<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Azerbaijan threatens to expel Armenian priests from Dadivank - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Azerbaijan threatens to expel Armenian priests from Dadivank - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On April 2, 2023, the chairman of the State Committee for Work with Religious Organizations of Azerbaijan, Mubariz Gurbanli, at a meeting with journalists, said that the Armenian monks of Dadivank should leave the complex. It should be noted that the Azerbaijani side in its statement calls Dadivank Khudaveng, which is essentially a distorted form of another Armenian name for the monastery - Khutavank, https://www.turan.az/ext/news/2023/5/free/politics_news/ru /4097.htm ). Both names Khutavank (for the monastery) and Khutavan (for the village near the monastery) are associated with the area where they are located, since “khut” in Armenian means “hill”, that is, “monastery located on a hill” (for more details see: The monastic complex of Dadivank. General information ). “I’m sure they will leave from there. Khudaveng Monastery is a monument belonging to Caucasian Albania. Sooner or later, it will be managed by the Albanian-Udi religious community. Armenians have nothing to do with this place," Gurbanli said (https://www.turan.az/ext/news/2023/5/free/politics_news/ru/4097.htm ). It should be noted that the false propaganda of Albanianization is not the first case of Azerbaijani eloquence around Dadivank. Two years ago, the visit of representatives of the Udi religious community to Dadivank on May 5, 2021, which became an instrument of Azerbaijani politics, was discussed on the academic platform "Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh". During the last visit, the Armenian monastery complex was again declared Albanian, and the khachkars and inscriptions were announced falsified: allegedly inserted into the walls in modern times (for more details, see: Azerbaijan Claims that Dadivank Monastery Belongs to Udi Cultural Heritage ). On May 2, 2023, on the occasion of the proclamation of Dadivank as Udi and in order to ensure the further service of the Armenian clergy at that monastery, the Mother See of Holy Etchmiadzin issued a statement that “Our clergy continue their spiritual service in Dadivank, thanks to the noble mission of Russian peacekeepers, which ensures security monastery." As for the false statements that Dadivank is Albanian, there is an irrefutable historical fact that the monastery was originally Armenian and had nothing to do with the Albanian church, and even more so with the current newly founded Albanian-Udi religious community” (https://www.tert.am/am/news/2023/05/02/dadivank/3930951#.ZFFDJerYwN4.facebook ). You can find reliable information confirming the fact that Dadivank Monastery is historically Armenian in the following articles: The monastic complex of Dadivank. General information About Saint Dadi and his grave Katoghike (main) Church of Dadivank and related structures The Secular Monument Group of Dadivank The anonymous hermitage of Dadivank The inscription of Hasan Vaghtangyan Our response We would like to recall that in 2021, The Hague International Court of Justice condemned the desecration of Armenian churches by a Decree of December 7: “Azerbaijan is obliged to take all necessary measures to prevent and punish acts of vandalism and desecration committed against the Armenian cultural heritage...” (see: International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34).   And according to PACE Resolution 2583, the denial of the fact of Armenian cultural values and their belonging to Albanians was recognized as an "Azerbaijani fiction" (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), article 18.4). The change in the function of churches violates the fundamental cultural right of the Armenian community to preserve religious beliefs, worship and perform religious and rituals, as defined by Article 16 of the Universal Declaration of Human Rights. The act of changing the function of cultural heritage also violates the provisions of the 2003 UNESCO Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, Article 11 of which requires states to respect the values of intangible heritage, regardless of their origin and function. The Fribourg Declaration of Cultural Rights of 2007 also defines such a right, considering cultural rights as an opportunity for self-expression, the use of various cultural resources and knowledge. Among them, the 2005 Faro Convention on Cultural Heritage for the Society also contains provisions on the right to cultural heritage. Azerbaijan also violates the provisions of the conventions "On the Protection of Cultural Diversity" (2001) and "On the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions" (2005), to which it is a party, as well as the 1965 UN Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination.  " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:18:56+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/113683.jpg?v=1683359668" />
	<meta property="og:image:width" content="567" />
	<meta property="og:image:height" content="352" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/","name":"Azerbaijan threatens to expel Armenian priests from Dadivank - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-06T07:54:45+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:18:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/azerbaijan-threatens-to-expel-armenian-priests-from-dadivank/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Azerbaijan threatens to expel Armenian priests from Dadivank"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Относительно состоявшейся в Баку 10-ой международной конференции «Кавказская Албания: религиозная и общественная жизнь» - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/относительно-состоявшейся-в-баку-10-ой-м/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Относительно состоявшейся в Баку 10-ой международной конференции «Кавказская Албания: религиозная и общественная жизнь» - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="14-го апреля 2023 года в столице Азербайджана Баку состоялись 10-ая международная конференция «Кавказская Албания: религиозная и общественная жизнь»» с участием прибывших «ученых» из 9-ти стран мира (в том числе России, Грузии, Италии) (https://mir24.tv/news/16549064/na-konferenciyu-kavkazskaya-albaniya-v-baku-priehali-uchenye-iz-devyati-stran). Исследователи представили свои доклады о разных периодах истории и  культурного наследия Кавказской Албании. Президент албано-удинской общины Роберт Мобили отметил, что «сегодня албано-удинская община пользуется большой поддержкой со стороны Государственного комитета по работе с религиозными организациями, Бакинского международного центра мультикультурализма, Фонда Гейдара Алиева и простых граждан Азербайджана. А Президент Ильхам Алиев оказывает нам самую большую поддержку». Глава общины также отметил, что Азербайджан является правопреемником культурного наследия Кавказской Албании (https://mir24.tv/news/16549064/na-konferenciyu-kavkazskaya-albaniya-v-baku-priehali-uchenye-iz-devyati-stran), и что в Азербайджане, особенно в Карабахе, есть богатое албанское наследие: «В этих районах расположены исторические памятники и христианские храмы. Армяне хотят присвоить себе историю албанцев. Но на этих землях Азербайджана у армян нет ни церквей, ни памятников. Эти образцы христианского культурного наследия принадлежат албанской церкви» (https://report.az/ru/religiya/predsedatel-obshiny-azerbajdzhan-yavlyaetsya-preemnikom-bogatogo-albanskogo-naslediya-v-karabahe/). Исполнительный директор Бакинского международного центра мультикультурализма Раван Гасанов, заявил, что «Азербайджан является прямым историческим наследником и хранителем богатого албанского этнокультурного наследия, древней и раннесредневековой культуры Кавказской Албании, всего исторического и религиозного наследия, созданного этносом, проживавшим на этой территории в последующие века» (https://ru.oxu.az/society/718279). Председатель Государственного комитета по работе с религиозными