<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Destruction of a Khachkar in Arakel Village of Hadrut Region - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Destruction of a Khachkar in Arakel Village of Hadrut Region - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On January 12, 2021, the press secretary of the Ministry of Foreign Affairs of Armenia Anna Naghdalyan shared a video on Twitter showing some Azerbaijani soldiers destroying a khachkar with a special machine in Arakel village in the occupied region of Hadrut, and one of them was filming the process of destruction. We would like to recall that since 2010, "Armenian cross-stones art. Symbolism and Craftsmanship of Khachkars" has been included in the list of "The Intangible Cultural Heritage of Humanity". And, according to the UNESCO Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage of 2003, during and after the war khachkars as a unique manifestation of cultural heritage should be under special, enhanced protection, and the destruction of such values is recognized as an international crime against humanity. According to the 1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in Armed Conflict any attempt of theft, robbery or misappropriation, hatred, and vandalism towards the cultural property is prohibited. According to the first protocol of the 1954 Hague Convention, it is forbidden to destroy cultural or spiritual values in the occupied territory. The Second Hague Protocol of 1999 also ratifies that requirement and prohibits any act of hostility and retaliation against inheritance, which is classified as an international crime by Article 15. Destruction of cultural property is prohibited by the Geneva Convention of August 12, 1949, for the Protection of War Victims, on the Laws and Customs of War, by four International conventions and protocols, and the relevant UN resolutions and treaties on the protection of human rights. It may be added, that the intangible values are protected also by other UNESCO treaties: The Universal Declaration on Cultural Diversity (2001) and Convention on the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions (2005), since these values are the result of cultural diversity and are created by one community (the Armenians of Artsakh). The protection of the culture of khachkars is also provided by International Humanitarian Law. Moreover, the Convention on the Value of Cultural Heritage for Society adopted on October 13, 2005 in Faro (Portugal) by the ministers of the EU committee also emphasizes that the significance of the cultural heritage is determined by the community, and any expression of the collective thought of a specific nation must be protected as a value." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-09-20T20:54:23+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/09/image-03-09-21-10-58.jpeg?v=1630695564" />
	<meta property="og:image:width" content="1170" />
	<meta property="og:image:height" content="1560" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/","name":"Destruction of a Khachkar in Arakel Village of Hadrut Region - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-09-03T18:59:46+00:00","dateModified":"2021-09-20T20:54:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/destruction-of-a-khachkar-in-arakel-village-of-hadrut-region/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Destruction of a Khachkar in Arakel Village of Hadrut Region"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Уничтожение хачкара в селе Аракел Гадрутского района - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/уничтожение-хачкара-в-селе-аракел-гад/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Уничтожение хачкара в селе Аракел Гадрутского района - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="12-ого января 2021 года пресс-секретарь Министерства иностранных дел РА Анна Нагдалян в своем Твиттере опубликовала видеоролик, в котором видно, что азербайджанские военные в селе Аракел оккупированного Гадрутского района, с помощью спецтехники уничтожают хачкар, а один из них снимает этот процесс на видеокамеру (источник). Напомним, что с 2010-ого года «Армянское искусство хачкаров: символика и производство хачкаров» включено в список «Нематериального культурного наследия человечества» как его уникальное проявление и, согласно Конвенции ЮНЕСКО «Об охране нематериального культурного наследия» 2003-го года, в период войны и после нее должно находиться под особой, усиленной охраной, а уничтожение таких ценностей расценивается как международное преступление, направленное против всего человечества. Согласно 4-ой статье Гаагской конвенции 1954-ого года «Об охране культурных ценностей в период вооруженных действий», запрещена любая попытка вандализма расхищения, грабежа, присвоения, проявления вражды и мести по отношению к  культурному наследию. Согласно первому протоколу Гаагской конвенции 1954-ого года, запрещено уничтожать культурные или духовные ценности на захваченной территории. 2-ой протокол  Гаагской конвенции от 1999 года ратифицирует это требование и расценивает данные действия по 15-ой статье как международное преступление. Действия по уничтожению культурных ценностей запрещены Женевской конвенцией 12 августа 1949 года о защите пострадавших в войне, о законах и обычаях войны и четырьмя международными конвенциями и протоколами, а также соответствующими резолюциями и договорами ООН о защите прав человека. Добавим, что нематериальные ценности охраняются также другими конвенциями ЮНЕСКО: 2001-ого года «Об охране культурного разнообразия» и 2005-ого года «Об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения», посему как эти ценности являются результатом культурного разнообразия и созданы одной общиной (арцахскими армянами). Охрана культуры хачкаров предусмотрена также в рамках гуманитарного права. К тому же, конвенция «О значении культурного наследия для общества», принятая 13-ого октября 2005-ого года в Фаро (Португалия) министрами комитета ЕС, также подчеркивает, что значимость культурного достояния определяет данная община, и любая ценность, представляющая собой выражение коллективной мысли данного народа, должна охраняться." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/уничтожение-хачкара-в-селе-аракел-гад/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-09-20T20:53:39+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/09/image-03-09-21-10-58.jpeg?v=1630695564" />
	<meta property="og:image:width" content="1170" />
	<meta property="og:image:height" content="1560" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%85%d0%b0%d1%87%d0%ba%d0%b0%d1%80%d0%b0-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d0%b0%d0%b4/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%85%d0%b0%d1%87%d0%ba%d0%b0%d1%80%d0%b0-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d0%b0%d0%b4/","name":"Уничтожение хачкара в селе Аракел Гадрутского района - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-09-03T18:59:46+00:00","dateModified":"2021-09-20T20:53:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%85%d0%b0%d1%87%d0%ba%d0%b0%d1%80%d0%b0-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d0%b0%d0%b4/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%85%d0%b0%d1%87%d0%ba%d0%b0%d1%80%d0%b0-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d0%b0%d0%b4/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%85%d0%b0%d1%87%d0%ba%d0%b0%d1%80%d0%b0-%d0%b2-%d1%81%d0%b5%d0%bb%d0%b5-%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d0%b0%d0%b4/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Уничтожение хачкара в селе Аракел Гадрутского района"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Վերջին օրերին մի շարք լրատվական կայքեր անդրադարձան Արցախի Ամարասի վանական համալիրի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձություններին։ «Ազատություն» կայքի  հավաստմամբ, ովքեր հարցազրույց են վերցրել Արցախի թեմի առաջնորդ Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանից  և  վանքին ամենամոտ գտնվող (3կմ) Արցախի Մարտունու շրջանի Մաճկալաշեն գյուղի համայնքապետ Լեռնիկ Ավանեսյանից,  Ամարասի վանական համալիրի վրա խաղաղության պայմաններում երբևէ դրոշ տեղադրված չի եղել։ Բայց երբ  44-օրյա պատերազմից հետո հայ-ադրբեջանական  շփման գիծը կանգ է առել Ամարասից 800-1000 մետր հեռավորության վրա, որոշել են տեղադրել  ռուսական դրոշ, իհարկե ոչ թե արարողակարգային կերպով, այլ ներքին պայմանավորվածությամբ։ https://www.azatutyun.am/a/31474588.html

Աղբյուրներից մեկը հավելում է, որ Ադրբեջանցի զինվորականները սեպտեմբերի 21-ին իրենց դիրքերը 1200 մետրով  առաջ  են մղել  Մաճկալաշեն գյուղի ուղղությամբ և փորձել խրամատավորվել չեզոք տարածքում, որից հետո ադրբեջանական դրոշներ են տեղակայել Ամարասի վանական համալիրի պարիսպների մոտ գտնվող տարածքում  https://verelq.am/hy/node/94564։  Բայց ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարի տեղակալ, գեներալ-մայոր Օլեգ Եգորովի միջնորդությամբ ադրբեջանական դրոշները կարճ ժամանակ անց  հեռացվել են տարածքից, նրանք էլ բարձրացել են ելման դիրքեր։ Բանակցությունների ժամանակ ադրբեջանցիները պահանջել են համալիրի վրայից հեռացնել ռուսական դրոշը։ Հաջորդ օրը՝ սեպտեմբերի 23-ի գիշերը հայկական կողմը Ամարասի վանական համալիրի վրա է բարձրացրել Արցախի Հանրապետության պետական դրոշը, բայց արդեն հաջորդ առավոտյան ադրբեջանցիները պահանջել են Արցախի դրոշը հանել թեˊ մարտական դիրքից, և թեˊ  Ամարասի վանքից: Ռուս զինվորականները միջադեպից խուսափելու համար առաջարկել են Արցախի դրոշը փոխարինել հայկականով, բայց ռուս խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող բարձրաստիճան սպայի ցուցումով  սեպտեմբերի 24-ին համալիրի վրայից  վերջնականապես հեռացվել է դրոշը այլևս ոչ մի դրոշ չբարձրացնելու հրահանգով։  https://factor.am/421317.html

