<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Представители «албано-удинской» общины Азербайджана осквернили и разрушили уникальный шурф в армянской церкви монастыря Цицернаванк в Кашатахском районе Арцаха - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/представители-албано-удинской-общ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Представители «албано-удинской» общины Азербайджана осквернили и разрушили уникальный шурф в армянской церкви монастыря Цицернаванк в Кашатахском районе Арцаха - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="22-го апреля 2023-го года председатель именующей себя «албано-удинской» общины и Библейского общества Азербайджана Роберта Мобили на странице в Facebook опубликовал фотографии монастыря Цицернаванк в Кашатахе с сопроводительным текстом, в котором, в частности, говорилось о «посещении старой албанской церкви Агоглан и совершении албанского богослужения» (https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02BmPMDamSEgUfjRcxW3k562pocJQsNjAQY2s8nSeGLh3URjB9q3rP5rfD72CDxsRml&id=100003208417334&eav=AfaSzThTny3zO6PPc7700WGXFQdXSmO2y747S6yzsyMB1u6FujvSsFw8KJGfTmbSF1Q&m_entstream_source=timeline&paipv=0). Цель визита в эти дни, 22-23 апреля, была приурочена к празднику Ид аль-Фитр, знаменующему окончание священного месяца Рамадан в Азербайджане, что доказывает тот факт, что визит был организован на государственном уровне и носил явный план присвоения армянского культурного наследия, т.е. его азербайджанизации. Из фотографий, опубликованных Робертом Мобили, становится ясно, что  выдуманным богослужением общины, именующей себя «албано-удинской», Цицернаванк был осквернен, Святой Престол был поврежден, а шурф, бережно оставленный в полу, испорчен. По словам Алексана Акопяна, шурф был одним из уникальных явлений Цицернаванка, где в глинобитный пол был вкопан кувшин с вином (Акопян А., Историко-географические и эпиграфические исследования: Арцах и Утик, изд-во «Мхитарян», Вена-Ереван, 2009, стр. 129-212). Наш ответ Визитами представителей общины, именующей себя «албано-удинской», армянские исторические церкви провозглашаются албано-удинскими, а сами визиты являются частью программы по уничтожению подлинности и истории армянских церквей. Напомним, что ранее они посещали и провозгласили удинскими монастырский комплекс Дадиванк, монастырь Спитак Хач в Гадруте, церковь Сурб Егише в Матагисе, церковь Сурб Аствацацин села Цакури Гадрутского района и Сурб Ованнес села Тох, церковь Сурб Аствацацин села Джрахацнер Аскеранского района и прочие. Напомним, что по решению Гаагского международного суда от 7-го декабря 2021 г., был наложен запрет на осквернение армянских церквей: «Азербайджан обязан принять все необходимые меры для предотвращения и наказания актов вандализма и осквернения, совершенных против армянского культурного наследия...» (International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021 / 34). А согласно 2583-ой резолюции ПАСЕ, отрицание факта армянских культурных ценностей и их принадлежности албанцам было признано «азербайджанским вымыслом» (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), статья 18.4). Изменение функции церквей нарушает фундаментальное культурное право армянской общины на сохранение религиозных убеждений, богослужение и выполнение религиозных и ритуальных обрядов, что определено статьей 16 Всеобщей декларации прав человека. Акт изменения функции культурного наследия также нарушает положения Конвенции ЮНЕСКО 2003 г. «Об охране нематериального культурного наследия», статья 11 которой требует от государств уважать ценности нематериального наследия, независимо от их происхождения и функции. Относительно случаев присвоения Азербайджаном армянского культурного наследия следует отметить, что при присвоении армянского наследия, объявлении его албанским или удинским, наследие теряет свою главную ценность, лишается признаков подлинности и целостности, что запрещено Конвенцией ЮНЕСКО «Всемирное культурное и природное наследие», Нарским документом 1994-го года «О подлинности культурного наследия», принятого в Японии (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), документом, принятым ИКОМОС в Нью-Дели в 2017-ом году (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf). Статья 4 Конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта» и пункт «С» статьи 9, Второго протокола 1999-го года также запрещают любое изменение культурных ценностей, способа их использования, имеющее целью скрыть или уничтожить культурные, исторические или научные свидетельства." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/представители-албано-удинской-общ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-05-19T08:39:46+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344526203_208859448555685_8766899331566093220_n.jpg?v=1683552117" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="768" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d1%83%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%be%d0%b1%d1%89/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d1%83%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%be%d0%b1%d1%89/","name":"Представители «албано-удинской» общины Азербайджана осквернили и разрушили уникальный шурф в армянской церкви монастыря Цицернаванк в Кашатахском районе Арцаха - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-08T13:22:03+00:00","dateModified":"2023-05-19T08:39:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d1%83%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%be%d0%b1%d1%89/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d1%83%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%be%d0%b1%d1%89/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d1%83%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%be%d0%b1%d1%89/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Представители «албано-удинской» общины Азербайджана осквернили и разрушили уникальный шурф в армянской церкви монастыря Цицернаванк в Кашатахском районе Арцаха"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Representatives of the "Albanian-Udi" community of Azerbaijan desecrated and destroyed the unique pit inside the Armenian church of the Tsitsernavank monastery in the Kashatagh region of Artsakh - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Representatives of the "Albanian-Udi" community of Azerbaijan desecrated and destroyed the unique pit inside the Armenian church of the Tsitsernavank monastery in the Kashatagh region of Artsakh - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On April 22, 2023, the chairman of the self-titled “Albanian-Udi” community and the Bible Society of Azerbaijan, Roberto Mobili, published photos of Tsitsernavank monastery in Kashatagh on his Facebook page with an accompanying text, which, in particular, spoke about “visiting the old Albanian church Agoghlan and performing religious mass" (https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02BmPMDamSEgUfjRcxW3k562pocJQsNjAQY2s8nSeGLh3URjB9q3rP5rfD72CDxsRml&id=100003208417334&eav=AfaSzThTny3zO6PPc7700WGXFQdXSmO2y747S6yzsyMB1u6FujvSsFw8KJGfTmbSF1Q&m_entstream_source=timeline&paipv=0). The purpose of this visit these days, on April 22-23, was timed to coincide with the Eid al-Fitr holiday, which marks the end of the holy month of Ramadan in Azerbaijan, which is proved by the fact that the visit was organized at the state level and had an explicit plan for appropriating the Armenian cultural heritage, or its Azerbaijanization. From the photographs published by Robert Mobili, it becomes clear that Tsitsernavank was defiled by the fictitious worship of the community calling itself “Albanian-Udi”, the altar was damaged, and the pit, carefully left in the floor, was disrupted. According to Alexan Hakobyan, the pit was one of the unique phenomena of Tsitsernavank, where a jug of wine was dug into the clay floor (Hakobyan A., Historical-geographical and epigraphic studies: Artsakh and Utik, Mkhitaryan publishing house, Vienna-Yerevan, 2009, pp. 129-212). Our response The visits of the representatives of the community, which calls itself "Albanian-Udi", the Armenian historical churches are proclaimed Albanian-Udi, and the visits themselves are part of a program to destroy the authenticity and history of Armenian churches. It should be recalled that earlier they visited and declared Udi the monastery complex of Dadivank, the monastery of Spitak Khach in Hadrut, Surb Yeghishe church in Mataghis, Surb Astvatsatsin church in Tsakuri village in Hadrut region and Surb Hovhannes in Togh village, Surb Astvatsatsin church in Jrahatsner village of Askeran region and others. Let us recall that by the decision of the Hague International Court of December 7, 2021, a ban was imposed on the desecration of Armenian churches: “Azerbaijan is obliged to take all necessary measures to prevent and punish acts of vandalism and desecration committed against the Armenian cultural heritage...” (International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021 / 34). And according to PACE Resolution 2583, the denial of the fact of Armenian cultural values and their belonging to Caucasian Albanians was recognized as an "Azerbaijani fiction" (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), article 18.4). The change in the function of churches violates the fundamental cultural right of the Armenian community to preserve religious beliefs, worship and perform religious and rituals, as defined by Article 16 of the Universal Declaration of Human Rights. The act of changing the function of cultural heritage also violates the provisions of the 2003 UNESCO Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, Article 11 of which requires states to respect the values of intangible heritage, regardless of their origin and function. Regarding the cases of appropriation of the Armenian cultural heritage by Azerbaijan, it should be noted that when the Armenian heritage is appropriated, declared Albanian or Udi, the heritage loses its main value, loses signs of authenticity and integrity, which is prohibited by the UNESCO Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage, and by the Nara Document of 1994 "On the Authenticity of Cultural Heritage", adopted in Japan (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), and by the document adopted by ICOMOS in New Delhi in 2017 (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf) . Article 4 of the 1954 Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict and paragraph "C" of Article 9 of the Second Protocol of 1999 also prohibit any change in cultural property, the way they are used, with the aim of hiding or destroying cultural, historical or scientific evidence." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-05-19T08:41:27+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344526203_208859448555685_8766899331566093220_n.jpg?v=1683552117" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="768" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/","name":"Representatives of the \"Albanian-Udi\" community of Azerbaijan desecrated and destroyed the unique pit inside the Armenian church of the Tsitsernavank monastery in the Kashatagh region of Artsakh - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-08T13:22:03+00:00","dateModified":"2023-05-19T08:41:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/representatives-of-the-albanian-udi-community-of-azerbaijan-desecrated-and-destroyed-the-unique-pit-inside-the-armenian-church-of-the-tsitsernavank-monastery-in-the-kashatagh-region-of-artsakh/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Representatives of the “Albanian-Udi” community of Azerbaijan desecrated and destroyed the unique pit inside the Armenian church of the Tsitsernavank monastery in the Kashatagh region of Artsakh"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Լաչինի գերեզմանատան ավերումն ու խաչքարերի ոչնչացումը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/լաչինի-գերեզմանատան-ավերումն-ու-խաչք/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Լաչինի գերեզմանատան ավերումն ու խաչքարերի ոչնչացումը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2023 թվականի մայիսի 18-ին «Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկման կենտրոնը»  արձանագրել է, որ Ադրբեջանի կողմից իրականացվող «ճանապարհաշինարարական աշխատանքների» պատճառով վնասվել է  Լաչինի պատմական  գերեզմանոցը։ Ճանապարհաշինարարությունը, որը մեկնարկել է  ադրբեջանական իշխանությունների կողմից  2022 թվականի հոկտեմբերի 15-ից,   վնասել է Լաչինի գերեզմանոցի հյուսիսարևելյան և հարավային տարածքները https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0piYKdxLJY6uVRizYAq1Qx9wNkKRjzsE2bMYaYDH7nCHtZrjHmHd9QeGJcJKDwojql&id=100068132418657&eav=AfZcaDRBffM1DNi47tnK9fY9akhvqzJ7WCI3qv2OdntA2D2yxKOec5YL93qRA_wTmE0&m_entstream_source=timeline&paipv=0 : Կովկասի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկման կենտրոնը արբանյակային պատկերների միջոցով արձանագրել է այնտեղ տեղադրված 14-րդ դարի եզակի խաչքարի, ինչպես նաև 15-16-րդ դարերով թվագրվող մի շարք խաչքարերի ոչնչացումը:  Հարկ է նշել, որ  խաչքարերի մեծ մասի հստակ ոչնչացումը հնարավոր չի եղել փաստացիորեն վավերացնել՝ տեղադրության հետ կապված տեսանելիության խնդիրների պատճառով։ Լաչինի գերեզմանոցի ավերումը և խաչքարերի ոչնչացումը նմանօրինակ բարաբրոսության առաջին դեպքը չէ։ 44 օրյա պատերազմից հետո, Ադրբեջանի կողմից իրականացվող մշակութային էթնոցիդի քաղաքականության արդյունքում թիրախավորվեցին  նաև ճանապարհների մոտ գտնվող հայկական պատմական մի շարք բնակավայրեր և գերեզմանոցներ։ Դրանք ավերվեցին կամ անհետ ոչնչացվեցին գլոբալ ճանապարհաշինարարական աշխատանքների քողի ներքո, նոր ենթակառուցվածքներ ստեղծելու պատճառաբանությամբ։  Այս գործընթացի հետևանքով ավերվել է ինչպես Լաչինի այնպես էլ Շուշիի պատմական գերեզմանոցը, Հադրութի գերեզմանոցը («Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch), անհետ ոչնչացվել են Ասկերանի շրջանի Շոշ համայնքի Սղնախի 18-րդ դարի հայկական գերեզմանոցը (Սղնախի գերազմանոցի ավերումը (Թարմացում) - Monument Watch) և  այլ գերեզմանոցներ։ Մեր արձագանքը Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային արժեքների ոչնչացման և յուրացման ցանկացած գործողություն արգելված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Եվրոպայի խորհրդի ընդունած բազմաթիվ կոնվենցիաներով, Արդարադատության միջազգային դատարանի դրույթներով և այլ փաստաթղթերով։ Լաչինի գերեզմանոցի տարածքի  14-րդ դարի եզակի խաչքարի ոչնչացման հետ կապված հարկ է նշել, որ միջազգայնորեն արգելված է հատկապես խաչքարերի թիրախավորումը, քանզի «Հայկական խաչքարերի արվեստը. խաչքարերի սիմվոլիզմն ու վարպետությունը» 2010 թվականից ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից 2003 թվականին ընդունված «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում» https://ich.unesco.org/en/RL/armenian-cross-stones-art-symbolism-and-craftsmanship-of-khachkars-00434: Սա նշանակում է, որ խաչքարային արվեստն ունի համամարդկային բացառիկ համընդգրկուն արժեք և միջազգային լրացուցիչ պահպանության կարիք, ինչպես նաև մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում համաշխարհային մշակութային գանձարանում։ Բացի այդ՝ խաչքարային արվեստը ճանաչված է որպես հայկական և, անկախ այս կամ այն պետության ցանկությունից, պետք է պահպանվի։ Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» Հաագայի 1954 թ. կոնվենցիայի լրացուցիչ՝ 1999 թ. ընդունված երկրորդ արձանագրության սկզբունքների, խաչքարային ողջ մշակույթն ունի ուժեղացված պաշտպանություն, և դրան հասցված ցանկացած վնաս, համաձայն արձանագրության 15-րդ հոդվածի ա կետի, «լուրջ խախտում» է, որը՝ որպես ռազմական հանցագործություն, կարող է հետապնդվել միջազգային դատարաններում https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=31415։ Ասվածը փաստվում է նշված արձանագրության՝ մշակութային արժեքների ուժեղացված պաշտպանության վերաբերյալ 10-րդ հոդվածով, համաձայն որի՝ մարդկության համար մեծագույն նշանակություն ունեցող մշակութային ժառանգությունը պետք է առնվի ուժեղացված պաշտպանության տակ, իսկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն, փաստորեն, 2010 թվականից խաչքարային ողջ մշակույթը համարել է հենց այդպիսին։ Համաձայն արձանագրության 12-րդ հոդվածի՝ օկուպացված տարածքներում արձանագրության կողմ պետությունը, դիցուք՝ Ադրբեջանը, պետք է ապահովի ուժեղացված պաշտպանության տակ գտնվող մշակութային արժեքների անձեռնմխելիությունը՝ ձեռնպահ մնալով այդպիսի արժեքները հարձակման կամ հաշվեհարդարի օբյեկտ դարձնելուց: Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման և վանդալիզմի դեպքերն ակնհայտորեն խախտում են արցախահայության՝ իրենց անցյալի ժառանգությանը  հաղորդակից լինելու իրավունքը, որը հաստատված է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից։ Իրավական տեսանկյունից Ադրբեջանը խախում է նաև 1966 թ. «Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների միջազգային դաշնագրի» 15-րդ հոդվածը, որը երաշխավորում է յուրաքանչյուրի` մշակութային կյանքին մասնակցելու իրավունքը, և «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 27-րդ հոդվածը։ Հիշեցնենք, որ մարդու իրավունքների միջազգային օրենսդրությունը զինված հակամարտությունների ժամանակ չի դադարում կիրառվելուց: Օկուպացիայի ընթացքում տեղի ունեղող ամենատարբեր  հարաբերություններն ու գործընթացները  կարգավորվում են Միջազգային հումանիտար (մարդասիրական) իրավունքով https://www.icrc.org/en/doc/resources/documents/misc/634kfc.htm։ Մարդասիրական իրավունքի դրույթները կիրառելի են  թշնամական զորքերի կողմից ռազմական գործողությունների սկսվելու կամ  ներխուժման պահից, երբ տարածքը հայտնվում է թշնամական օտարերկրյա զինված ուժերի վերահսկողության տակ, նույնիսկ այն դեպքում, եթե օկուպացիան չի հանդիպում զինված դիմադրության և չկան  մարտեր https://www.icrc.org/en/document/what-are-jus-ad-bellum-and-jus-bello-0: Մշակութային արժեքների պաշտապնությանն են վերաբերում միջազգային մարդասիրական կրավունքի 38-րդ https://heritage.sensecentar.org/assets/home/sg-7-06-icrc-ihl.pdf , 39-րդ https://heritage.sensecentar.org/assets/home/sg-7-06-icrc-ihl.pdf, 40-րդ https://heritage.sensecentar.org/assets/home/sg-7-06-icrc-ihl.pdf և  41-րդ կանոնները https://heritage.sensecentar.org/assets/home/sg-7-06-icrc-ihl.pdf ։ Հույժ կարևոր է ընդգծել այն հանգամանքը, որ  Արդարադատության միջազգային դատարանը հաստատել է, որ օկուպացված տարածքներում գործող օրենքները՝ ներառյալ մշակութային արժեքների պաշտպանության դրույթները,  ձեռք են բերել միջազգային սովորութային իրավունքի (infra Jurisprudence) կարգավիճակ, այսինքն գործում են որպես համընդհանուր և անշրջանցելի կանոն և պարտադիր են  բոլոր պետությունների համար https://casebook.icrc.org/case-study/icjisrael-separation-wallsecurity-fence-occupied-palestinian-territory։  " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/լաչինի-գերեզմանատան-ավերումն-ու-խաչք/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/image-31-05-23-11-28.jpeg?v=1685518356" />
	<meta property="og:image:width" content="1170" />
	<meta property="og:image:height" content="1181" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%ac%d5%a1%d5%b9%d5%ab%d5%b6%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%a6%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%ad%d5%a1%d5%b9%d6%84/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%ac%d5%a1%d5%b9%d5%ab%d5%b6%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%a6%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%ad%d5%a1%d5%b9%d6%84/","name":"Լաչինի գերեզմանատան ավերումն ու խաչքարերի ոչնչացումը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-31T07:32:48+00:00","dateModified":"2023-05-31T07:32:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%ac%d5%a1%d5%b9%d5%ab%d5%b6%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%a6%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%ad%d5%a1%d5%b9%d6%84/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%ac%d5%a1%d5%b9%d5%ab%d5%b6%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%a6%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%ad%d5%a1%d5%b9%d6%84/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%ac%d5%a1%d5%b9%d5%ab%d5%b6%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%a6%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%ad%d5%a1%d5%b9%d6%84/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Լաչինի գերեզմանատան ավերումն ու խաչքարերի ոչնչացումը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