организациями Азербайджана Мубариз Гурбанлы добавил, что якобы на оккупированных территориях армяне уничтожили около 200 культурных памятников Азербайджана (https://t.me/cidir_duzu/10238). Наш ответ Напомним, что в 2021-ом году Гаагский международный суд ООН Постановлением от 7-го декабря осудил осквернение армянских церквей: «Азербайджан обязан принять все необходимые меры для предотвращения и наказания актов вандализма и осквернения, совершенных против армянского культурного наследия» (см: International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34). А согласно резолюции 2583 ПАСЕ, отрицание факта армянских культурных ценностей и их принадлежности албанцам было признано «азербайджанским вымыслом» (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), статья 18.4). С юридической точки зрения политика незаконного присвоения также нарушает статью 15 Международного пакта об экономических, социальных и культурных правах 1966 года, которая гарантирует право каждого на участие в культурной жизни. «Фрибургская декларация о культурных правах» 2007-го года также определяет такое право, рассматривая культурные права как возможность самовыражения, использования различных культурных ресурсов и знаний. Азербайджан также нарушает положения конвенций «О защите культурного разнообразия» 2001-го года и  «О защите и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения» 2005-го года, участником которых он является." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/относительно-состоявшейся-в-баку-10-ой-м/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:21:17+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/w_1616814588196044560331_1000x669.jpg?v=1683138822" />
	<meta property="og:image:width" content="1000" />
	<meta property="og:image:height" content="665" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be-%d1%81%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%8f%d0%b2%d1%88%d0%b5%d0%b9%d1%81%d1%8f-%d0%b2-%d0%b1%d0%b0%d0%ba%d1%83-10-%d0%be%d0%b9-%d0%bc/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be-%d1%81%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%8f%d0%b2%d1%88%d0%b5%d0%b9%d1%81%d1%8f-%d0%b2-%d0%b1%d0%b0%d0%ba%d1%83-10-%d0%be%d0%b9-%d0%bc/","name":"Относительно состоявшейся в Баку 10-ой международной конференции «Кавказская Албания: религиозная и общественная жизнь» - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-03T18:33:47+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:21:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be-%d1%81%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%8f%d0%b2%d1%88%d0%b5%d0%b9%d1%81%d1%8f-%d0%b2-%d0%b1%d0%b0%d0%ba%d1%83-10-%d0%be%d0%b9-%d0%bc/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be-%d1%81%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%8f%d0%b2%d1%88%d0%b5%d0%b9%d1%81%d1%8f-%d0%b2-%d0%b1%d0%b0%d0%ba%d1%83-10-%d0%be%d0%b9-%d0%bc/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%be%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be-%d1%81%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%8f%d0%b2%d1%88%d0%b5%d0%b9%d1%81%d1%8f-%d0%b2-%d0%b1%d0%b0%d0%ba%d1%83-10-%d0%be%d0%b9-%d0%bc/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Относительно состоявшейся в Баку 10-ой международной конференции «Кавказская Албания: религиозная и общественная жизнь»"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Regarding the 10th International Conference "Caucasian Albania: Religious and Social Life" held in Baku - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Regarding the 10th International Conference "Caucasian Albania: Religious and Social Life" held in Baku - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On April 14, 2023, the 10th international conference "Caucasian Albania: Religious and Public Life" was held in the capital of Azerbaijan, Baku, with the participation of "researchers" from 9 countries of the world (including Russia, Georgia, Italy) (https://mir24.tv/news/16549064/na-konferenciyu-kavkazskaya-albaniya-v-baku-priehali-uchenye-iz-devyati-stran ). The researchers presented their reports on different periods of the history and cultural heritage of Caucasian Albania. President of the Albanian-Udi community Robert Mobili noted that “today the Albanian-Udi community enjoys great support from the State Committee for Work with Religious Organizations, the Baku International Center for Multiculturalism, the Heydar Aliyev Foundation and ordinary citizens of Azerbaijan. And President Ilham Aliyev gives us the greatest support.” The head of the community also noted that Azerbaijan is the successor of the cultural heritage of Caucasian Albania (https://mir24.tv/news/16549064/na-konferenciyu-kavkazskaya-albaniya-v-baku-priehali-uchenye-iz-devyati-stran ), and that there is a rich Albanian heritage in Azerbaijan, especially in Karabakh: “Historical monuments and Christian churches are located in these regions. Armenians want to appropriate the history of the Albanians. But Armenians have neither churches nor monuments in these lands of Azerbaijan. These examples of Christian cultural heritage belong to the Albanian Church” (https://report.az/ru/religiya/predsedatel-obshiny-azerbajdzhan-yavlyaetsya-preemnikom-bogatogo-albanskogo-naslediya-v-karabahe/). The executive director of the Baku International Center for Multiculturalism, Ravan Hasanov, stated that "Azerbaijan is the direct historical heir and custodian of the rich Albanian ethno-cultural heritage, the ancient and early medieval culture of Caucasian Albania, the entire historical and religious heritage created by the ethnic group that lived on this territory in subsequent centuries" (https://ru.oxu.az/society/718279 ). Mubariz Gurbanli, the Chairman of the State Committee for Work with Religious Organizations of Azerbaijan, added that Armenians allegedly destroyed about 200 cultural monuments of Azerbaijan in the occupied territories (https://t.me/cidir_duzu/10238). Our response We would like to recall that in 2021, The Hague International Court of Justice condemned the desecration of Armenian churches by a Decree of December 7: “Azerbaijan is obliged to take all necessary measures to prevent and punish acts of vandalism and desecration committed against the Armenian cultural heritage... (see: International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34). And according to PACE Resolution 2583, the denial of the fact of Armenian cultural values and their belonging to Albanians was recognized as an "Azerbaijani fiction" (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), article 18.4). From a legal point of view, the policy of appropriation also violates article 15 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights of 1966, which guarantees the right of everyone to take part in cultural life. The Fribourg Declaration on Cultural Rights of 2007 also defines such a right, considering cultural rights as an opportunity for self-expression, the use of various cultural resources and knowledge. Azerbaijan also violates the provisions of the conventions "On the Protection of Cultural Diversity" (2001) and "On the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions" (2005), to which it is a party." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T06:22:17+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/w_1616814588196044560331_1000x669.jpg?v=1683138822" />
	<meta property="og:image:width" content="1000" />
	<meta property="og:image:height" content="665" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/","name":"Regarding the 10th International Conference \"Caucasian Albania: Religious and Social Life\" held in Baku - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-03T18:33:47+00:00","dateModified":"2023-06-15T06:22:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/regarding-the-10th-international-conference-caucasian-albania-religious-and-social-life-held-in-baku/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Regarding the 10th International Conference “Caucasian Albania: Religious and Social Life” held in Baku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Ադրբեջանը ոչնչացրել է Հալիվորի կամուրջը