Հարկ է հիշեցնել, որ Արցախում ռուսական խաղաղապահ առաքելության մասին պարբերաբար տեղեկություններ փոխանցող Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը այս մասին լռում է։

Հիշեցնենք, որ այսօր վանական համալիրը շարունակում է լիարժեք գործել, վերանորոգողական աշխատանքներ են տեղի ունենում, ուխտագնացությունները պարբերաբար ընթանում են  ռուս խաղաղապահների ուղեկցությամբ։ https://civic.am/15773--.html

Փաստորեն Ադրբեջանը հայկական մշակութային ժառանգության բռնայուրացման գործողություններ է կատարում նաև հայկական կողմի վերահսկողության տակ գտնվող  հուշարձանների դեպքում https://www.youtube.com/watch?v=J8zNKVQw8Bk։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155.jpg?v=1633239429" width="833" height="517" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155.jpg?v=1633239429 833w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-300x186.jpg?v=1633239429 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-768x477.jpg?v=1633239429 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-370x230.jpg?v=1633239429 370w" sizes="(max-width: 833px) 100vw, 833px" title="Նկ․1 Լուսանկարի հղումը՝ https://civic.am/15773--.html " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ամարասի վանական համալիրից ադրբեջանցիների պահանջով իջեցվել է Արցախի պետական դրոշը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ամարասի-վանական-համալիրից-ադրբեջանց/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ամարասի վանական համալիրից ադրբեջանցիների պահանջով իջեցվել է Արցախի պետական դրոշը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Վերջին օրերին մի շարք լրատվական կայքեր անդրադարձան Արցախի Ամարասի վանական համալիրի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձություններին։ «Ազատություն» կայքի  հավաստմամբ, ովքեր հարցազրույց են վերցրել Արցախի թեմի առաջնորդ Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանից  և  վանքին ամենամոտ գտնվող (3կմ) Արցախի Մարտունու շրջանի Մաճկալաշեն գյուղի համայնքապետ Լեռնիկ Ավանեսյանից,  Ամարասի վանական համալիրի վրա խաղաղության պայմաններում երբևէ դրոշ տեղադրված չի եղել։ Բայց երբ  44-օրյա պատերազմից հետո հայ-ադրբեջանական  շփման գիծը կանգ է առել Ամարասից 800-1000 մետր հեռավորության վրա, որոշել են տեղադրել  ռուսական դրոշ, իհարկե ոչ թե արարողակարգային կերպով, այլ ներքին պայմանավորվածությամբ։ https://www.azatutyun.am/a/31474588.html Աղբյուրներից մեկը հավելում է, որ Ադրբեջանցի զինվորականները սեպտեմբերի 21-ին իրենց դիրքերը 1200 մետրով  առաջ  են մղել  Մաճկալաշեն գյուղի ուղղությամբ և փորձել խրամատավորվել չեզոք տարածքում, որից հետո ադրբեջանական դրոշներ են տեղակայել Ամարասի վանական համալիրի պարիսպների մոտ գտնվող տարածքում  https://verelq.am/hy/node/94564։  Բայց ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարի տեղակալ, գեներալ-մայոր Օլեգ Եգորովի միջնորդությամբ ադրբեջանական դրոշները կարճ ժամանակ անց  հեռացվել են տարածքից, նրանք էլ բարձրացել են ելման դիրքեր։ Բանակցությունների ժամանակ ադրբեջանցիները պահանջել են համալիրի վրայից հեռացնել ռուսական դրոշը։ Հաջորդ օրը՝ սեպտեմբերի 23-ի գիշերը հայկական կողմը Ամարասի վանական համալիրի վրա է բարձրացրել Արցախի Հանրապետության պետական դրոշը, բայց արդեն հաջորդ առավոտյան ադրբեջանցիները պահանջել են Արցախի դրոշը հանել թեˊ մարտական դիրքից, և թեˊ  Ամարասի վանքից: Ռուս զինվորականները միջադեպից խուսափելու համար առաջարկել են Արցախի դրոշը փոխարինել հայկականով, բայց ռուս խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող բարձրաստիճան սպայի ցուցումով  սեպտեմբերի 24-ին համալիրի վրայից  վերջնականապես հեռացվել է դրոշը այլևս ոչ մի դրոշ չբարձրացնելու հրահանգով։  https://factor.am/421317.html Հարկ է հիշեցնել, որ Արցախում ռուսական խաղաղապահ առաքելության մասին պարբերաբար տեղեկություններ փոխանցող Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը այս մասին լռում է։ Հիշեցնենք, որ այսօր վանական համալիրը շարունակում է լիարժեք գործել, վերանորոգողական աշխատանքներ են տեղի ունենում, ուխտագնացությունները պարբերաբար ընթանում են  ռուս խաղաղապահների ուղեկցությամբ։ https://civic.am/15773--.html Փաստորեն Ադրբեջանը հայկական մշակութային ժառանգության բռնայուրացման գործողություններ է կատարում նաև հայկական կողմի վերահսկողության տակ գտնվող  հուշարձանների դեպքում https://www.youtube.com/watch?v=J8zNKVQw8Bk։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ամարասի-վանական-համալիրից-ադրբեջանց/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-1.jpg?v=1633239473" />
	<meta property="og:image:width" content="833" />
	<meta property="og:image:height" content="517" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%ab-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d6%81/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%ab-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d6%81/","name":"Ամարասի վանական համալիրից ադրբեջանցիների պահանջով իջեցվել է Արցախի պետական դրոշը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-03T05:38:16+00:00","dateModified":"2021-10-03T05:38:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%ab-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d6%81/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%ab-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d6%81/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%ab-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d6%81/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ամարասի վանական համալիրից ադրբեջանցիների պահանջով իջեցվել է Արցախի պետական դրոշը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ստրասբուրգում-ընդունվեց-լեռնային-ղա/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Սեպտեմբերի 27-ին Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը, որում  անդրադարձ է կատարվել նաև  Ադրբեջանի կողմից վերջին 30 տարում և մասնավորապես վեցշաբաթյա պատերազմի ընթացքում հայկական մշակութային ժառանգության  թիրախավորման, ոչնչացման և բռնայուրացման դեպքերին։ Վեհաժողովը դատապարտել  է վերջին 30 տարիների ընթացքում Ադրբեջանում, մասնավորապես՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացումը և վեցշաբաթյա պատերազմի ժամանակ մշակութային ժառանգությանը միտումնավոր հասցված վնասը, Շուշիում Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու կանխամտածված գնդակոծությունը, ինչպես նաև հակամարտության ընթացքում և դրանից հետո այլ եկեղեցիների ու գերեզմանների ոչնչացումը կամ վնասումը։ Բացի դա, Վեհաժողովը նախկին ավերածությունների լույսի ներքո՝ շարունակում է մտահոգվել բազմաթիվ հայկական եկեղեցիների, վանքերի ապագայի շուրջ՝ այդ թվում Խութավանքի/Դադիվանքի վանքի, խաչքարերի և մշակութային ժառանգության այլ տեսակների մասին, որոնք այժմ գտնվում  են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Վեհաժողովն  իր մտահոգությունն է հայտնել նաև  Ադրբեջանում զարգացող հայկական մշակութային ժառանգությունը աղվանական համարող հորինվածքի վերաբերյալ և առաջարկել  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին ուսումնասիրել  «Կովկասյան ալբանացիների» ժառանգությունը, համոզվելու համար, որ այն չի շահարկվում կողմերից մեկի կողմից։ Աղբյուրի հղումը՝  https://pace.coe.int/en/files/29483#trace-4: Մեր արձագանքը 2021 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ընդունված Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը, որպես միջազգային առանցքային նշանակության փաստաթուղթ, եզակի դեպք է, որը արձանագրում է միջազգային ատյանի որոշակի ադեկվատությունը Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգությանը հասցված կանխամտածված վնասի տեսանկյունից և առաջին անգամ  կողմերին չի հավասարեցնում իրար։    " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ստրասբուրգում-ընդունվեց-լեռնային-ղա/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-10-07T05:47:39+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/եխխվ.jpg?v=1633498462" />
	<meta property="og:image:width" content="600" />
	<meta property="og:image:height" content="400" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%bd%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%a2%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%be%d5%a5%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%b2%d5%a1/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%bd%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%a2%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%be%d5%a5%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%b2%d5%a1/","name":"Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-06T05:34:56+00:00","dateModified":"2021-10-07T05:47:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%bd%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%a2%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%be%d5%a5%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%b2%d5%a1/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%bd%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%a2%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%be%d5%a5%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%b2%d5%a1/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%bd%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%a2%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%be%d5%a5%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%b2%d5%a1/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