2023 թվականի մայիսի 30-ին միջազգային մամուլում շրջանառվող լուսանկարներից պարզ դարձավ, որ բռնազավթված Բերձորում հողին է հավասարեցվել քաղաքի կենտրոնում` Խաղաղության հրապարակին հարակից բլրի վրա գտնվող, դեռևս խորհրդային տարիներին կառուցված՝ Հայրենական պատերազմում (1941-1945 թթ.) Լաչին քաղաքից զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշահամալիրը (նկ․ 1, 2)։

Համալիրը Լաչինի ազատագրական մարտերի ընթացքում զգալիորեն վնասվել էր, քանի որ գտնվում էր քաղաքի բարձրակետում (նկ. 3), և մարտական գործողությունների ժամանակ ենթարկվել է երկուստեք հրետակոծության: Նոր իրավիճակում՝ ազատագրումից հետո, երբ հուշահամալիրը գտնվում էր ավերակ վիճակում Քաշաթաղի վարչակազմը որոշում է ընդունում՝ հուշարձանի ճարտարապետական-ծավալային լուծումը թողնել նույնը, համալիրը կոչել «Փառքի համալիր» և նրա պատերին փորագրել Քաշաթաղի ազատագրման ժամանակ զոհված հայ ազատամարտիկների անունները (նկ. 4): Կարելի է վավերացնել, որ հուշարձանը վերափոխվել և վերանվանվել է նոր իրավիճակներին համապատասխան, ինչը հակասում է Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի առաջին և երկրորդ (1999 թվական) արձանագրություններին, Ճապոնիայում ընդունված Իսկության մասին Նարայի 1994 թվականի փաստաթղթի, 2003 թվականին ընդունված Մշակութային ժառանգության դիտավորյալ ոչնչացման մասին հռչակագրի դրույթներին:

Վերափոխված հուշահամալիրը վերաբացվել է 2002 թվականի մայիսի 18-ին, նախորդ բազալտե երեք կիսաշրջան պատերն ամրացվել են, առաջին պատում ագուցվել է խաչքար՝ «Ս[ուր]բ խ[ա]չս բ[ա]ր[ե]խ[ո]ս այս նահատակաց» գրությամբ, կենտրոնականում՝ կենաց ծառ՝ համադրված նռնաքանդակով, և երրորդ պատին ագուցվել է սալ՝ վարդյակ՝ համադրված թռչնաքանդակներով, նռան քանդակներով և խաղողի վազերով ու թփերով, որոնք ուղեկցվում են «Խաղաղութիւն ամենեցուն, Pax vobiscum» արձանագրությամբ (նկ․ 5, 6, 7): Հուշահամալիրի տարածքում կանգնեցվել է նաև երեք խաչքար՝ մեկը նվիրված է «Հատուկ գնդին» (8), երկրորդը՝ Շուշիի ազատագրման համար նահատակված հայորդիներին (9) և երրորդը Վազգեն Սարգսյանին (10):

Հայկական կողմի՝ միջազգային մշակութապահպան կոնվենցիաների խախտումներով իրականացված փոփոխությունն Ադրբեջանն իսպառ վերացրեց՝ նույնպես խախտելով մշակութային ժառանգության պահպանությանն ուղղված կոնվենցիաները:

Մեր արձագանքը

Լաչինի հուշահամալիրի ձևափոխումներն ու վերջնական ավերումը հայ-ադրբեջանական հակամարտության այն եզակի դրսևորումներից են, երբ երկու կողմերն էլ ցուցաբերել են անհանդուրժողականություն դեպի մշակութային ժառանգությունը:

“Monument Watch” թիմը ներկայացնում է գիտական չեզոք դիրքորոշում՝ քննադատելով ինչպես հայկական կողմին՝ հուշարձանի որոշ մանրամասներ ձևափոխելու համար, այնպես էլ ադրբեջանական իշխանություններին՝ այն ամբողջությամբ ոչնչացնելու և «արդարացումներ» գտնելու համար։ Մշակութային ժառանգության յուրաքանչյուր արժեք պետք է պահպանել իր իսկությամբ և բովանդակությամբ։ Այս սկզբունքը ամրագրված է միջազգային մշակութապահպան կառույցների բազմաթիվ կոնվենցիաներում և հռչակագրերում (Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիան իր առաջին և երկրորդ (1999 թվական) արձանագրություններով, Ճապոնիայում ընդունված Իսկության մասին Նարայի 1994 թվականի փաստաթուղթը, 2003 թվականին ընդունված Մշակութային ժառանգության դիտավորյալ ոչնչացման մասին հռչակագիը և այլն)՝ որպես հիմնարար սկզբունք, որին պարտավոր է հետևել յուրաքանչյուր պետություն և իշխանություն։

Կոչ ենք անում երկու կողմերին էլ հավատարիմ մնալ մշակութային ժառանգության պահպանության միջազգային նորմերին և չգործել ակն ընդ ական, ատամն ընդ ատաման սկզբունքով:

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945.jpg?v=1685553808" width="387" height="229" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945.jpg?v=1685553808 387w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945-300x178.jpg?v=1685553808 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945-370x219.jpg?v=1685553808 370w" sizes="(max-width: 387px) 100vw, 387px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002.jpeg?v=1685557227" width="943" height="588" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002.jpeg?v=1685557227 943w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-300x187.jpeg?v=1685557227 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-768x479.jpeg?v=1685557227 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-370x231.jpeg?v=1685557227 370w" sizes="(max-width: 943px) 100vw, 943px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-300x225.jpg?v=1685557321 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-1024x768.jpg?v=1685557321 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-768x576.jpg?v=1685557321 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-1536x1152.jpg?v=1685557321 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-370x278.jpg?v=1685557321 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-scaled.jpg?v=1685557373" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-scaled.jpg?v=1685557373 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-225x300.jpg?v=1685557373 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-768x1024.jpg?v=1685557373 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-1152x1536.jpg?v=1685557373 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-1536x2048.jpg?v=1685557373 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-278x370.jpg?v=1685557373 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-scaled.jpg?v=1685557417" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-scaled.jpg?v=1685557417 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-225x300.jpg?v=1685557417 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-768x1024.jpg?v=1685557417 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-1152x1536.jpg?v=1685557417 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-1536x2048.jpg?v=1685557417 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-278x370.jpg?v=1685557417 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-scaled.jpg?v=1685557466" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-scaled.jpg?v=1685557466 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-300x225.jpg?v=1685557466 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-1024x768.jpg?v=1685557466 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-768x576.jpg?v=1685557466 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-1536x1152.jpg?v=1685557466 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-2048x1536.jpg?v=1685557466 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-370x278.jpg?v=1685557466 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1.jpg?v=1685557521" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1.jpg?v=1685557521 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-225x300.jpg?v=1685557521 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-768x1024.jpg?v=1685557521 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-1152x1536.jpg?v=1685557521 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-278x370.jpg?v=1685557521 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1.jpg?v=1685557550" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1.jpg?v=1685557550 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-225x300.jpg?v=1685557550 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-768x1024.jpg?v=1685557550 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-1152x1536.jpg?v=1685557550 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-278x370.jpg?v=1685557550 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3.jpg?v=1685557581" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3.jpg?v=1685557581 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-225x300.jpg?v=1685557581 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-768x1024.jpg?v=1685557581 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-1152x1536.jpg?v=1685557581 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-278x370.jpg?v=1685557581 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանը ոչնչացրել է Բերձոր քաղաքի Փառքի հուշահամալիրը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-ոչնչացրել-է-բերձոր-քաղաքի-փ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանը ոչնչացրել է Բերձոր քաղաքի Փառքի հուշահամալիրը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2023 թվականի մայիսի 30-ին միջազգային մամուլում շրջանառվող լուսանկարներից պարզ դարձավ, որ բռնազավթված Բերձորում հողին է հավասարեցվել քաղաքի կենտրոնում` Խաղաղության հրապարակին հարակից բլրի վրա գտնվող, դեռևս խորհրդային տարիներին կառուցված՝ Հայրենական պատերազմում (1941-1945 թթ.) Լաչին քաղաքից զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշահամալիրը (նկ․ 1, 2)։ Համալիրը Լաչինի ազատագրական մարտերի ընթացքում զգալիորեն վնասվել էր, քանի որ գտնվում էր քաղաքի բարձրակետում (նկ. 3), և մարտական գործողությունների ժամանակ ենթարկվել է երկուստեք հրետակոծության: Նոր իրավիճակում՝ ազատագրումից հետո, երբ հուշահամալիրը գտնվում էր ավերակ վիճակում Քաշաթաղի վարչակազմը որոշում է ընդունում՝ հուշարձանի ճարտարապետական-ծավալային լուծումը թողնել նույնը, համալիրը կոչել «Փառքի համալիր» և նրա պատերին փորագրել Քաշաթաղի ազատագրման ժամանակ զոհված հայ ազատամարտիկների անունները (նկ. 4): Կարելի է վավերացնել, որ հուշարձանը վերափոխվել և վերանվանվել է նոր իրավիճակներին համապատասխան, ինչը հակասում է Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի առաջին և երկրորդ (1999 թվական) արձանագրություններին, Ճապոնիայում ընդունված Իսկության մասին Նարայի 1994 թվականի փաստաթղթի, 2003 թվականին ընդունված Մշակութային ժառանգության դիտավորյալ ոչնչացման մասին հռչակագրի դրույթներին: Վերափոխված հուշահամալիրը վերաբացվել է 2002 թվականի մայիսի 18-ին, նախորդ բազալտե երեք կիսաշրջան պատերն ամրացվել են, առաջին պատում ագուցվել է խաչքար՝ «Ս[ուր]բ խ[ա]չս բ[ա]ր[ե]խ[ո]ս այս նահատակաց» գրությամբ, կենտրոնականում՝ կենաց ծառ՝ համադրված նռնաքանդակով, և երրորդ պատին ագուցվել է սալ՝ վարդյակ՝ համադրված թռչնաքանդակներով, նռան քանդակներով և խաղողի վազերով ու թփերով, որոնք ուղեկցվում են «Խաղաղութիւն ամենեցուն, Pax vobiscum» արձանագրությամբ (նկ․ 5, 6, 7): Հուշահամալիրի տարածքում կանգնեցվել է նաև երեք խաչքար՝ մեկը նվիրված է «Հատուկ գնդին» (8), երկրորդը՝ Շուշիի ազատագրման համար նահատակված հայորդիներին (9) և երրորդը Վազգեն Սարգսյանին (10): Հայկական կողմի՝ միջազգային մշակութապահպան կոնվենցիաների խախտումներով իրականացված փոփոխությունն Ադրբեջանն իսպառ վերացրեց՝ նույնպես խախտելով մշակութային ժառանգության պահպանությանն ուղղված կոնվենցիաները: Մեր արձագանքը Լաչինի հուշահամալիրի ձևափոխումներն ու վերջնական ավերումը հայ-ադրբեջանական հակամարտության այն եզակի դրսևորումներից են, երբ երկու կողմերն էլ ցուցաբերել են անհանդուրժողականություն դեպի մշակութային ժառանգությունը: “Monument Watch” թիմը ներկայացնում է գիտական չեզոք դիրքորոշում՝ քննադատելով ինչպես հայկական կողմին՝ հուշարձանի որոշ մանրամասներ ձևափոխելու համար, այնպես էլ ադրբեջանական իշխանություններին՝ այն ամբողջությամբ ոչնչացնելու և «արդարացումներ» գտնելու համար։ Մշակութային ժառանգության յուրաքանչյուր արժեք պետք է պահպանել իր իսկությամբ և բովանդակությամբ։ Այս սկզբունքը ամրագրված է միջազգային մշակութապահպան կառույցների բազմաթիվ կոնվենցիաներում և հռչակագրերում (Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիան իր առաջին և երկրորդ (1999 թվական) արձանագրություններով, Ճապոնիայում ընդունված Իսկության մասին Նարայի 1994 թվականի փաստաթուղթը, 2003 թվականին ընդունված Մշակութային ժառանգության դիտավորյալ ոչնչացման մասին հռչակագիը և այլն)՝ որպես հիմնարար սկզբունք, որին պարտավոր է հետևել յուրաքանչյուր պետություն և իշխանություն։ Կոչ ենք անում երկու կողմերին էլ հավատարիմ մնալ մշակութային ժառանգության պահպանության միջազգային նորմերին և չգործել ակն ընդ ական, ատամն ընդ ատաման սկզբունքով:" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-ոչնչացրել-է-բերձոր-քաղաքի-փ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321" />
	<meta property="og:image:width" content="2048" />
	<meta property="og:image:height" content="1536" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80-%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d6%83/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80-%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d6%83/","name":"Ադրբեջանը ոչնչացրել է Բերձոր քաղաքի Փառքի հուշահամալիրը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-31T18:27:17+00:00","dateModified":"2023-05-31T18:27:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80-%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d6%83/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80-%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d6%83/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80-%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%ab-%d6%83/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանը ոչնչացրել է Բերձոր քաղաքի Փառքի հուշահամալիրը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Ինչպես հստակ երևում է «Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկում» (“Caucasus Heritage Watch” // https://caucasusheritage.cornell.edu/) կայքի հրապարակած տիեզերական լուսանկարից (նկ. 1, https://caucasusheritage.cornell.edu/?p=1411), Ադրբեջանը բունկերներ է փորել ԱՀ Մարտակերտի շրջանի Հայկաջուր (նախկին ադրբեջանական Սոֆուլլու) գյուղում գտնվող Գյավուրկալա (բառացի՝ անհավատների բերդ) հայկական վաղքրիստոնեական բնակատեղիի դամբարանադաշտի տարածքում:

Գյավուրկալան Տիգրանակերտից հետո Արցախյան տափաստանի ամենաընդարձակ վաղքրիստոնեական հայկական բնակատեղին է (մանրամասն տեˊս՝ https://www.tigranakert.am/environment/?id=2): Այն զբաղեցնում է մոտ երկու հեկտար տարածություն, ունի շուրջանակի հողապարիսպ, 5-6-րդ դարերի միասրահ եկեղեցի՝ կառուցված սրբատաշ քարերով և հարդարված խաչային հորինվածքներով: Դեռևս կանգուն էր վաղքրիստոնեական կոթողի սյունը: Ինչպես երևում է տիեզերական լուսանկարից և քաղաքի հանույթից (նկ․ 2), վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտը (նկ․ 2/2) գտնվում է եկեղեցուց (նկ․ 2/ա) արևելք։ Քաղաքի դամբարանադաշտում (նկ. 3-6), հենց այնտեղ, որտեղ այսօր բունկերներ են փորվել, անցած դարի 50-ական թվականներին գտնվել է Արցախյան տափաստանի ամենավաղ հայերեն արձանագրություններից մեկը (մանրամասն տե՛ս՝ Գյավուրկալա վաղքրիստոնեական բնակատեղին և եկեղեցին - Monument Watch/):

Բացառված չէ, որ հայերեն արձանագրություններով այլ սարկոֆագներ նույնպես գտնվեն այդ տարածքում:

Մեր արձագանքը

Փաստորեն Ադրբեջանը համառորեն շարունակում է հայկական հետքերի ոչնչացումը գրավյալ տարածքներում:  Մեծ վտանգ կա, որ նման բունկերներ կտեղադրվեն և բուն բնակատեղիի տարածքում:

Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի 4.1-րդ հոդվածի․ «․․․ պետությունները պարտավորվում են հարգել իրենց, ինչպես նաև մյուս կողմերի տարածքներում գտնվող մշակութային արժեքները՝ արգելելով այդ արժեքների, դրանց անմիջական շրջակայքի և պաշտպանական կառույցների օգտագործումն այնպիսի նպատակներով, որոնք զինված ընդհարման դեպքում կարող են հանգեցնել այդ արժեքների ավերմանը կամ վնասվելուն, և ձեռնպահ մնալով այդ արժեքների դեմ ուղղված թշնամական որևէ գործողությունից» (https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=75856): Ըստ Ժնևի  1949 թվականի օգոստոսի 12-ի կոնվենցիայի առաջին արձանագրության 53-րդ հոդվածի «Արգելվում է մշակութային ժառանգության դեմ իրականացնել ցանկացած թշնամական գործողություն, ռազմական նպատակներով օգտագործել դրանք, կամ  հաշվեհարդարի առարկա դարձնել»: Ադրբեջանը հերթական անգամ կոպտորեն խախտում է միջազգային կոնվենցիաներով ստանձնած իր պարտավորությունները։