Ինչպես հստակ երևում է ‹‹Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկում›› (“Caucasus Heritage Watch” // https://caucasusheritage.cornell.edu/) կայքի հրապարակած տիեզերական լուսանկարից (նկ. 1, https://caucasusheritage.cornell.edu/?p=1416) Ադրբեջանը ոչնչացրել է Արցախի Հանրապետության օկուպացված Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող և 1835 թվականին կառուցված պատմական կամուրջը (նկ. 2): Կամրջի կառուցման մասին էր վկայում հայերեն շինարարական արձանագրությունը (նկ. 3): Կամրջի մասին ավելի մանրամասն տես՝ Հալիվորի կամուրջը - Monument Watch։

Մեր արձագանքը

Կարող ենք արձանագրել, որ Ադրբեջանը շարունակում է հայկական հետքերի ոչնչացումը Արցախի գրավյալ շրջաններում: Օկուպացված Հադրութի շրջանի տարածքում ադրբեջանական կողմը իրականացնում է մեծածավալ ճանապարհաշինարարական, ռազմական բնույթ կրող ինժեներական աշխատանքներ, որոնք վտանգում են Հադրութի շրջանի բազմաթիվ հուշարձանները, ինչի մասին բարձրաձայնվել է բազմաթիվ անգամ. «Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch, Սղնախի գերազմանոցի ավերումը (Թարմացում) - Monument Watch։

Հարկ ենք համարում հիշեցնել, որ «Զինված բախումների  դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի առաջին արձանագրության՝ գրավյալ տարածքներում արգելված է ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի, որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության համաձայնագրերի կողմից։

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1.jpg" width="2500" height="1406" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1.jpg 2500w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-300x169.jpg 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-1024x576.jpg 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-768x432.jpg 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-1536x864.jpg 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-2048x1152.jpg 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/001-1-1-370x208.jpg 370w" sizes="(max-width: 2500px) 100vw, 2500px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1.jpg" width="2560" height="1707" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1.jpg 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-300x200.jpg 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-1024x683.jpg 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-768x512.jpg 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-1536x1024.jpg 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-2048x1366.jpg 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-370x247.jpg 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1-272x182.jpg 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1.jpg" width="922" height="668" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1.jpg 922w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1-300x217.jpg 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1-768x556.jpg 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/003-1-1-370x268.jpg 370w" sizes="(max-width: 922px) 100vw, 922px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանը ոչնչացրել է Հալիվորի կամուրջը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-ոչնչացրել-է-հալիվորի-կամու/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանը ոչնչացրել է Հալիվորի կամուրջը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Ինչպես հստակ երևում է ‹‹Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկում›› (“Caucasus Heritage Watch” // https://caucasusheritage.cornell.edu/) կայքի հրապարակած տիեզերական լուսանկարից (նկ. 1, https://caucasusheritage.cornell.edu/?p=1416) Ադրբեջանը ոչնչացրել է Արցախի Հանրապետության օկուպացված Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող և 1835 թվականին կառուցված պատմական կամուրջը (նկ. 2): Կամրջի կառուցման մասին էր վկայում հայերեն շինարարական արձանագրությունը (նկ. 3): Կամրջի մասին ավելի մանրամասն տես՝ Հալիվորի կամուրջը - Monument Watch։ Մեր արձագանքը Կարող ենք արձանագրել, որ Ադրբեջանը շարունակում է հայկական հետքերի ոչնչացումը Արցախի գրավյալ շրջաններում: Օկուպացված Հադրութի շրջանի տարածքում ադրբեջանական կողմը իրականացնում է մեծածավալ ճանապարհաշինարարական, ռազմական բնույթ կրող ինժեներական աշխատանքներ, որոնք վտանգում են Հադրութի շրջանի բազմաթիվ հուշարձանները, ինչի մասին բարձրաձայնվել է բազմաթիվ անգամ. «Ադրբեջանական ճանապարհները» և վտանգված հայկական մշակութային ժառանգությունը - Monument Watch, Սղնախի գերազմանոցի ավերումը (Թարմացում) - Monument Watch։ Հարկ ենք համարում հիշեցնել, որ «Զինված բախումների  դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի առաջին արձանագրության՝ գրավյալ տարածքներում արգելված է ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի, որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության համաձայնագրերի կողմից։  " />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-ոչնչացրել-է-հալիվորի-կամու/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-15T08:13:04+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/002-1-1.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1707" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%b0%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%be%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%b0%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%be%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82/","name":"Ադրբեջանը ոչնչացրել է Հալիվորի կամուրջը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-15T08:13:03+00:00","dateModified":"2023-06-15T08:13:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%b0%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%be%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%b0%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%be%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a7-%d5%b0%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%be%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանը ոչնչացրել է Հալիվորի կամուրջը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