В последние дни некоторые новостные агенства освещали события в монастыре Амарас в Арцахе. Согласно информационному порталу «Азутутюн» («Свобода»), корреспонденты которого взяли интервью у предводителя Арцахской епархии ААЦ епископа Вртанеса Абраамяна, а также у руководителя общины Мачкалашен Мартунийского района Лерника Аванесянца, над монастырем Амарас в мирное время никогда не устанавливали флагов. Однако, после 44-дневной войны, когда армяно-азербайджанская линия соприкосновения стала проходить на расстоянии 800-1000 метров от монастыря, кто-то решил поднять над ним российский флаг - без всяких церемоний, лишь по внутренней договоренности.

Один из источников добавляет, что азербайджанские военные 21-ого сентября переместили свои посты на 1200 метров ближе в направлении Мачкалашена и попытались вырыть окопы на нейтральной территории, после чего у стен монастыря Амарас установили азербайджанские флаги. Однако, при содействии заместителя главнокомандующего российским миротворческим контингентом, генерал-майора Олега Егорова спустя некоторое время азербайджанские флаги были убраны с территории, а военные были возвращены на исходные посты.

Во время переговоров азербайджанцы потребовали убрать с монастырского комплекса российский флаг. Следующей ночью, 23-ого сентября армянская сторона установила над монастырем государственный флаг республики Арцах, однако уже утром азербайджанцы потребовали убрать флаг Арцаха как с военных постов, так и с монастыря Амарас. Русские военные во избежание столкновений предложили заменить флаг Арцаха армянским, но по указу высокопоставленного офицера, осуществляющего  миротворческую миссию, 24-ого сентября флаг был окончательно убран с требованием впредь не поднимать там никаких флагов.

Необходимо отметить, что Министерство обороны РФ, периодически предоставляющее информацию о российской миротворческой миссии в Арцахе, в этот раз проигнорировало произошедшее.

Напомним, что и сегодня монастырский комплекс Амарас продолжает полноценно функционировать: там проводятся восстановительные работы, а также в сопровождении русских миротворцев туда совершаются паломничества.

Фактически Азербайджан даже в случае с памятниками, которые находятся под контролем армянской стороны, совершает акты незаконного присвоения армянского культурного наследия (см. https://www.youtube.com/watch?v=J8zNKVQw8Bk).

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155.jpg?v=1633239429" width="833" height="517" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155.jpg?v=1633239429 833w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-300x186.jpg?v=1633239429 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-768x477.jpg?v=1633239429 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-370x230.jpg?v=1633239429 370w" sizes="(max-width: 833px) 100vw, 833px" title="Նկ․1 Լուսանկարի հղումը՝ https://civic.am/15773--.html " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>По требованию азербайджанцев с монастыря Амарас был убран флаг Арцаха - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/по-требованию-азербайджанцев-с-монас/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="По требованию азербайджанцев с монастыря Амарас был убран флаг Арцаха - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="В последние дни некоторые новостные агенства освещали события в монастыре Амарас в Арцахе. Согласно информационному порталу «Азутутюн» («Свобода»), корреспонденты которого взяли интервью у предводителя Арцахской епархии ААЦ епископа Вртанеса Абраамяна, а также у руководителя общины Мачкалашен Мартунийского района Лерника Аванесянца, над монастырем Амарас в мирное время никогда не устанавливали флагов. Однако, после 44-дневной войны, когда армяно-азербайджанская линия соприкосновения стала проходить на расстоянии 800-1000 метров от монастыря, кто-то решил поднять над ним российский флаг - без всяких церемоний, лишь по внутренней договоренности. Один из источников добавляет, что азербайджанские военные 21-ого сентября переместили свои посты на 1200 метров ближе в направлении Мачкалашена и попытались вырыть окопы на нейтральной территории, после чего у стен монастыря Амарас установили азербайджанские флаги. Однако, при содействии заместителя главнокомандующего российским миротворческим контингентом, генерал-майора Олега Егорова спустя некоторое время азербайджанские флаги были убраны с территории, а военные были возвращены на исходные посты. Во время переговоров азербайджанцы потребовали убрать с монастырского комплекса российский флаг. Следующей ночью, 23-ого сентября армянская сторона установила над монастырем государственный флаг республики Арцах, однако уже утром азербайджанцы потребовали убрать флаг Арцаха как с военных постов, так и с монастыря Амарас. Русские военные во избежание столкновений предложили заменить флаг Арцаха армянским, но по указу высокопоставленного офицера, осуществляющего  миротворческую миссию, 24-ого сентября флаг был окончательно убран с требованием впредь не поднимать там никаких флагов. Необходимо отметить, что Министерство обороны РФ, периодически предоставляющее информацию о российской миротворческой миссии в Арцахе, в этот раз проигнорировало произошедшее. Напомним, что и сегодня монастырский комплекс Амарас продолжает полноценно функционировать: там проводятся восстановительные работы, а также в сопровождении русских миротворцев туда совершаются паломничества. Фактически Азербайджан даже в случае с памятниками, которые находятся под контролем армянской стороны, совершает акты незаконного присвоения армянского культурного наследия (см. https://www.youtube.com/watch?v=J8zNKVQw8Bk)." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/по-требованию-азербайджанцев-с-монас/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-10-08T09:24:20+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/1632566411_snimok-155-1.jpg?v=1633239473" />
	<meta property="og:image:width" content="833" />
	<meta property="og:image:height" content="517" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b5%d0%b2-%d1%81-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b5%d0%b2-%d1%81-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81/","name":"По требованию азербайджанцев с монастыря Амарас был убран флаг Арцаха - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-03T05:38:16+00:00","dateModified":"2021-10-08T09:24:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b5%d0%b2-%d1%81-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b5%d0%b2-%d1%81-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b5%d0%b2-%d1%81-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"По требованию азербайджанцев с монастыря Амарас был убран флаг Арцаха"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից և Արցախում ռազմական գործողությունների դադարեցումից հետո, Ադրբեջանը Արցախի գրավյալ տարածքների շուրջ սկսեց բազմաբնույթ հակահայկական քարոզչություն իրականացնել: Նման նպատակաուղղված քարոզչությունն առաջին հերթին թիրախավորում է Արցախի գրավյալ տարածքներում գտնվող բազմաթիվ հայկական քրիստոնեական հոգևոր հուշարձանները: Ադրբեջանական քարոզչամեքենան, հետևելով դեռևս խորհրդային տարիներին ձևավորված և Արցախի հայկական հոգևոր մշակութային ժառանգության յուրացմանը միտված քաղաքականությանը, դրանք ներկայացնում է որպես աղվանական մշակութային հուշարձաններ և կապում Կովկասյան Աղվանքի հետ: 2020 թվականի պատերազմի ավարտից հետո ադրբեջանական պետական քարոզչամեքենան հայկական մշակութային ժառանգության բռնայուրացմանը միտված քարոզչության մեջ ակտիվորեն սկսեց ներգրավել Ադրբեջանի տարածքում բնակվող հայադավան քրիստոնյա ուդիներին: Գլխավոր պատճառն այն էր, որ ուդիները կովկասյան աղվանների միակ քրիստոնյա հետնորդներն են:

Մինչև 1990-ական թվականները ժամանակակից Արդբեջանի տարածքում բնակվող ուդիների մեծագույնը մասը Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդներ էին: Նրանք գլխավորապես բնակվում են ժամանակակից Արդբեջանի հյուսիսում: Ուդիներից շատերը Ադրբեջանից հեռացան 1988-1990 թվականներին հայ բնակչության հետ միասին, քանի ադրբեջանցիների կողմից դիտարկվում էին որպես հայեր կամ հայերին մոտ կանգնած:

Ուդիական համայնքի խնդիրը բարդացավ նրանով, որ Արցախյան հակամարտության հետևանքով Ադրբեջանում բնականաբար անհնար դարձավ Հայ Առաքելական եկեղեցու գործունեությունը և հոգևոր կյանքի առումով ներկայումս ուդիները գտնվում են անհասկանալի իրավիճակում: Ադրբեջանական պետական քարոզչամեքենան լայնորեն խոսում է աղվանա-ուդիական եկեղեցու և նրա հոգևոր ծեսերի մասին, սակայն այդպես էլ չի ասում, թե դավանական որ ուղղությանն են պատկանում ուդիները: Նաև շեշտենք, որ առնվազն 8-րդ դարից սկսած Աղվանից եկեղեցին իր դավանական և ծիսական (ներառյալ և ժամասացության լեզուն) համակարգով նույնական էր Հայ առաքելական եկեղեցու հետ: Խոսել առանձին ուդիական դավանանքի մասին տարրական անգրագիտություն  է և/կամ նպատակադրված քարոզչություն: Նաև նկատենք, որ 1836 թ. ցարական  կառավարության որոշմամբ Աղվանից եկեղեցին վերացվել է, և անդրկուրյան քրիստոնյա ուդիական համայնքները ներառվել են Հայ առաքելական եկեղեցու Շամախու թեմում: Ընդհուպ մինչև անցած դարի 80-ական թվականները քրիստոնյա ուդիները, որոնք իրենց կոչում էին «ազգությամբ հայ, ցեղով ուդի», չունեին որևէ դավանական, ծիսական կամ լեզվական առանձնացվածություն հայ առաքելական եկղեցուց:

Ադրբեջանական քարոզչամեքենան պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո դեպի Արցախի գրավյալ տարածքներում գտնվող մի շարք հայկական վանքեր և եկեղեցիներ (Դադիվանք, Սպիտակ խաչ վանք, Ծիծեռնավանք, Տողի սուրբ Հովհաննես եկեղեցի) սկսեց պարբերաբար կազմակերպել ներկայիս ուդիական համայնքի ներկայացուցիչների այցեր, որոնք լայնորեն լուսաբանվում էին ադրբեջանական ԶԼՄ-ների կողմից: Այցերի ժամանակ ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները՝ գլխավորապես համայնքի ներկայիս ղեկավար Ռոբերտ Մոբիլին և նրա տեղակալ Րաֆիկ Դանակարին հայկական եկեղեցիներում «աղվանական-ուդիական եկեղեցուն բնորոշ ծեսեր էին կատարում», որոնցից հետո ԶԼՄ-ներին տրվող հարցազրույցներում խոսում էին այն «վնասների մասին», որ ստացել էր «աղվանական մշակութային ժառանգությունը հայկական օկուպացիայի ժամանակ»: Որպես այդպիսիք նշում էին, որ հայերը աղվանական-ուդիական եկեղեցիների պատերին «ավելացրել են հայկական խաչեր, տեղադրել խաչքարեր, ավելացրել են հայկական գրերը և դա արվել է աղվանական հետքերը ջնջելով»: Որպես հարցազրուցավար սովորաբար հանդես է գալիս ուդիական համայնքի ղեկավար Ռոբերտ Մոբիլին, ով վերոնշյալ մտքերին նաև մշտապես ավելացնում է, որ իրենք պետք է նախնական, ոչ հայկական տեսքի բերեն եկեղեցիները, հասկանան հայերի կողմից տրված վնասների չափը և մշտապես նշում է, որ «ադրբեջանական հողերի ազատագրումից հետո իրենք հնարավորություն ստացան այցելելու և ծիսակարգ կատարելու դարերով իրենց պատկանող վանքերում և եկեղեցիներում»:

Հավելենք, որ ադրբեջանական լրատվականների տարածած տեսանյութերում ուդիական հոգևոր ծեսի կամ աղոթքի ժամանակ մոմեր են տեղադրվում եկեղեցու խորանին, բեմին, անգամ բեմի աստիճաններին և մկրտարանի վրա, ինչն նվազագույնը տարակուսանք է առաջացնում:

Սովորաբար ուդիական համայնքի յուրաքանչյուր այցի ժամանակ նրանց ուղեկցում են նաև ադրբեջանական հակահայկական քարոզչամեքենայի մեջ ներգրավված պատմաբաններ, արվեստաբաններ, քաղաքական և ռազմական գործիչներ, ովքեր հարցազրույցներում փորձում են ապացուցել այդ հուշարձանների ոչ հայկական լինելը:

Դադիվանք այցելությունների ժամանակ բազմիցս փորձ է կատարվել հրահրել բախում տեղում գտնվող հայ հոգևորականների հետ, ինչը բարեբախտաբար ձախողվել է, սակայն ադրբեջանական քարոզչամեքենայի կողմից ներկայացվել է որպես հայ հոգևորականության ագրեսիա:

Ցավալի է, որ ներկայիս ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները դարձել են ադրբեջանական կեղտոտ քարոզչամեքենայի պատանդն ու գործիքը:

 ժառանգության վերանվանում, ինքնության հետքերի բնաջնջում։

Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգության յուրացման դեպքերի հետ կապված հարկ է նշել, որ յուրացնելով հայկական ժառանգությունը, այն համարելով աղվանական կամ ուդիական, ժառանգությունը կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից, որոնք բխում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թ․ Ճապոնիայում ընդունված իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից, ԻԿՕՄՕՍ-ի և Բուրրայի խարտիայից այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից:

