Երևան:

Lacin Rayonu Mirik kendi. Alban Kilsesi. 2 ardi var...   https://www.youtube.com/watch?v=ryxhUxH-cB0&t=9s

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Միրիկի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/monument/միրիկի-սբ․-աստվածածին-եկեղեցին/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Միրիկի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Տեղադրություն Եկեղեցին գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի (Լաչինի շրջան) Միրիկ գյուղում: Գյուղը գտնվում է Աղավնագետին աջ կողմից միախառնվող Միրիկ գետի մոտ՝ ծովի մակերույթից 1440-1520 մետր բարձրության վրա (Կարապետյան 1999, 134):   Պատմական ակնարկ Գյուղի մասին պատմական տվյալները բավականին սուղ են: Գյուղը սովորաբար հիշատակվել է Մերիկ անվամբ, իսկ խորհրդային տարիներին այն հիշատակվում է որպես Միրիկ (Կարապետյան 1999, 134): Գյուղի Միրիկ անունը վկայված է նաև եկեղեցու կառուցողական արձանագրության մեջ (տես ստորև): Ճարտարապետա-հորինվածքային նկարագրություն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է գյուղի հյուսիսային եզրին՝ գյուղին իր դիրքով իշխող ժայռազանգվածի վրա (նկ. 1): Շինարարական արձանագրության համաձայն՝ կառուցվել է 1682 թվականին: Ծավալա-տարածական հորինվածքով  եռանավ բազիլիկ տաճար է (նկ. 2): Եկեղեցու պատերը կանոնավոր կոպտատաշ քարից են, իսկ խաչաձև սյուները, անկյունաքարերը՝ սրբատաշ: Պատերի մեջ ագուցված են տարբեր դարաշրջանների տապանաքարեր, խաչքարերի բեկորներ, քանդակազարդ քարեր (նկ. 3-9): Դրանք ինչպես ամբողջական են, այնպես էլ բեկորատված: Եկեղեցու շքամուտքը` կերտված սրբատաշ սալերով և շքեղ քանդակազարդ պսակով, գտնվում է հարավային կողմում (նկ. 10): Մուտքի բարավորին է գտնվում եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը (նկ. 11), այն փոքր-ինչ վնասված է և ունեցել է տարընթերցումներ: Ներկայացնում ենք արձանագրությունը`Ս. Կարապետյանի ընթերցմամբ և Ա. Հակոբյանի շտկումներով. «Ես` պ(ա)ր(ո)ն Հ(ախ)ն(ա)զարս, շին(ե)ցի ս(ուր)բ Ա(ստուա)ծած(ի)ն եկ(ե)ղ(ե)ց(ի)ս յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն. հայրն իմ պ(ա)ր(ո)ն (Սար)գսին, եղբ(այ)րն իմ Հ(ա)յկ(ա)զն յ(ի)շ(ե)ցէք ի Ք(րիստո)ս: Ես Ն(ա)ջարգ(ու)լս` տաւն(ու)տ(է)ր, վեր(ա)կ(ա)ցի ս(ուր)բ եկեղեց(ոյ)ս տ(ուա)ք :Ե: թ(ու)ման յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն: Մենք Միր(ի)կի ժ(ողո)վ(ու)րդս տուինք ս(ուր)բ եկ(ե)ղ(ե)ց(ւ)ոյս :Ե: թ(ու)մ(ա)ն` յիշ(ա)տ(ա)կ մեզ եւ մեր ծն(ո)ղ(ա)ցն ի թվին :ՌՃԼ: մէկն» (1682) (Կարապետյան, 1999, 134-135, Հակոբյան 2009, 31-33):" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/monument/միրիկի-սբ․-աստվածածին-եկեղեցին/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-03-21T20:38:56+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/06/001-3.jpg?v=1624268931" />
	<meta property="og:image:width" content="2048" />
	<meta property="og:image:height" content="1365" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ab%d5%af%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ab%d5%af%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/","name":"Միրիկի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-06-21T11:26:49+00:00","dateModified":"2022-03-21T20:38:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ab%d5%af%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ab%d5%af%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/monument/%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ab%d5%af%d5%ab-%d5%bd%d5%a2%e2%80%a4-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Միրիկի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->