2023 թվականի հունիսի 16-ին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի  պաշտոնական կայքում տեղադրվել է վերջինիս հրամանը՝  Տող գյուղի պատմական տարածքը հայտարարել «Տուղ» պետական պատմաճարտարապետական և բնության արգելոց՝ հիմք ընդունելով Ադրբեջանի Սահմանադրության 109-րդ հոդվածի 32-րդ կետը (https://president.az/ru/articles/view/60283):

Որպես արգելոց ստեղծելու «հիմք» նշվում է, որ ‹‹Տուղը պատմական այն բնակավայրերից մեկն է, որ ցուցադրում է ադրբեջանական ժողովրդի պատմական անցյալը: Այստեղ գտնվող հուշարձանները վերաբերում են Կովկասյան Աղվանքի հնագույն ժառանգությանը: Այստեղի բնակելի համալիրները, դրանց զարդարանքները, ինչպես նաև տաճարները, աղբյուրները, գերեզմանաքարերը բնորոշ են Ղարաբաղի շրջանի ճարտարապետական ոճին: Բնակավայրն ունի հարուստ բնական ներուժ և էկոլոգիական ռեսուրսներ: Բնակավայրի՝ Շուշի տանող ճանապարհին մոտ գտնվելը մեծացնում է նրա զբոսաշրջային ուղիով զարգացման հնարավորությունները›› (https://president.az/ru/articles/view/60283):

Հրամանում նշվում է, որ արգելոցը ձևավորելու համար տրվում է երկու ամիս ժամկետ տեխնիկական հարցերի, կառավարման համակարգի և արգելոցի սահմանների ճշգրտման համար:

2020 թվականին 44-օրյա պատերազմի հետևանքով Ադրբեջանն օկուպացրեց Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանն ամբողջությամբ: Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնվեցին Հադրութի շրջանի պատմական բնակավայրերն իրենց հարյուրավոր բազմաբնույթ հուշարձաններով՝ ամրոցներ և բերդեր, եկեղեցիներ, վանքեր, մատուռներ, ժողովրդական սրբատեղիներ, ապարանքներ, պատմական գյուղատեղիներ, հնավայրեր: Հադրութի շրջանն իր հնամենի բնակավայրերով և հուշարձաններով հայ ինքնության կարևորագույն օջախներից է, իսկ Տողը՝ Դիզակի իշխանության և մելիքության կենտրոնն ու Արցախի պատմական, քաղաքական, մշակութային, օջախներից մեկը: Շրջանի բռնագրավումից հետո պաշտոնական Ադրբեջանն առաջին հերթին սկսեց յուրացնել հենց Հադրութի շրջանը: Կազմակերպվեցին այսպես կոչված ուդիական համայնքի ներկայացուցիչների այցերը Տող, ապա նաև Հադրութ, Ծակուռի, ուր շրջանի և ամբողջ Արցախի հայկական ժառանգությունը հայտարարվում էր աղվանա-ուդիական, իսկ Տողը՝ հնագույն աղվանա-ուդիական, ադրբեջանական բնակավայր (մանրամասն տե՛ս Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում - Monument Watch):

Պատմական Հադրութի շրջանի յուրացման գործում իր ակտիվ դերն ունի Ադրբեջանի նախագահը, ով Արցախի օկուպացված շրջաններ այցելելիս, այդ թվում և իր ընտանիքի անդամների հետ, բավական մեծ տեղ է հատկացրել Տող, Հադրութ բնակավայրերին: (https://www.youtube.com/watch?v=snIL-WGfP8Y): Այսպիսի այցերից մեկի ժամանակ Իլհամ Ալիեվն իր կնոջ և ընտանիքի անդամների հետ եղավ նաև օկուպացված Ծակուռի գյուղում, որի եկեղեցում էլ հյատարարեց, թե բոլոր այդ հուշարձանները հայկական չեն, այլ աղվանական, որ կեղծ են նրանց վրայի հայերեն արձանագրությունները, խաչերը, և որ ադրբեջանական կողմը այդ հուշարձանները բերելու է սկզբնական, պատմական տեսքի, (մանրամասն տես՝ Ծակուռու եկեղեցու մասին Ադրբեջանի նախագահի հայտարարությունը - Monument Watch): Նույն Տող գյուղի տարածքում գտնվող եկեղեցիների, մատուռների, մելիքական ապարանքների, աղբյուրների, տների վրա կան տարբեր դարերում արված բազմաթիվ հայերեն արձանագրություններ, և նախագահի նման հայտարարությունները կանխորոշում են դրանց ճակատագիրը: Պարզ է, որ  արգելոցի ստեղծման  նպատակը այդ տարածքում պատմական հայկական անցյալի վերացումն է ու մշակութային ժառանգության   այլափոխումը:

Պատահական չէ նաև, որ Արցախի օկուպացված տարածքներում Իլհամ Ալիևի կողմից առաջին մզկիթներից մեկի հիմնարկեքը կատարվեց Տողից ոչ հեռու գտնվող Հադրութ քաղաքում (մանրամասն տես՝ Նոր մզկիթների հիմնարկեք՝ Արցախի օկուպացված հայկական բնակավայրերում - Monument Watch): Նույն Հադրութ քաղաքում ադրբեջանական կողմը ավերել է քաղաքի պատմական կենտրոնն այն «պատճառաբանությամբ», թե այն պետք է վերականգնվի այլ մշակութային ինքնության համար (տե՛ս Հադրութի պատմական թաղամասի ավերումը զինված ադրբեջանցիների կողմից - Monument Watch):

Տող մելիքանիստ գյուղը Արցախի հարավային թևի քաղաքական, հոգևոր կենտրոններից էր։  Այդ մասին են վկայում գյուղի և նրա շրջակայքի բազմաթիվ հուշարձաններն իրեց բազմաթիվ և բազմապիսի  հայերեն արձանագրություններով: Տողի կենտրոնում է գտնվում մելիքանիստ ապարանքը, որը կառուցել է Դիզակի մելիքության հիմնադիր Մելիք-Եգանը: Մելիքն իր ապարանքի մուտքի վրա թողել է ընդարձակ մի արձանագրություն, որում ի մասնավորի ասում է, որ երբ օսմանցիները գրավում են Դիզակը` <a href="https://monumentwatch.org/hy/f">«Ես թողեց/ի ոչ Հայեասդա/նաս/ եսիր գալու»` Ես չթողեցի որ իմ Հայաստանից գերի ընկնեն:

Հուշարձանի տարածքը 2009-2011 թվականներին ենթարկվել է հնագիտական հետազոտության, որի արդյունքում վավերացվել են կիսաքանդ և ամբողջական տարբեր կառույցներ` այդ թվում գլխատան տեսքով մեծ դահլիճը, ձիանոցը, տնտեսական նշանակության որոշ կառույցներ, ինչպես նաև արժեքավոր հնագիտական նյութեր: Պատերազմից առաջ հուշարձանի շենքերի մի մասը վերականգնվել կամ ամրակայվել են: Թանգարանի վերածված ընդունարանն ամբողջությամբ վերականգնված էր: Պատերազմի ընթացքում, բնակչության կողմից գյուղը լքելուց հետո թանգարանում են մնացել բոլոր ցուցանմուշները: Դատելով տարածված տեսանյութերից՝ հուշարձանի արտաքին տեսքը 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո չի խաթարվել:

Մեր արձագանքը

Հայկական ժառանգությունը հռչակելով աղվանական կամ ուդիական և այն յուրացնելով՝ ադրբեջանական կողմը  միանշանակ մշակութային ցեղասպանություն է իրականացնում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թ․ Ճապոնիայում ընդունված իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից ելնելով՝ Հայկական մշակութային ժառանգությունն այդպիսով կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից։

Բացի այդ, ըստ «Զինված բախումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ ոչնչացնել մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:

Թիրախավորելով արցախահայության քրիստոնեական ժառանգության խորհրդանիշները, խաթարելով քրիստոնեական ծիսակարգի իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Բացի այդ` 2005 թ․ հոկտեմբերի 13-ին Ֆարոյում (Պորտուգալիա) ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընդունված «Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար» կոնվենցիան ևս շեշտում է, որ մշակութային ժառանգությունը պետք է պահպանվի իր բնականության և իսկության սկզբունքներով։

‹‹Տուղ›› պատմաճարտարապետական և բնության պետական արգելոց ստեղծելու Իլհամ Ալիևի   հրամանը  ազդարարում է հայկական մշակութային ժառանգության  այլափոխումների և ավերումների հայտարարություններին հաջորդող և դրանք իրականացնող նոր շրջան։