Բացի դա, ըստ «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  ըստ  լրացուցիչ՝ 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները: Թիրախավորելով արցախահայության քրիստոնեական ժառանգության խորհրդանիշները, խաթարելով քրիստոնեական ծիսակարգի իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Բացի այդ` 2005 թ․ հոկտեմբերի 13-ին Ֆարոյում (Պորտուգալիա) ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընդունված «Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար» կոնվենցիան ևս շեշտում, որ մշակութային ժառանգության նշանակությունը որոշում է տվյալ համայնքը, և ցանկացած արժեք, որը տվյալ ժողովրդի հավաքական մտքի արտահայտությունն է, պետք է պահպանվի իր բնականության և իսկության սկզբունքներով։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n.jpg?v=1633681496" width="700" height="466" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n.jpg?v=1633681496 700w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n-300x200.jpg?v=1633681496 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n-370x246.jpg?v=1633681496 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n-272x182.jpg?v=1633681496 272w" sizes="(max-width: 700px) 100vw, 700px" title="Նկ․1 Լուսանկարի հղումը՝ https://azvision.az/photos/2021/09/16327-1632741209.jpg?fbclid=IwAR0FCJVY6rvZf68VOMy1FscasWj9uiCIZNCIx06_jHlANiwEhtyYtnxtqYg" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ուդիական-քարոզչությունը-որպես-ադրբե/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից և Արցախում ռազմական գործողությունների դադարեցումից հետո, Ադրբեջանը Արցախի գրավյալ տարածքների շուրջ սկսեց բազմաբնույթ հակահայկական քարոզչություն իրականացնել: Նման նպատակաուղղված քարոզչությունն առաջին հերթին թիրախավորում է Արցախի գրավյալ տարածքներում գտնվող բազմաթիվ հայկական քրիստոնեական հոգևոր հուշարձանները: Ադրբեջանական քարոզչամեքենան, հետևելով դեռևս խորհրդային տարիներին ձևավորված և Արցախի հայկական հոգևոր մշակութային ժառանգության յուրացմանը միտված քաղաքականությանը, դրանք ներկայացնում է որպես աղվանական մշակութային հուշարձաններ և կապում Կովկասյան Աղվանքի հետ: 2020 թվականի պատերազմի ավարտից հետո ադրբեջանական պետական քարոզչամեքենան հայկական մշակութային ժառանգության բռնայուրացմանը միտված քարոզչության մեջ ակտիվորեն սկսեց ներգրավել Ադրբեջանի տարածքում բնակվող հայադավան քրիստոնյա ուդիներին: Գլխավոր պատճառն այն էր, որ ուդիները կովկասյան աղվանների միակ քրիստոնյա հետնորդներն են: Մինչև 1990-ական թվականները ժամանակակից Արդբեջանի տարածքում բնակվող ուդիների մեծագույնը մասը Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդներ էին: Նրանք գլխավորապես բնակվում են ժամանակակից Արդբեջանի հյուսիսում: Ուդիներից շատերը Ադրբեջանից հեռացան 1988-1990 թվականներին հայ բնակչության հետ միասին, քանի ադրբեջանցիների կողմից դիտարկվում էին որպես հայեր կամ հայերին մոտ կանգնած: Ուդիական համայնքի խնդիրը բարդացավ նրանով, որ Արցախյան հակամարտության հետևանքով Ադրբեջանում բնականաբար անհնար դարձավ Հայ Առաքելական եկեղեցու գործունեությունը և հոգևոր կյանքի առումով ներկայումս ուդիները գտնվում են անհասկանալի իրավիճակում: Ադրբեջանական պետական քարոզչամեքենան լայնորեն խոսում է աղվանա-ուդիական եկեղեցու և նրա հոգևոր ծեսերի մասին, սակայն այդպես էլ չի ասում, թե դավանական որ ուղղությանն են պատկանում ուդիները: Նաև շեշտենք, որ առնվազն 8-րդ դարից սկսած Աղվանից եկեղեցին իր դավանական և ծիսական (ներառյալ և ժամասացության լեզուն) համակարգով նույնական էր Հայ առաքելական եկեղեցու հետ: Խոսել առանձին ուդիական դավանանքի մասին տարրական անգրագիտություն  է և/կամ նպատակադրված քարոզչություն: Նաև նկատենք, որ 1836 թ. ցարական  կառավարության որոշմամբ Աղվանից եկեղեցին վերացվել է, և անդրկուրյան քրիստոնյա ուդիական համայնքները ներառվել են Հայ առաքելական եկեղեցու Շամախու թեմում: Ընդհուպ մինչև անցած դարի 80-ական թվականները քրիստոնյա ուդիները, որոնք իրենց կոչում էին «ազգությամբ հայ, ցեղով ուդի», չունեին որևէ դավանական, ծիսական կամ լեզվական առանձնացվածություն հայ առաքելական եկղեցուց: Ադրբեջանական քարոզչամեքենան պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո դեպի Արցախի գրավյալ տարածքներում գտնվող մի շարք հայկական վանքեր և եկեղեցիներ (Դադիվանք, Սպիտակ խաչ վանք, Ծիծեռնավանք, Տողի սուրբ Հովհաննես եկեղեցի) սկսեց պարբերաբար կազմակերպել ներկայիս ուդիական համայնքի ներկայացուցիչների այցեր, որոնք լայնորեն լուսաբանվում էին ադրբեջանական ԶԼՄ-ների կողմից: Այցերի ժամանակ ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները՝ գլխավորապես համայնքի ներկայիս ղեկավար Ռոբերտ Մոբիլին և նրա տեղակալ Րաֆիկ Դանակարին հայկական եկեղեցիներում «աղվանական-ուդիական եկեղեցուն բնորոշ ծեսեր էին կատարում», որոնցից հետո ԶԼՄ-ներին տրվող հարցազրույցներում խոսում էին այն «վնասների մասին», որ ստացել էր «աղվանական մշակութային ժառանգությունը հայկական օկուպացիայի ժամանակ»: Որպես այդպիսիք նշում էին, որ հայերը աղվանական-ուդիական եկեղեցիների պատերին «ավելացրել են հայկական խաչեր, տեղադրել խաչքարեր, ավելացրել են հայկական գրերը և դա արվել է աղվանական հետքերը ջնջելով»: Որպես հարցազրուցավար սովորաբար հանդես է գալիս ուդիական համայնքի ղեկավար Ռոբերտ Մոբիլին, ով վերոնշյալ մտքերին նաև մշտապես ավելացնում է, որ իրենք պետք է նախնական, ոչ հայկական տեսքի բերեն եկեղեցիները, հասկանան հայերի կողմից տրված վնասների չափը և մշտապես նշում է, որ «ադրբեջանական հողերի ազատագրումից հետո իրենք հնարավորություն ստացան այցելելու և ծիսակարգ կատարելու դարերով իրենց պատկանող վանքերում և եկեղեցիներում»: Հավելենք, որ ադրբեջանական լրատվականների տարածած տեսանյութերում ուդիական հոգևոր ծեսի կամ աղոթքի ժամանակ մոմեր են տեղադրվում եկեղեցու խորանին, բեմին, անգամ բեմի աստիճաններին և մկրտարանի վրա, ինչն նվազագույնը տարակուսանք է առաջացնում: Սովորաբար ուդիական համայնքի յուրաքանչյուր այցի ժամանակ նրանց ուղեկցում են նաև ադրբեջանական հակահայկական քարոզչամեքենայի մեջ ներգրավված պատմաբաններ, արվեստաբաններ, քաղաքական և ռազմական գործիչներ, ովքեր հարցազրույցներում փորձում են ապացուցել այդ հուշարձանների ոչ հայկական լինելը: Դադիվանք այցելությունների ժամանակ բազմիցս փորձ է կատարվել հրահրել բախում տեղում գտնվող հայ հոգևորականների հետ, ինչը բարեբախտաբար ձախողվել է, սակայն ադրբեջանական քարոզչամեքենայի կողմից ներկայացվել է որպես հայ հոգևորականության ագրեսիա: Ցավալի է, որ ներկայիս ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները դարձել են ադրբեջանական կեղտոտ քարոզչամեքենայի պատանդն ու գործիքը:  ժառանգության վերանվանում, ինքնության հետքերի բնաջնջում։ Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգության յուրացման դեպքերի հետ կապված հարկ է նշել, որ յուրացնելով հայկական ժառանգությունը, այն համարելով աղվանական կամ ուդիական, ժառանգությունը կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից, որոնք բխում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թ․ Ճապոնիայում ընդունված իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից, ԻԿՕՄՕՍ-ի և Բուրրայի խարտիայից այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից: Բացի դա, ըստ «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  ըստ  լրացուցիչ՝ 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները: Թիրախավորելով արցախահայության քրիստոնեական ժառանգության խորհրդանիշները, խաթարելով քրիստոնեական ծիսակարգի իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Բացի այդ` 2005 թ․ հոկտեմբերի 13-ին Ֆարոյում (Պորտուգալիա) ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընդունված «Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար» կոնվենցիան ևս շեշտում, որ մշակութային ժառանգության նշանակությունը որոշում է տվյալ համայնքը, և ցանկացած արժեք, որը տվյալ ժողովրդի հավաքական մտքի արտահայտությունն է, պետք է պահպանվի իր բնականության և իսկության սկզբունքներով։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ուդիական-քարոզչությունը-որպես-ադրբե/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-02-05T09:42:00+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/244723131_558764215374678_5943435479459007203_n-1.jpg?v=1633681531" />
	<meta property="og:image:width" content="700" />
	<meta property="og:image:height" content="466" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/","name":"Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-08T08:25:56+00:00","dateModified":"2022-02-05T09:42:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>В Страсбурге принята резолюция ПАСЕ о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/в-страсбурге-принята-резолюция-пасе-о/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="В Страсбурге принята резолюция ПАСЕ о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="27-ого сентября в Страсбурге на заседании ПАСЕ была принята резолюция о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта, на котором рассмотрели также вопросы связанные с уничтожением, присвоением армянского культурного наследия, осуществляемыми Азербайджаном на протяжении 30 лет и, в частности, в период шестинедельной войны. Ассамблея осудила причинение ущерба армянскому культурному наследию, продолжавшееся на протяжении 30 лет на территории Азербайджана и, в частности, на территории Автономной Нахичеванской республики, умышленный обстрел церкви Сурб Аменапркич Казанчецоц в Шуши, а также уничтожение или причинение вреда другим церквям и кладбищам в период конфликта и после него. Кроме того, учитывая прежние разрушения, Ассамблея обеспокоена судьбой множества армянских церквей и монастырей, в том числе Хутаванка (Дадиванка), хачкаров и других видов культурного наследия, которые ныне находятся на территории Азербайджана. Ассамблея также выразила обеспокоенность по поводу продолжающегося в Азербайджане распространения вымысла, согласно которому армянское культурное наследие выдается как албанское, и посему предложила ЮНЕСКО изучить проблему наследия «кавказских албанцев», чтобы убедиться, что она не является заинтересованностью одной из сторон конфликта  (см. https://pace.coe.int/en/files/29483#trace-4) Наш ответ Резолюция о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта, принятая ПАСЕ 27-ого сентября 2021-ого года, как документ международного характера – особый случай, который отражает некую адекватность международной инстанции в вопросе с намеренно причиняемым вредом по отношению к армянскому культурному наследию со стороны Азербайджана, и впервые не рассматривает обе стороны как равные." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/в-страсбурге-принята-резолюция-пасе-о/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-10-12T10:26:30+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/եխխվ.jpg?v=1633498462" />
	<meta property="og:image:width" content="600" />
	<meta property="og:image:height" content="400" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8f%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bb%d1%8e%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b5-%d0%be/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8f%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bb%d1%8e%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b5-%d0%be/","name":"В Страсбурге принята резолюция ПАСЕ о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-06T05:34:56+00:00","dateModified":"2021-10-12T10:26:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8f%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bb%d1%8e%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b5-%d0%be/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8f%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bb%d1%8e%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b5-%d0%be/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8f%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bb%d1%8e%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b5-%d0%be/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"В Страсбурге принята резолюция ПАСЕ о гуманитарных последствиях нагорно-карабахского конфликта"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ավարտից գրեթե անմիջապես հետո Ադրբեջանն Արցախի գրավյալ տարածքներում սկսեց իրականացնել ճանապարհաշինարարական երկու խոշոր նախագիծ, որոնց նպատակը Շուշի տանող մայրուղիների և ենթակառուցվածքների ստեղծումն է (https://www.youtube.com/watch?v=fMzbdUOgfNs, https://www.youtube.com/watch?v=SOObxEIU0VU):