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2.jpg" width="2048" height="1152" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2.jpg 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2-300x169.jpg 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2-1024x576.jpg 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2-768x432.jpg 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2-1536x864.jpg 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-2-370x208.jpg 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27.jpeg?v=1686414692" width="1125" height="789" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27.jpeg?v=1686414692 1125w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27-300x210.jpeg?v=1686414692 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27-1024x718.jpeg?v=1686414692 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27-768x539.jpeg?v=1686414692 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-10-06-23-08-27-370x259.jpeg?v=1686414692 370w" sizes="(max-width: 1125px) 100vw, 1125px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-scaled.jpg?v=1686414607" width="2560" height="1703" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-scaled.jpg?v=1686414607 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-300x200.jpg?v=1686414607 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1024x681.jpg?v=1686414607 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-768x511.jpg?v=1686414607 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1536x1022.jpg?v=1686414607 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-2048x1363.jpg?v=1686414607 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-370x246.jpg?v=1686414607 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-272x182.jpg?v=1686414607 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-scaled.jpg?v=1686414653" width="2560" height="1703" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-scaled.jpg?v=1686414653 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-300x200.jpg?v=1686414653 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-1024x681.jpg?v=1686414653 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-768x511.jpg?v=1686414653 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-1536x1022.jpg?v=1686414653 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-2048x1363.jpg?v=1686414653 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-370x246.jpg?v=1686414653 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/004-1-272x182.jpg?v=1686414653 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n.jpg?v=1686414951" width="2048" height="1363" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n.jpg?v=1686414951 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-300x200.jpg?v=1686414951 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-1024x682.jpg?v=1686414951 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-768x511.jpg?v=1686414951 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-1536x1022.jpg?v=1686414951 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-370x246.jpg?v=1686414951 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351136318_9416266641778392_8163612198343602484_n-272x182.jpg?v=1686414951 272w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n.jpg?v=1686414998" width="2048" height="1363" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n.jpg?v=1686414998 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-300x200.jpg?v=1686414998 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-1024x682.jpg?v=1686414998 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-768x511.jpg?v=1686414998 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-1536x1022.jpg?v=1686414998 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-370x246.jpg?v=1686414998 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/351120274_9416270031778053_5349030333899393921_n-272x182.jpg?v=1686414998 272w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանը բունկերներ է փորել հայկական Գյավուրկալա բնակատեղիի վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտում - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-բունկերներ-է-փորել-հայկակա/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանը բունկերներ է փորել հայկական Գյավուրկալա բնակատեղիի վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտում - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Ինչպես հստակ երևում է «Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկում» (“Caucasus Heritage Watch” // https://caucasusheritage.cornell.edu/) կայքի հրապարակած տիեզերական լուսանկարից (նկ. 1, https://caucasusheritage.cornell.edu/?p=1411), Ադրբեջանը բունկերներ է փորել ԱՀ Մարտակերտի շրջանի Հայկաջուր (նախկին ադրբեջանական Սոֆուլլու) գյուղում գտնվող Գյավուրկալա (բառացի՝ անհավատների բերդ) հայկական վաղքրիստոնեական բնակատեղիի դամբարանադաշտի տարածքում: Գյավուրկալան Տիգրանակերտից հետո Արցախյան տափաստանի ամենաընդարձակ վաղքրիստոնեական հայկական բնակատեղին է (մանրամասն տեˊս՝ https://www.tigranakert.am/environment/?id=2): Այն զբաղեցնում է մոտ երկու հեկտար տարածություն, ունի շուրջանակի հողապարիսպ, 5-6-րդ դարերի միասրահ եկեղեցի՝ կառուցված սրբատաշ քարերով և հարդարված խաչային հորինվածքներով: Դեռևս կանգուն էր վաղքրիստոնեական կոթողի սյունը: Ինչպես երևում է տիեզերական լուսանկարից և քաղաքի հանույթից (նկ․ 2), վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտը (նկ․ 2/2) գտնվում է եկեղեցուց (նկ․ 2/ա) արևելք։ Քաղաքի դամբարանադաշտում (նկ. 3-6), հենց այնտեղ, որտեղ այսօր բունկերներ են փորվել, անցած դարի 50-ական թվականներին գտնվել է Արցախյան տափաստանի ամենավաղ հայերեն արձանագրություններից մեկը (մանրամասն տե՛ս՝ Գյավուրկալա վաղքրիստոնեական բնակատեղին և եկեղեցին - Monument Watch/): Բացառված չէ, որ հայերեն արձանագրություններով այլ սարկոֆագներ նույնպես գտնվեն այդ տարածքում:  Մեր արձագանքը Փաստորեն Ադրբեջանը համառորեն շարունակում է հայկական հետքերի ոչնչացումը գրավյալ տարածքներում:  Մեծ վտանգ կա, որ նման բունկերներ կտեղադրվեն և բուն բնակատեղիի տարածքում: Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» Հաագայի 1954 թվականի կոնվենցիայի 4.1-րդ հոդվածի․ «․․․ պետությունները պարտավորվում են հարգել իրենց, ինչպես նաև մյուս կողմերի տարածքներում գտնվող մշակութային արժեքները՝ արգելելով այդ արժեքների, դրանց անմիջական շրջակայքի և պաշտպանական կառույցների օգտագործումն այնպիսի նպատակներով, որոնք զինված ընդհարման դեպքում կարող են հանգեցնել այդ արժեքների ավերմանը կամ վնասվելուն, և ձեռնպահ մնալով այդ արժեքների դեմ ուղղված թշնամական որևէ գործողությունից» (https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=75856): Ըստ Ժնևի  1949 թվականի օգոստոսի 12-ի կոնվենցիայի առաջին արձանագրության 53-րդ հոդվածի «Արգելվում է մշակութային ժառանգության դեմ իրականացնել ցանկացած թշնամական գործողություն, ռազմական նպատակներով օգտագործել դրանք, կամ  հաշվեհարդարի առարկա դարձնել»: Ադրբեջանը հերթական անգամ կոպտորեն խախտում է միջազգային կոնվենցիաներով ստանձնած իր պարտավորությունները։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-բունկերներ-է-փորել-հայկակա/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-10T18:19:58+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-scaled.jpg?v=1686414552" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1703" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%a7-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%a7-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/","name":"Ադրբեջանը բունկերներ է փորել հայկական Գյավուրկալա բնակատեղիի վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտում - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-10T16:37:48+00:00","dateModified":"2023-06-10T18:19:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%a7-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%a7-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%a7-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանը բունկերներ է փորել հայկական Գյավուրկալա բնակատեղիի վաղքրիստոնեական դամբարանադաշտում"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանի առաջին արձագանքը միջազգային ակադեմիական խմբի հրատարակած «Կովկասյան Աղվանք» գրքին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-առաջին-արձագանքը-միջազգայ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանի առաջին արձագանքը միջազգային ակադեմիական խմբի հրատարակած «Կովկասյան Աղվանք» գրքին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Ադրբեջանի Հանրապետության Ա. Բաքիխանովի անվան Պատմության ինստիտուտը 2023 թվականի հունիսի 12-ին արձագանքել է սույն թվականի հունիսին գերմանական հայտնի «Դե գրույտեր» գիտական հրատարակչության լույս ընծայած Կովկասյան Աղվանքի պատմության և մշակույթի տարբեր հարցերին նվիրված մեծածավալ աշխատանքին, (https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110794687/html): Ադրբեջանի պատմության ինստիտուտի հայտարարության մեջ նշվում է, որ աշխատանքը խեղաթյուրում է Կովկասյան Աղվանքի պատմությունը և հանդես է գալիս հակաադրբեջանական քարոզչության ծիրում (http://tarixinstitutu.az/site/annoucements/488): Ըստ ադրբեջանական կողմի «ինչ-որ ուժեր փորձում են քաղաքական նպատակներով օգտագործել Կովկասյան Աղվանքի հարցը» (https://azertag.az/xeber/Tarix_Institutu_Almaniya_nesriyyati_Qafqaz_Albaniyasinin_tarixini_tehrif_edib-2657129?fbclid=IwAR3Xue8uVDrPabnD0zc2BKmZ0XqTpy0b9ZWEv3lbctaHlr0jqJM2GMik8a4): Նշենք, որ դեռ անցած դարի 50-ական թվականներից սկսած ադրբեջանական գիտական հանրույթը լայնորեն սկսեց զբաղվել Կովկասյան Աղվանքի  պատմության և մշակույթի հարցերով: Սակայն, ցավոք, ադրբեջանական կողմի հետազոտական աշխատանքները միտված էին յուրացնելու և կեղծելու Կովկասյան Աղվանքի պատմությունը և մշակույթը՝ բացառելով ցանկացած կապ հայկական մշակույթի և պատմության հետ, խեղաթյուրելով պատմական աղբյուրների տվյալները, մեկնաբանելով ըստ սեփական հայեցողության: Ավելին, նպատակ դնելով բռնայուրացնել Արցախի հայկական մշակութային ժառանգությունը, այն ամբողջության հայտարարվեց աղվանական, ձևավորվեցին տարատեսակ տեսություններ, աղվանական հայտարարվեց անգամ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող ողջ մշակութային ժառանգությունը: Կովկասյան Աղվանքի պատմության և մշակույթի ուսումնասիրությունը բավականին բարդ է, քանի որ այն բազմազան է, փոխկապակցված է տարածաշրջանի մշակութային և քաղաքական ազդակներին, ինչի մասին վկայում են հայկական, վրացական, պարսկական, արաբական և այլ աղբյուրները և այդ բոլորի մեկնաբանությունը և հետազոտությունը միայն մեկ նպատակով, այն է՝ ներկայացնել այդ ժառանգությունը որպես զուտ ադրբեջանական ակնհայտորեն կրում են ոչ անաչառ, ոչ ակադեմիական բնույթ: Միայն այն փաստը, որ ադրբեջանական կողմը մերժում է ցանկացած կապ, փոխկապակցությունը հայկական մշակութային միջավայրի հետ արդեն ցույց է տալիս Ադրբեջանի ակադեմիական հանրույթի կանխակալ լինելը:" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-առաջին-արձագանքը-միջազգայ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/354003948_180919031573848_2003778599789450554_n.jpg?v=1686600087" />
	<meta property="og:image:width" content="800" />
	<meta property="og:image:height" content="1189" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%a8-%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%a8-%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5/","name":"Ադրբեջանի առաջին արձագանքը միջազգային ակադեմիական խմբի հրատարակած «Կովկասյան Աղվանք» գրքին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-12T20:15:34+00:00","dateModified":"2023-06-12T20:15:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%a8-%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%a8-%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%a8-%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանի առաջին արձագանքը միջազգային ակադեմիական խմբի հրատարակած «Կովկասյան Աղվանք» գրքին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


5-го мая 2023-го года на платформе Facebook информационного агентства Azertac News Agency  (https://www.facebook.com/watch/?v=216014441163038 ) было опубликовано видео, согласно которому Президент Азербайджана Ильхам Алиев и его супруга Мехрибан Алиева посетили Гадрут и участвовали при создании «Административного центра» в Гадруте. На видео видно, что центральная библиотека имени Ав. Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома снесены до основания (рис. 1-3).