Ճանապարհներից առաջինը ադրբեջանական կողմի համար ունի նաև գաղափարաբանական իմաստ. պատահական չէ, որ այն կոչվել է «Հաղթանակի ճանապարհ», քանի որ, ըստ ադրբեջանական կողմի, կրկնում է այն ճանապարհը, որը ադրբեջանական զորքը, հատուկ ջոկատայինները հարթել են Շուշին «ազատագրելու» համար: Ճանապարհին այս անվանումը տրվել է Իլհամ Ալիևի կողմից, իսկ հիմնարկեքը կատարվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 16-ին: Այն լինելու է Բաքուն Շուշիին ուղիղ կապող նոր ճանապարհ, որը, ինչպես նշում է ադրբեջանական կողմը, շրջանցելու է ռուսական խաղաղապահների և հայերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները (https://m.lenta.ru/articles/2021/08/30/susa/?fbclid=IwAR34U-heILCoeJF6x3gKIVWh5bYAKxLbrO0saO2oWsGf2UAQy27sCPbg91k):

Համաձայն ադրբեջանական լրատվական կայքերի տարածած տեղեկատվության՝ «Հաղթանակի ճանապարհը» պետք է միավորի Ֆիզուլիի շրջանը Ֆիզուլի շրջկենտրոնով Շուշի քաղաքի հետ։ Նրա երկարությունը կազմելու է  101,5 կմ: Այն անցնելու է 20 բնակավայրով, այդ թվում՝ Տող, Մեծ Թաղեր, Ավետարանոց, Սղնախ, Քարին տակ բնակավայրերը, որոնց անվանումները ուղղակի հիշատակվում են ճանապարհի մասին լրատվական տեսանյութերում (https://media.az/society/1067800467/startovala-realizaciya-proekta-avtomobilnoy-dorogi-ahmedbeyli-fizuli-shusha/):

Այս ճանապարհի կառուցմանը զուգահեռ ադրբեջանական կողմը կատարում է նաև Ֆիզուլի-Շուշի մեկ այլ մեծ ճանապարհի շինարարություն, որը որոշ տեղերում խաչվելու է «Հաղթանակի ճանապարհին»: Առաջին ճանապարհն ունենալու է երթևեկելի երկու գոտի, իսկ երկրորդը՝ վեց գոտի: Ճանապարհների շինարարությունը կատարում են ադրբեջանական և թուրքական ճանապարհաշինարարական ընկերություններ, որոնցից ադրբեջանականները գործում են պետական մարմիններին առընթեր, իսկ թուրքականներն ունեն բարդ ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ կատարելու մեծ փորձ: Այդպիսիններից են Azvirt,  «KOLİN» İnşaat Turizm San. և այլ կազմակերպությունները:

Ճանապարհաշինարարական այս երկու նախագծերը մեծ վտանգ են պարունակում Արցախի գրավյալ տարածքների հուշարձանների համար, քանի որ ադրբեջանական կողմը կատարում է ահռելի հողային և մասնավորապես շրջակա լանդշաֆտի, ռելիեֆի  փոփոխմանը միտված աշխատանքներ՝ ելնելով կառուցվելիք ճանապարհների նախագծերից: Մասնավորապես հատվում են մեծ թվով ծառեր, կատարվում են հարթեցման, լայնացման մեծածավալ աշխատանքներ, պայթեցումներ, քանդվում են ճանապարհին խոչընդոտ բոլոր շինությունները, կառույցները կամ էլ վտանգ է ստեղծվում դրանց համար: Այստեղ պետք է նշել, որ նման վտանգի տակ են բոլոր հուշարձանները, որոնց շուրջ կամ մոտ ադրբեջանական կողմը կատարում է ճանապարհաշինարարական կամ այլ բնույթի աշխատանքներ: Նման կերպ վտնագված է Մոշխմհատ գյուղից ոչ հեռու գտնվող Թուխնակալ ապարանքը, Հեղինեի Քույր սրբատեղին, Մադաթաշեն գյուղի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին, գերեզմանատունը և Ավետարանոց գյուղի կամուրջը (Ավետարանոցի հին կամուրջ - Monument Watch)։ Մեծ թաղեր գյուղի մոտ՝ Իշխանագետ գետի վրա կառուցված  Տահիսի կամուրջը և այլն: Ավերվել է նաև Ազոխ գյուղի  հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների, ցեղասպանության զոհերի և արցախյան ազատամարտում զոհվածների հուշահամալիրը։

Սղնախ գյուղի հատվածում կառուցվում են ստորգետնյա մեծ թունելներ (https://www.youtube.com/watch?v=RSPsWr5Ftog): Ճանապարհա-շինարարական այդպիսի «խոչընդոտի» վերացման թարմ արդյունք է Սղնախ գյուղի գերեզմանոցի ավերումը։ Ոչնչացվել և հարթեցվել են  Մեծ Թաղեր գյուղի հյուսիս-արևմտյան մեծ գերեզմանատան և «Մակուն»  Կամուրջի տարածքները։