Гадрутская центральная библиотека была основана в 1932-ом году. По данным Министерства образования, науки, культуры и спорта Арцаха, в библиотеке было 36 923 единицы книг. До 44-дневной Арцахской войны библиотека имени Ав. Исаакяна играла важную роль в культурной жизни общины, была центром различных культурных мероприятий и торжеств. Здесь были организованы ежегодные образовательные мероприятия «Весенние чтения», «Арцахские фольклорные чтения», в которых принимали участие ученики школ района и молодежь.

Наш ответ

Разрушение центральной библиотеки имени Ав. Исаакяна в Гадруте является очередным проявлением азербайджанского вандализма, являющегося грубым нарушением ряда положений международных конвенций и деклараций, принятых Азербайджаном. Согласно статье 4 Гаагской конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей во время вооруженного конфликта» запрещаются любые акты вандализма, кражи, грабежа, незаконного присвоения, военные действия сведения счетов в отношении культурного наследия. Согласно первому Гаагскому протоколу 1954-го года, на оккупированных территориях запрещается уничтожать культурные или духовные ценности.

Второй Гаагский протокол 1999 года ратифицирует это требование и, в соответствии со статьей 15, квалифицирует такое деяние как международное преступление. Действия по уничтожению культурных ценностей запрещены также четырьмя Женевскими международными конвенциями и протоколами о защите жертв войны, о законах и обычаях войны от 12-го августа 1949-го года, а также соответствующими резолюциями ООН и договорами по правам человека.

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099" width="720" height="485" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099 720w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-300x202.jpg?v=1683832099 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-370x249.jpg?v=1683832099 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-272x182.jpg?v=1683832099 272w" sizes="(max-width: 720px) 100vw, 720px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n.jpg?v=1683832133" width="689" height="763" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n.jpg?v=1683832133 689w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n-271x300.jpg?v=1683832133 271w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n-334x370.jpg?v=1683832133 334w" sizes="(max-width: 689px) 100vw, 689px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1.jpg?v=1683832163" width="987" height="659" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1.jpg?v=1683832163 987w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-300x200.jpg?v=1683832163 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-768x513.jpg?v=1683832163 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-370x247.jpg?v=1683832163 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-272x182.jpg?v=1683832163 272w" sizes="(max-width: 987px) 100vw, 987px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Азербайджанцы до основаия уничтожили здание центральной библиотеки имени Аветика Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджанцы-до-основаия-уничтожил/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Азербайджанцы до основаия уничтожили здание центральной библиотеки имени Аветика Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="5-го мая 2023-го года на платформе Facebook информационного агентства Azertac News Agency  (https://www.facebook.com/watch/?v=216014441163038 ) было опубликовано видео, согласно которому Президент Азербайджана Ильхам Алиев и его супруга Мехрибан Алиева посетили Гадрут и участвовали при создании «Административного центра» в Гадруте. На видео видно, что центральная библиотека имени Ав. Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома снесены до основания (рис. 1-3). Гадрутская центральная библиотека была основана в 1932-ом году. По данным Министерства образования, науки, культуры и спорта Арцаха, в библиотеке было 36 923 единицы книг. До 44-дневной Арцахской войны библиотека имени Ав. Исаакяна играла важную роль в культурной жизни общины, была центром различных культурных мероприятий и торжеств. Здесь были организованы ежегодные образовательные мероприятия «Весенние чтения», «Арцахские фольклорные чтения», в которых принимали участие ученики школ района и молодежь. Наш ответ Разрушение центральной библиотеки имени Ав. Исаакяна в Гадруте является очередным проявлением азербайджанского вандализма, являющегося грубым нарушением ряда положений международных конвенций и деклараций, принятых Азербайджаном. Согласно статье 4 Гаагской конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей во время вооруженного конфликта» запрещаются любые акты вандализма, кражи, грабежа, незаконного присвоения, военные действия сведения счетов в отношении культурного наследия. Согласно первому Гаагскому протоколу 1954-го года, на оккупированных территориях запрещается уничтожать культурные или духовные ценности. Второй Гаагский протокол 1999 года ратифицирует это требование и, в соответствии со статьей 15, квалифицирует такое деяние как международное преступление. Действия по уничтожению культурных ценностей запрещены также четырьмя Женевскими международными конвенциями и протоколами о защите жертв войны, о законах и обычаях войны от 12-го августа 1949-го года, а также соответствующими резолюциями ООН и договорами по правам человека." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджанцы-до-основаия-уничтожил/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:14:54+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099" />
	<meta property="og:image:width" content="720" />
	<meta property="og:image:height" content="485" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d1%8b-%d0%b4%d0%be-%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b8%d1%8f-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d1%8b-%d0%b4%d0%be-%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b8%d1%8f-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb/","name":"Азербайджанцы до основаия уничтожили здание центральной библиотеки имени Аветика Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-11T19:10:16+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:14:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d1%8b-%d0%b4%d0%be-%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b8%d1%8f-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d1%8b-%d0%b4%d0%be-%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b8%d1%8f-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%86%d1%8b-%d0%b4%d0%be-%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b8%d1%8f-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Азербайджанцы до основаия уничтожили здание центральной библиотеки имени Аветика Исаакяна в Гадруте и прилегающие жилые дома"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


On May 5, 2023, the Azertac News Agency published a video on its Facebook (https://www.facebook.com/watch/?v=216014441163038 ), according to which thew President of Azerbaijan Ilham Aliyev and his wife Mehriban Aliyeva visited Hadrut and participated in the foundation of the "Administrative Center" in Hadrut. The video shows that the central library named after Av. Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings were demolished to the ground (Fig. 1-3).

The Hadrut Central Library was founded in 1932. According to the Ministry of Education, Science, Culture and Sports of Artsakh, there were 36,923 books in the library. Before the 44-day Artsakh war, the library named after Av. Isahakyan played an important role in the cultural life of the community, was the center of various cultural events and celebrations. The annual educational events "Spring Readings", "Artsakh Folklore Readings" were organized here, in which schoolchildren and youth from the district took part.

Our response

The destruction of the central library named after Av. Isahakyan in Hadrut is another manifestation of Azerbaijani vandalism, which is a gross violation of a number of provisions of international conventions and declarations adopted by Azerbaijan. According to Article 4 of the 1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, any acts of vandalism, theft, robbery, misappropriation, military actions of hatred towards cultural heritage are prohibited.

According to the first Hague Protocol of 1954, it is forbidden to destroy cultural or spiritual values in the occupied territories. The Second Hague Protocol of 1999 ratifies this requirement and, in accordance with Article 15, qualifies such an act as an international crime. Actions to destroy cultural property are also prohibited by the four Geneva International Conventions and Protocols on the Protection of Victims of War, on the Laws and Customs of War of August 12, 1949, as well as relevant UN resolutions and human rights treaties.

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099" width="720" height="485" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099 720w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-300x202.jpg?v=1683832099 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-370x249.jpg?v=1683832099 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n-272x182.jpg?v=1683832099 272w" sizes="(max-width: 720px) 100vw, 720px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n.jpg?v=1683832133" width="689" height="763" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n.jpg?v=1683832133 689w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n-271x300.jpg?v=1683832133 271w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345571929_187481064236652_4228975887986772342_n-334x370.jpg?v=1683832133 334w" sizes="(max-width: 689px) 100vw, 689px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1.jpg?v=1683832163" width="987" height="659" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1.jpg?v=1683832163 987w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-300x200.jpg?v=1683832163 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-768x513.jpg?v=1683832163 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-370x247.jpg?v=1683832163 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/344587681_250733667488293_1995309672015829088_n-1-272x182.jpg?v=1683832163 272w" sizes="(max-width: 987px) 100vw, 987px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Azerbaijanis completely destroyed the building of the central library named after Avetik Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Azerbaijanis completely destroyed the building of the central library named after Avetik Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On May 5, 2023, the Azertac News Agency published a video on its Facebook (https://www.facebook.com/watch/?v=216014441163038 ), according to which thew President of Azerbaijan Ilham Aliyev and his wife Mehriban Aliyeva visited Hadrut and participated in the foundation of the "Administrative Center" in Hadrut. The video shows that the central library named after Av. Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings were demolished to the ground (Fig. 1-3). The Hadrut Central Library was founded in 1932. According to the Ministry of Education, Science, Culture and Sports of Artsakh, there were 36,923 books in the library. Before the 44-day Artsakh war, the library named after Av. Isahakyan played an important role in the cultural life of the community, was the center of various cultural events and celebrations. The annual educational events "Spring Readings", "Artsakh Folklore Readings" were organized here, in which schoolchildren and youth from the district took part. Our response The destruction of the central library named after Av. Isahakyan in Hadrut is another manifestation of Azerbaijani vandalism, which is a gross violation of a number of provisions of international conventions and declarations adopted by Azerbaijan. According to Article 4 of the 1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, any acts of vandalism, theft, robbery, misappropriation, military actions of hatred towards cultural heritage are prohibited. According to the first Hague Protocol of 1954, it is forbidden to destroy cultural or spiritual values in the occupied territories. The Second Hague Protocol of 1999 ratifies this requirement and, in accordance with Article 15, qualifies such an act as an international crime. Actions to destroy cultural property are also prohibited by the four Geneva International Conventions and Protocols on the Protection of Victims of War, on the Laws and Customs of War of August 12, 1949, as well as relevant UN resolutions and human rights treaties." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:15:37+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/345585791_764529925052248_1493104500585686003_n.jpg?v=1683832099" />
	<meta property="og:image:width" content="720" />
	<meta property="og:image:height" content="485" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/","name":"Azerbaijanis completely destroyed the building of the central library named after Avetik Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-11T19:10:16+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:15:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijanis-completely-destroyed-the-building-of-the-central-library-named-after-avetik-isahakyan-in-hadrut-and-adjacent-residential-buildings/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Azerbaijanis completely destroyed the building of the central library named after Avetik Isahakyan in Hadrut and adjacent residential buildings"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Азербайджан грозится выдворить армянских священнослужителей из Дадиванка - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-грозится-выдворить-армя/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Азербайджан грозится выдворить армянских священнослужителей из Дадиванка - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2-го апреля 2023-го года председатель Государственного комитета по работе с религиозными организациями Азербайджана Мубариз Гурбанлы на встрече с журналистами заявил, что армянские монахи Дадиванка должны покинуть комплекс. Следует отметить, что азербайджанская сторона в своем заявлении называет Дадиванк Худавенг, что по сути является искажённой формой второго названия монастыря на армянском языке -  Хутаванк, https://www.turan.az/ext/news/2023/5/free/politics_news/ru/4097.htm). Как название Хутаванк (монастырь), так и Хутаван (село у монастыря) связаны с местностью, где они расположены, поскольку «хут» на армянском языке означает «холм», то есть «монастырь, расположенный на холме» (об этом более подробно смотри:  Комплекс Дадиванк: общая информация ). «Я уверен, что они уйдут оттуда. Монастырь Худавенг – памятник, принадлежащий Кавказской Албании. Управление им рано или поздно будет осуществляться албано-удинской религиозной общиной. Армяне не имеют отношения к этому месту" – заявил Гурбанлы  (https://www.turan.az/ext/news/2023/5/free/politics_news/ru/4097.htm). Следует отметить, что лживая пропаганда албанизации – не первый случай азербайджанского красноречия вокруг Дадиванка. Два года назад на академической платформе «Мониторинг культурного наследия Арцаха» обсуждался визит представителей удинской религиозной общины в Дадиванк 5-го мая 2021-го года, ставший инструментом азербайджанской политики. Во время последнего визита армянский монастырский комплекс вновь был объявлен албанским, а хачкары и надписи – фальсификацией: якобы вставленными в стены в новейшее время (об этом более подробно смотри: Азербайджан объявляет Дадиванк удинским). 2-го мая 2023-го года, по случаю провозглашения Дадиванка удинским и с целью дальнейшего обеспечения службы армянского духовенства, Первопрестольный Святой Эчмиадзин выступил с заявлением, что «Наши священнослужители продолжают свое духовное служение в Дадиванке, благодаря благородной миссии русских миротворцев, что обеспечивает безопасность монастыря». Что касается ложных заявлений о том, что Дадиванк является албанским, то неопровержимым историческим фактом является то, что монастырь изначально был армянским и не имел никакого отношения к албанской церкви и тем более к нынешней новооткрытой албано-удинской религиозной общине» (https://www.tert.am/am/news/2023/05/02/dadivank/3930951#.ZFFDJerYwN4.facebook). Достоверную информацию, подтверждающую тот факт, что монастырь Дадиванк исторически является армянским, вы можете найти в следующих статьях: Комплекс Дадиванк: общая информация Дадиванк. О святом Дади и его могиле Церковь Катогике монастыря Дадиванк и прилегающие постройки Комплекс светских памятников Дадиванка Безымянная пустынь Дадиванка Дадиванк, надпись Гасана Вахтангяна Наш ответ Напомним, что решением Международного суда Гааги от 7-го декабря 2021-го года было запрещены действия по осквернению армянских церквей: «Азербайджан обязан принять все необходимые меры для предотвращения и наказания актов вандализма и осквернения, совершенных против армянского культурного наследия...» (International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34). А Резолюцией 2583 ПАСЕ отрицание армянских культурных ценностей и приписывание их албанцам было признано «азербайджанским вымыслом» (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), статья 18.4). Изменение функции церквей нарушает фундаментальное культурное право армянской общины на сохранение и осуществление религиозных убеждений и богослужений в их истинной природе. С юридической точки зрения политика незаконного присвоения также нарушает статью 15 Международного пакта об экономических, социальных и культурных правах 1966-го года и статью 27 Всеобщей декларации прав человека, гарантирующую право каждого на свободное участие в культурной жизни. «Фрибургская декларация культурных прав» 2007-го года также определяет такое право, рассматривая культурные права как возможность самовыражения, использования различных культурных ресурсов и знаний. Среди них Конвенция Фаро 2005-го года «О культурном наследии для общества» также содержит положения о праве на культурное наследие. Азербайджан также нарушает положения конвенций  «О защите культурного разнообразия» 2001-го года и «Об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения» 2005-го года, участником которых он является, а также Конвенции ООН 1965 года «О ликвидации всех форм расовой дискриминации»." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-грозится-выдворить-армя/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:17:56+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/113683.jpg?v=1683359668" />
	<meta property="og:image:width" content="567" />
	<meta property="og:image:height" content="352" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d1%81%d1%8f-%d0%b2%d1%8b%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d1%81%d1%8f-%d0%b2%d1%8b%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f/","name":"Азербайджан грозится выдворить армянских священнослужителей из Дадиванка - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-06T07:54:45+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:17:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d1%81%d1%8f-%d0%b2%d1%8b%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d1%81%d1%8f-%d0%b2%d1%8b%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d1%81%d1%8f-%d0%b2%d1%8b%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Азербайджан грозится выдворить армянских священнослужителей из Дадиванка"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->