Ըստ ադրբեջանական պաշտոնական աղբյուրների առաջինը շահագործման կհանձնվի «Հաղթանակի ճանապարհը», դա տեղի կունենա աշնանը (https://www.trend.az/business/transport/3451257.html):

Մեր արձագանքը

Ի պատասխան  Ադրբեջանի կողմից  Արցախի օկուպացված շրջաններում հայկական պատմական բնակավայրերի ավերման,  հարկ է հիշեցնել, որ ըստ «Զինված բախումների  դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի, յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային արժեքներին հասցվող վնասը հարված է  ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը, քանզի յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր ներդրումն ունի  համաշխարհային մշակութային բազմազանության մեջ։ Բացի դա, համաձայն 1954թ․-ի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածը նշում է, որ կողմերը պարտավորվում են հարգել իրենց, այնպես էլ  մյուս կողմի տարածքում գտնվող մշակութային արժեքները՝ արգելելով այդ արժեքների օգտագործումն այնպիսի նպատակներով, որոնք զինված ընդհարման դեպքում կարող են հանգեցնել այդ արժեքների ավերմանը կամ վնասվելուն՝ ձեռնպահ մնալով դրանց դեմ ուղղված թշնամական որևէ գործողությունից։ Կողմերը պարտավորվում են նաև արգելել, կանխել և, եթե անհրաժեշտ է, խափանել մշակութային արժեքների գողության, կողոպուտի կամ ապօրինի յուրացման, ինչպես նաև դրանց նկատմամբ վանդալիզմի ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի  առաջին արձանագրության՝ գրավյալ տարածքներում ևս արգելված է ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և  այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի, որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության պայմանագրերի կողմից։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n.jpg?v=1634108830" width="1280" height="720" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n.jpg?v=1634108830 1280w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n-300x169.jpg?v=1634108830 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n-1024x576.jpg?v=1634108830 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n-768x432.jpg?v=1634108830 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n-370x208.jpg?v=1634108830 370w" sizes="(max-width: 1280px) 100vw, 1280px" title="Նկ․1 Սղնախ, լուսանկարի հղումը՝ https://haqqin.az/news/215297:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n.jpg?v=1634108873" width="1280" height="720" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n.jpg?v=1634108873 1280w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n-300x169.jpg?v=1634108873 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n-1024x576.jpg?v=1634108873 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n-768x432.jpg?v=1634108873 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235899736_235581198452744_4273253149368076875_n-370x208.jpg?v=1634108873 370w" sizes="(max-width: 1280px) 100vw, 1280px" title="Նկ․ 2 Սղնախ, լուսանկարի հղումը՝ https://haqqin.az/news/215297:" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ.jpg?v=1634114712" width="1774" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ.jpg?v=1634114712 1774w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ-300x160.jpg?v=1634114712 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ-1024x545.jpg?v=1634114712 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ-768x409.jpg?v=1634114712 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ-1536x817.jpg?v=1634114712 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Սղնախ-370x197.jpg?v=1634114712 370w" sizes="(max-width: 1774px) 100vw, 1774px" title="Նկ․ 3 Սղնախ, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ.jpg?v=1634109021" width="1857" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ.jpg?v=1634109021 1857w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ-300x153.jpg?v=1634109021 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ-1024x521.jpg?v=1634109021 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ-768x390.jpg?v=1634109021 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ-1536x781.jpg?v=1634109021 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Թուխնակալ-370x188.jpg?v=1634109021 370w" sizes="(max-width: 1857px) 100vw, 1857px" title="Նկ․ 4 Թուխնակալ, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ.jpg?v=1634114130" width="2083" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ.jpg?v=1634114130 2083w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-300x136.jpg?v=1634114130 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-1024x464.jpg?v=1634114130 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-768x348.jpg?v=1634114130 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-1536x696.jpg?v=1634114130 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-2048x928.jpg?v=1634114130 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մակուն-կամուրջ-370x168.jpg?v=1634114130 370w" sizes="(max-width: 2083px) 100vw, 2083px" title="Նկ․ 5 Մակուն կամուրջ, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն.jpg?v=1634114183" width="1927" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն.jpg?v=1634114183 1927w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն-300x147.jpg?v=1634114183 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն-1024x502.jpg?v=1634114183 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն-768x376.jpg?v=1634114183 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն-1536x752.jpg?v=1634114183 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մադաթաշեն-370x181.jpg?v=1634114183 370w" sizes="(max-width: 1927px) 100vw, 1927px" title="Նկ․ 6 Մադաթաշեն, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն.jpg?v=1634114234" width="2032" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն.jpg?v=1634114234 2032w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն-300x139.jpg?v=1634114234 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն-1024x476.jpg?v=1634114234 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն-768x357.jpg?v=1634114234 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն-1536x714.jpg?v=1634114234 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Մեծ-Թաղերի-գերեզմանատուն-370x172.jpg?v=1634114234 370w" sizes="(max-width: 2032px) 100vw, 2032px" title="Նկ․ 7 Մեծ Թաղերի գերեզմանատուն, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ.jpg?v=1634114372" width="1862" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ.jpg?v=1634114372 1862w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ-300x152.jpg?v=1634114372 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ-1024x519.jpg?v=1634114372 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ-768x389.jpg?v=1634114372 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ-1536x779.jpg?v=1634114372 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Վերին-Թաղավարդ-370x188.jpg?v=1634114372 370w" sizes="(max-width: 1862px) 100vw, 1862px" title="Նկ․ 8 Վերին Թաղավարդ, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց.jpg?v=1634108934" width="1852" height="944" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց.jpg?v=1634108934 1852w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց-300x153.jpg?v=1634108934 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց-1024x522.jpg?v=1634108934 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց-768x391.jpg?v=1634108934 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց-1536x783.jpg?v=1634108934 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/Զարդանաշենի-գերեզմանոց-370x189.jpg?v=1634108934 370w" sizes="(max-width: 1852px) 100vw, 1852px" title="Նկ․ 9  Զարդանաշենի գերեզմանոց, լուսանկարի հղումը՝ https://earth.google.com/web/։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>«Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանական-ճանապարհները-և-վտանգ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="«Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ավարտից գրեթե անմիջապես հետո Ադրբեջանն Արցախի գրավյալ տարածքներում սկսեց իրականացնել ճանապարհաշինարարական երկու խոշոր նախագիծ, որոնց նպատակը Շուշի տանող մայրուղիների և ենթակառուցվածքների ստեղծումն է (https://www.youtube.com/watch?v=fMzbdUOgfNs, https://www.youtube.com/watch?v=SOObxEIU0VU): Ճանապարհներից առաջինը ադրբեջանական կողմի համար ունի նաև գաղափարաբանական իմաստ. պատահական չէ, որ այն կոչվել է «Հաղթանակի ճանապարհ», քանի որ, ըստ ադրբեջանական կողմի, կրկնում է այն ճանապարհը, որը ադրբեջանական զորքը, հատուկ ջոկատայինները հարթել են Շուշին «ազատագրելու» համար: Ճանապարհին այս անվանումը տրվել է Իլհամ Ալիևի կողմից, իսկ հիմնարկեքը կատարվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 16-ին: Այն լինելու է Բաքուն Շուշիին ուղիղ կապող նոր ճանապարհ, որը, ինչպես նշում է ադրբեջանական կողմը, շրջանցելու է ռուսական խաղաղապահների և հայերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները (https://m.lenta.ru/articles/2021/08/30/susa/?fbclid=IwAR34U-heILCoeJF6x3gKIVWh5bYAKxLbrO0saO2oWsGf2UAQy27sCPbg91k): Համաձայն ադրբեջանական լրատվական կայքերի տարածած տեղեկատվության՝ «Հաղթանակի ճանապարհը» պետք է միավորի Ֆիզուլիի շրջանը Ֆիզուլի շրջկենտրոնով Շուշի քաղաքի հետ։ Նրա երկարությունը կազմելու է  101,5 կմ: Այն անցնելու է 20 բնակավայրով, այդ թվում՝ Տող, Մեծ Թաղեր, Ավետարանոց, Սղնախ, Քարին տակ բնակավայրերը, որոնց անվանումները ուղղակի հիշատակվում են ճանապարհի մասին լրատվական տեսանյութերում (https://media.az/society/1067800467/startovala-realizaciya-proekta-avtomobilnoy-dorogi-ahmedbeyli-fizuli-shusha/): Այս ճանապարհի կառուցմանը զուգահեռ ադրբեջանական կողմը կատարում է նաև Ֆիզուլի-Շուշի մեկ այլ մեծ ճանապարհի շինարարություն, որը որոշ տեղերում խաչվելու է «Հաղթանակի ճանապարհին»: Առաջին ճանապարհն ունենալու է երթևեկելի երկու գոտի, իսկ երկրորդը՝ վեց գոտի: Ճանապարհների շինարարությունը կատարում են ադրբեջանական և թուրքական ճանապարհաշինարարական ընկերություններ, որոնցից ադրբեջանականները գործում են պետական մարմիններին առընթեր, իսկ թուրքականներն ունեն բարդ ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ կատարելու մեծ փորձ: Այդպիսիններից են Azvirt,  «KOLİN» İnşaat Turizm San. և այլ կազմակերպությունները: Ճանապարհաշինարարական այս երկու նախագծերը մեծ վտանգ են պարունակում Արցախի գրավյալ տարածքների հուշարձանների համար, քանի որ ադրբեջանական կողմը կատարում է ահռելի հողային և մասնավորապես շրջակա լանդշաֆտի, ռելիեֆի  փոփոխմանը միտված աշխատանքներ՝ ելնելով կառուցվելիք ճանապարհների նախագծերից: Մասնավորապես հատվում են մեծ թվով ծառեր, կատարվում են հարթեցման, լայնացման մեծածավալ աշխատանքներ, պայթեցումներ, քանդվում են ճանապարհին խոչընդոտ բոլոր շինությունները, կառույցները կամ էլ վտանգ է ստեղծվում դրանց համար: Այստեղ պետք է նշել, որ նման վտանգի տակ են բոլոր հուշարձանները, որոնց շուրջ կամ մոտ ադրբեջանական կողմը կատարում է ճանապարհաշինարարական կամ այլ բնույթի աշխատանքներ: Նման կերպ վտնագված է Մոշխմհատ գյուղից ոչ հեռու գտնվող Թուխնակալ ապարանքը, Հեղինեի Քույր սրբատեղին, Մադաթաշեն գյուղի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին, գերեզմանատունը և Ավետարանոց գյուղի կամուրջը (Ավետարանոցի հին կամուրջ - Monument Watch)։ Մեծ թաղեր գյուղի մոտ՝ Իշխանագետ գետի վրա կառուցված  Տահիսի կամուրջը և այլն: Ավերվել է նաև Ազոխ գյուղի  հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների, ցեղասպանության զոհերի և արցախյան ազատամարտում զոհվածների հուշահամալիրը։ Սղնախ գյուղի հատվածում կառուցվում են ստորգետնյա մեծ թունելներ (https://www.youtube.com/watch?v=RSPsWr5Ftog): Ճանապարհա-շինարարական այդպիսի «խոչընդոտի» վերացման թարմ արդյունք է Սղնախ գյուղի գերեզմանոցի ավերումը։ Ոչնչացվել և հարթեցվել են  Մեծ Թաղեր գյուղի հյուսիս-արևմտյան մեծ գերեզմանատան և «Մակուն»  Կամուրջի տարածքները։ Ըստ ադրբեջանական պաշտոնական աղբյուրների առաջինը շահագործման կհանձնվի «Հաղթանակի ճանապարհը», դա տեղի կունենա աշնանը (https://www.trend.az/business/transport/3451257.html): Մեր արձագանքը Ի պատասխան  Ադրբեջանի կողմից  Արցախի օկուպացված շրջաններում հայկական պատմական բնակավայրերի ավերման,  հարկ է հիշեցնել, որ ըստ «Զինված բախումների  դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի, յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային արժեքներին հասցվող վնասը հարված է  ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը, քանզի յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր ներդրումն ունի  համաշխարհային մշակութային բազմազանության մեջ։ Բացի դա, համաձայն 1954թ․-ի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածը նշում է, որ կողմերը պարտավորվում են հարգել իրենց, այնպես էլ  մյուս կողմի տարածքում գտնվող մշակութային արժեքները՝ արգելելով այդ արժեքների օգտագործումն այնպիսի նպատակներով, որոնք զինված ընդհարման դեպքում կարող են հանգեցնել այդ արժեքների ավերմանը կամ վնասվելուն՝ ձեռնպահ մնալով դրանց դեմ ուղղված թշնամական որևէ գործողությունից։ Կողմերը պարտավորվում են նաև արգելել, կանխել և, եթե անհրաժեշտ է, խափանել մշակութային արժեքների գողության, կողոպուտի կամ ապօրինի յուրացման, ինչպես նաև դրանց նկատմամբ վանդալիզմի ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի  առաջին արձանագրության՝ գրավյալ տարածքներում ևս արգելված է ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և  այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի, որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության պայմանագրերի կողմից։  " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանական-ճանապարհները-և-վտանգ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-10-14T08:07:40+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/235884407_227065642677137_6741518722663814831_n.jpg?v=1634108830" />
	<meta property="og:image:width" content="1280" />
	<meta property="og:image:height" content="720" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="3 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b3%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%b0%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b3%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%b0%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/","name":"«Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-13T08:47:29+00:00","dateModified":"2021-10-14T08:07:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b3%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%b0%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b3%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%b0%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b3%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%b0%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"«Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>PACE resolution on humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict adopted in Strasbourg - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="PACE resolution on humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict adopted in Strasbourg - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On September 27 in Strasbourg, the Parliamentary Assembly of the Council of Europe (PACE) adopted a resolution on the humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict, which also considered issues related to the destruction and appropriation of the Armenian cultural heritage, carried out by Azerbaijan for 30 years and, in particular, during the six-week war. The Assembly condemned the damage caused to the Armenian cultural heritage for 30 years on the territory of Azerbaijan and, in particular, on the territory of the Autonomous Republic of Nakhichevan, the deliberate shelling of Surb Amenaprkich Ghazanchetsots church in Shushi, as well as the destruction or damage of other churches and cemeteries during the conflict and after. In addition, considering the previous destructions, the Assembly is concerned about the fate of many Armenian churches and monasteries, including Khutavank (Dadivank), khachkars, and other types of cultural heritage, which are now located on the territory of Azerbaijan. The Assembly also expressed concern about the incessant spread of figments in Azerbaijan, according to which the Armenian cultural heritage is presented as Albanian, and therefore invited UNESCO to study the problem of the heritage of the "Caucasian Albanians" to make sure that it is not an interest of one of the parties to the conflict (see https://pace.coe.int/en/files/29483#trace-4). Our response The resolution on the humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict, adopted by the PACE on September 27, 2021, as an international document is a special case that reflects certain adequacy of the international instance in the issue of deliberate infliction of harm towards the Armenian cultural heritage by Azerbaijan, and for the first time does not consider both sides as equal." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-10-19T08:11:30+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/10/եխխվ.jpg?v=1633498462" />
	<meta property="og:image:width" content="600" />
	<meta property="og:image:height" content="400" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/","name":"PACE resolution on humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict adopted in Strasbourg - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-10-06T05:34:56+00:00","dateModified":"2021-10-19T08:11:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/pace-resolution-on-humanitarian-consequences-of-the-nagorno-karabakh-conflict-adopted-in-strasbourg/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PACE resolution on humanitarian consequences of the Nagorno-Karabakh conflict adopted in Strasbourg"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->