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-scaled.jpg?v=1687610043" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-scaled.jpg?v=1687610043 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-300x199.jpg?v=1687610043 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-1024x681.jpg?v=1687610043 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-768x511.jpg?v=1687610043 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-1536x1021.jpg?v=1687610043 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-2048x1362.jpg?v=1687610043 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-370x246.jpg?v=1687610043 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-1-272x182.jpg?v=1687610043 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանի նախագահի հրամանով հայկական պատմական Տողը վերածվում է ադրբեջանական-աղվանական ‹‹Տուղ›› արգելոցի - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-նախագահի-հրամանով-հայկակա/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանի նախագահի հրամանով հայկական պատմական Տողը վերածվում է ադրբեջանական-աղվանական ‹‹Տուղ›› արգելոցի - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2023 թվականի հունիսի 16-ին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի  պաշտոնական կայքում տեղադրվել է վերջինիս հրամանը՝  Տող գյուղի պատմական տարածքը հայտարարել «Տուղ» պետական պատմաճարտարապետական և բնության արգելոց՝ հիմք ընդունելով Ադրբեջանի Սահմանադրության 109-րդ հոդվածի 32-րդ կետը (https://president.az/ru/articles/view/60283): Որպես արգելոց ստեղծելու «հիմք» նշվում է, որ ‹‹Տուղը պատմական այն բնակավայրերից մեկն է, որ ցուցադրում է ադրբեջանական ժողովրդի պատմական անցյալը: Այստեղ գտնվող հուշարձանները վերաբերում են Կովկասյան Աղվանքի հնագույն ժառանգությանը: Այստեղի բնակելի համալիրները, դրանց զարդարանքները, ինչպես նաև տաճարները, աղբյուրները, գերեզմանաքարերը բնորոշ են Ղարաբաղի շրջանի ճարտարապետական ոճին: Բնակավայրն ունի հարուստ բնական ներուժ և էկոլոգիական ռեսուրսներ: Բնակավայրի՝ Շուշի տանող ճանապարհին մոտ գտնվելը մեծացնում է նրա զբոսաշրջային ուղիով զարգացման հնարավորությունները›› (https://president.az/ru/articles/view/60283): Հրամանում նշվում է, որ արգելոցը ձևավորելու համար տրվում է երկու ամիս ժամկետ տեխնիկական հարցերի, կառավարման համակարգի և արգելոցի սահմանների ճշգրտման համար: 2020 թվականին 44-օրյա պատերազմի հետևանքով Ադրբեջանն օկուպացրեց Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանն ամբողջությամբ: Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնվեցին Հադրութի շրջանի պատմական բնակավայրերն իրենց հարյուրավոր բազմաբնույթ հուշարձաններով՝ ամրոցներ և բերդեր, եկեղեցիներ, վանքեր, մատուռներ, ժողովրդական սրբատեղիներ, ապարանքներ, պատմական գյուղատեղիներ, հնավայրեր: Հադրութի շրջանն իր հնամենի բնակավայրերով և հուշարձաններով հայ ինքնության կարևորագույն օջախներից է, իսկ Տողը՝ Դիզակի իշխանության և մելիքության կենտրոնն ու Արցախի պատմական, քաղաքական, մշակութային, օջախներից մեկը: Շրջանի բռնագրավումից հետո պաշտոնական Ադրբեջանն առաջին հերթին սկսեց յուրացնել հենց Հադրութի շրջանը: Կազմակերպվեցին այսպես կոչված ուդիական համայնքի ներկայացուցիչների այցերը Տող, ապա նաև Հադրութ, Ծակուռի, ուր շրջանի և ամբողջ Արցախի հայկական ժառանգությունը հայտարարվում էր աղվանա-ուդիական, իսկ Տողը՝ հնագույն աղվանա-ուդիական, ադրբեջանական բնակավայր (մանրամասն տե՛ս Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում - Monument Watch): Պատմական Հադրութի շրջանի յուրացման գործում իր ակտիվ դերն ունի Ադրբեջանի նախագահը, ով Արցախի օկուպացված շրջաններ այցելելիս, այդ թվում և իր ընտանիքի անդամների հետ, բավական մեծ տեղ է հատկացրել Տող, Հադրութ բնակավայրերին: (https://www.youtube.com/watch?v=snIL-WGfP8Y): Այսպիսի այցերից մեկի ժամանակ Իլհամ Ալիեվն իր կնոջ և ընտանիքի անդամների հետ եղավ նաև օկուպացված Ծակուռի գյուղում, որի եկեղեցում էլ հյատարարեց, թե բոլոր այդ հուշարձանները հայկական չեն, այլ աղվանական, որ կեղծ են նրանց վրայի հայերեն արձանագրությունները, խաչերը, և որ ադրբեջանական կողմը այդ հուշարձանները բերելու է սկզբնական, պատմական տեսքի, (մանրամասն տես՝ Ծակուռու եկեղեցու մասին Ադրբեջանի նախագահի հայտարարությունը - Monument Watch): Նույն Տող գյուղի տարածքում գտնվող եկեղեցիների, մատուռների, մելիքական ապարանքների, աղբյուրների, տների վրա կան տարբեր դարերում արված բազմաթիվ հայերեն արձանագրություններ, և նախագահի նման հայտարարությունները կանխորոշում են դրանց ճակատագիրը: Պարզ է, որ  արգելոցի ստեղծման  նպատակը այդ տարածքում պատմական հայկական անցյալի վերացումն է ու մշակութային ժառանգության   այլափոխումը: Պատահական չէ նաև, որ Արցախի օկուպացված տարածքներում Իլհամ Ալիևի կողմից առաջին մզկիթներից մեկի հիմնարկեքը կատարվեց Տողից ոչ հեռու գտնվող Հադրութ քաղաքում (մանրամասն տես՝ Նոր մզկիթների հիմնարկեք՝ Արցախի օկուպացված հայկական բնակավայրերում - Monument Watch): Նույն Հադրութ քաղաքում ադրբեջանական կողմը ավերել է քաղաքի պատմական կենտրոնն այն «պատճառաբանությամբ», թե այն պետք է վերականգնվի այլ մշակութային ինքնության համար (տե՛ս Հադրութի պատմական թաղամասի ավերումը զինված ադրբեջանցիների կողմից - Monument Watch): Տող մելիքանիստ գյուղը Արցախի հարավային թևի քաղաքական, հոգևոր կենտրոններից էր։  Այդ մասին են վկայում գյուղի և նրա շրջակայքի բազմաթիվ հուշարձաններն իրեց բազմաթիվ և բազմապիսի  հայերեն արձանագրություններով: Տողի կենտրոնում է գտնվում մելիքանիստ ապարանքը, որը կառուցել է Դիզակի մելիքության հիմնադիր Մելիք-Եգանը: Մելիքն իր ապարանքի մուտքի վրա թողել է ընդարձակ մի արձանագրություն, որում ի մասնավորի ասում է, որ երբ օսմանցիները գրավում են Դիզակը` «Ես թողեց/ի ոչ Հայեասդա/նաս/ եսիր գալու»` Ես չթողեցի որ իմ Հայաստանից գերի ընկնեն: Հուշարձանի տարածքը 2009-2011 թվականներին ենթարկվել է հնագիտական հետազոտության, որի արդյունքում վավերացվել են կիսաքանդ և ամբողջական տարբեր կառույցներ` այդ թվում գլխատան տեսքով մեծ դահլիճը, ձիանոցը, տնտեսական նշանակության որոշ կառույցներ, ինչպես նաև արժեքավոր հնագիտական նյութեր: Պատերազմից առաջ հուշարձանի շենքերի մի մասը վերականգնվել կամ ամրակայվել են: Թանգարանի վերածված ընդունարանն ամբողջությամբ վերականգնված էր: Պատերազմի ընթացքում, բնակչության կողմից գյուղը լքելուց հետո թանգարանում են մնացել բոլոր ցուցանմուշները: Դատելով տարածված տեսանյութերից՝ հուշարձանի արտաքին տեսքը 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո չի խաթարվել: Մեր արձագանքը Հայկական ժառանգությունը հռչակելով աղվանական կամ ուդիական և այն յուրացնելով՝ ադրբեջանական կողմը  միանշանակ մշակութային ցեղասպանություն է իրականացնում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թ․ Ճապոնիայում ընդունված իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից ելնելով՝ Հայկական մշակութային ժառանգությունն այդպիսով կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից։ Բացի այդ, ըստ «Զինված բախումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ ոչնչացնել մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները: Թիրախավորելով արցախահայության քրիստոնեական ժառանգության խորհրդանիշները, խաթարելով քրիստոնեական ծիսակարգի իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Բացի այդ` 2005 թ․ հոկտեմբերի 13-ին Ֆարոյում (Պորտուգալիա) ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընդունված «Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար» կոնվենցիան ևս շեշտում է, որ մշակութային ժառանգությունը պետք է պահպանվի իր բնականության և իսկության սկզբունքներով։ ‹‹Տուղ›› պատմաճարտարապետական և բնության պետական արգելոց ստեղծելու Իլհամ Ալիևի   հրամանը  ազդարարում է հայկական մշակութային ժառանգության  այլափոխումների և ավերումների հայտարարություններին հաջորդող և դրանք իրականացնող նոր շրջան։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-նախագահի-հրամանով-հայկակա/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-24T13:30:41+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/DSC_3994-scaled.jpg?v=1687593200" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1702" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="4 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%ab-%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%ab-%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/","name":"Ադրբեջանի նախագահի հրամանով հայկական պատմական Տողը վերածվում է ադրբեջանական-աղվանական ‹‹Տուղ›› արգելոցի - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-24T07:53:33+00:00","dateModified":"2023-06-24T13:30:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%ab-%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%ab-%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%ab-%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանի նախագահի հրամանով հայկական պատմական Տողը վերածվում է ադրբեջանական-աղվանական ‹‹Տուղ›› արգելոցի"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Դեռևս 2022 թվականի օգոստոսի 8-ին ադրբեջանական Maiden Tower թելեգրամյան ալիքն իր էջում հրապարակեց Ադրբեջանի «Հուշարձանների պահպանության հասարակական կազմակերպության»՝ Բերձոր քաղաքի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի  վերածելու առաջարկը՝ https://t.me/MaidenTower/26638?fbclid=IwAR0t65MuvT8bKTfzmp-oiSl7s25_WQbthtfDx9QAV42OAWcXEg04LyNVe30: Ադրբեջանական հիշյալ թելեգրամյան ալիքի անդրադարձը կապվում է 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Բերձոր քաղաքի, ինչպես նաև Աղավնո և Սուս համայնքների ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցնելու հետ, ինչն ադրբեջանական լրատվական հարթակում բազմաթիվ քննարկումների առիթ դարձավ: Դիտարկելով ադրբեջանական սոցիալական հարթակներում, լրատվականներում Բերձորի շուրջ հնչեցվող տեսակետները՝ կարող ենք վավերացնել, որ Սուրբ Համբարձում եկեղեցու հետագա ճակատագրի մասին, որպես կանոն, հնչում է երկու տեսակետ. առաջին՝ որ եկեղեցին հանդիսանում է ‹‹հայկական օկուպացիայի խորհրդանիշ›› և չպիտի պահպանվի, և երկրորդ՝  որ այն կարելի է վերածել մզկիթի:

Բերձորի եկեղեցին մզիթի վերածելու մասին առաջարկը ադրբեջանական սոցիալական տիրույթում առավելապես տարածում է վերոնշյալ  կազմակերպությունը (https://www.facebook.com/AbidlriniMudafiTskilatiIctimaiBirliyi): Եկեղեցին մզկիթի վերածելու առաջարկը այս էջում հրապարակվել է դեռևս 2021 թվականի հունվարի 28-ին Թուրալ Զեյնալովի կողմից (https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2726316497662103&id=100008513379753&m_entstream_source=timeline&anchor_composer=false): Այս առաջարկի հեղինակ հանդես է գալիս Ֆայիք Իսմայիլովը, որի անձնական էջում հրապարակումների մեծագույն մասն առնչվում է Բերձորին: Վերջինս նաև  Ադրբեջանի ‹‹Հուշարձանների պահպանության հասարակական կազմակերպության» գլխավոր համակարգողն է: Սույն կազմակերպությունն ունի նաև իր պաշտոնական կայքը, որը զբաղվում է ակնհայտ քարոզչական նպատակ հետապնդող պատմության կեղծարարությամբ http://monuments.az/:

Նախագծի առավել մանրամասները հրապարակվեցին 2021 թվականի մարտի 5-ին monuments.az@ կազմակերպության յութուբյան էջում (https://www.youtube.com/watch?v=ykBEqtx_h2Q): Ըստ նախագծի, ապամոնտաժվելու են եկեղեցու գմբեթի վեղարն ու զանգակատունը, կցակառուցվելու են երկու մինարեթներ, վերացվելու են եկեղեցու վրայի բարձրաքանդակները, խաչերը և ագուցված խաչքարերը: Այս նախագծի իրականացման պարագայում բարբարոսաբար վերացվելու է ականավոր քանդակագործ Արտաշես Հովսեփյանի կողմից կերտված եկեղեցու բարավորի բարձրաքանդակը, որտեղ ներկայացված է Աստվածածինը մանուկ Քրիստոսի հետ, վերացվելու են եկեղեցու վրայի արժեքավոր քանդակները, խաչերը, ագուցված խաչքարերը, եկեղեցու բեմի զարդաքանդակը:

Հարկ ենք համարում նաև նշել, որ այս թեման առավել շատ քննարկվում էր 2021-2022 թվականներին թելեգրամյան տարաբնույթ ալիքներում և սոցիալական հարթակներում:

Ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցնելուց հետո Բերձոր քաղաքի եկեղեցու վիճակի մասին շատ քիչ տեղեկություններ կային: Ադրբեջանցիները, ովքեր իրենց տարաբնույթ սոցիալական կայքերում հարյուրավոր լուսանկարներ և տեսանյութեր էին հրապարակում քաղաքից, գրեթե ոչ մի լուսանկար կամ տեսանյութ չէին հրապարակում եկեղեցուց: Եկեղեցու ծավալները երևում էին միայն Բերձորի տեսարանները ցուցադրող տեսանյութերում: Միայն վերջերս սոցիալական ցանցերում հայտնվեց մի տեսանյութ, որտեղ մի քանի ադրբեջանցի իսլամական աղոթք են հնչեցնում եկեղեցում (https://www.youtube.com/shorts/ZxWy3m1pACE), մեկ այլ տեսնայութում էլ երևում էր, որ եկեղեցու վրայից հանվել են խաչերը, սակայն շինությունը դեռևս կանգուն էր և կարծես անվնաս (https://www.youtube.com/watch?v=fn60Mx54KZ0):

2023 թվականի հունիսի 23-ին տարածվեց մի տեսանյութ, որտեղ երևում է, որ եկեղեցու գմբեթը (միգուցե նաև այլ ծավալներ) ներառվել են շինարարական տախտակամածների մեջ (https://www.tiktok.com/@haykazunner/video/7246252617154710792?fbclid=IwAR0TmQyoP95SUW9ViPZnxhsv_dn8WfZnqMV-XNJJ7ZqTzKHX-eJstyUM1h8): Հաշվի առնելով ոչ ուղղակի և ոչ պաշտոնական կերպով արվող ակնարկները եկեղեցու ճակատագրի մասին, վերջերս հայտնված տախտակամածները, չենք բացառում եկեղեցու վերափոխումը մզկիթի: Միաժամանակ նշենք, որ ավելի հավաստի եզրակացության համար՝ մեր թիմը դեռ չունի բավարար փաստարկներ:

Մեր արձագանքը

Նմանօրինակ պրոպագանդան և վերափոխման ուղղված կոնստրոիցիաների երևան գալն ակնհայտորեն հայկական  մշակութային ժառանգության յուրացման, նենգափոխման ադրբեջանական քաղաքականության մի մասն է, որը տեղի է ունենում Հաագայի Արդարադատության միջազգային դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի որոշումից հետո, որով դատարանը պահանջել էր Ադրբեջանից զերծ մնալ հայկական արժեքների ցանկացած վնասից՝ ներառյալ յուրացման քաղաքականությունը, այնպես էլ դատապարտվել է ԵԽԽՎ 2021 թ. սեպտեմբերի 27-ի «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ» ԵԽԽՎ 2391-րդ և 2022 թ. մարտի 10-ի «Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային ժառանգության ոչնչացման մասին» 2582-րդ բանաձևերով։

Այս նախագիծն ակնհայտորեն ոտնահարում է հուշարձանի պատմականության, վերջինիս իսկության և ամբողջականության հիմնարար սկզբունքները, որոնք բխում են 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), ինչպես նաև ԻԿՕՄՕՍ-ի կողմից 2017 թվականին Նյու Դելիում ընդուված փաստաթղթից (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf) և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից: Իսկության սկզբունքների պահպանության Նարայի փաստաթուղթը նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում: Կարևոր է ընդգծել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործունեության հիմնարար սկզբունքները, համաձայն որոնց՝ մշակութային ժառանգության պահպանության և կառավարման պատասխանատվությունը վերապահված է այն համայնքին, որը ստեղծել է մշակութային ժառանգությունը: «Զինված բախումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի՝ արգելվում է մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ ոչնչացնել մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1.jpeg" width="1279" height="880" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1.jpeg 1279w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1-300x206.jpeg 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1-1024x705.jpeg 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1-768x528.jpeg 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/image-24-06-23-04-43-1-370x255.jpeg 370w" sizes="(max-width: 1279px) 100vw, 1279px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի վերածելու ադրբեջանական նախագծի մասին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/բերձորի-սուրբ-համբարձում-եկեղեցին-մզ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի վերածելու ադրբեջանական նախագծի մասին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Դեռևս 2022 թվականի օգոստոսի 8-ին ադրբեջանական Maiden Tower թելեգրամյան ալիքն իր էջում հրապարակեց Ադրբեջանի «Հուշարձանների պահպանության հասարակական կազմակերպության»՝ Բերձոր քաղաքի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի  վերածելու առաջարկը՝ https://t.me/MaidenTower/26638?fbclid=IwAR0t65MuvT8bKTfzmp-oiSl7s25_WQbthtfDx9QAV42OAWcXEg04LyNVe30: Ադրբեջանական հիշյալ թելեգրամյան ալիքի անդրադարձը կապվում է 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Բերձոր քաղաքի, ինչպես նաև Աղավնո և Սուս համայնքների ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցնելու հետ, ինչն ադրբեջանական լրատվական հարթակում բազմաթիվ քննարկումների առիթ դարձավ: Դիտարկելով ադրբեջանական սոցիալական հարթակներում, լրատվականներում Բերձորի շուրջ հնչեցվող տեսակետները՝ կարող ենք վավերացնել, որ Սուրբ Համբարձում եկեղեցու հետագա ճակատագրի մասին, որպես կանոն, հնչում է երկու տեսակետ. առաջին՝ որ եկեղեցին հանդիսանում է ‹‹հայկական օկուպացիայի խորհրդանիշ›› և չպիտի պահպանվի, և երկրորդ՝  որ այն կարելի է վերածել մզկիթի: Բերձորի եկեղեցին մզիթի վերածելու մասին առաջարկը ադրբեջանական սոցիալական տիրույթում առավելապես տարածում է վերոնշյալ  կազմակերպությունը (https://www.facebook.com/AbidlriniMudafiTskilatiIctimaiBirliyi): Եկեղեցին մզկիթի վերածելու առաջարկը այս էջում հրապարակվել է դեռևս 2021 թվականի հունվարի 28-ին Թուրալ Զեյնալովի կողմից (https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2726316497662103&id=100008513379753&m_entstream_source=timeline&anchor_composer=false): Այս առաջարկի հեղինակ հանդես է գալիս Ֆայիք Իսմայիլովը, որի անձնական էջում հրապարակումների մեծագույն մասն առնչվում է Բերձորին: Վերջինս նաև  Ադրբեջանի ‹‹Հուշարձանների պահպանության հասարակական կազմակերպության» գլխավոր համակարգողն է: Սույն կազմակերպությունն ունի նաև իր պաշտոնական կայքը, որը զբաղվում է ակնհայտ քարոզչական նպատակ հետապնդող պատմության կեղծարարությամբ http://monuments.az/: Նախագծի առավել մանրամասները հրապարակվեցին 2021 թվականի մարտի 5-ին monuments.az@ կազմակերպության յութուբյան էջում (https://www.youtube.com/watch?v=ykBEqtx_h2Q): Ըստ նախագծի, ապամոնտաժվելու են եկեղեցու գմբեթի վեղարն ու զանգակատունը, կցակառուցվելու են երկու մինարեթներ, վերացվելու են եկեղեցու վրայի բարձրաքանդակները, խաչերը և ագուցված խաչքարերը: Այս նախագծի իրականացման պարագայում բարբարոսաբար վերացվելու է ականավոր քանդակագործ Արտաշես Հովսեփյանի կողմից կերտված եկեղեցու բարավորի բարձրաքանդակը, որտեղ ներկայացված է Աստվածածինը մանուկ Քրիստոսի հետ, վերացվելու են եկեղեցու վրայի արժեքավոր քանդակները, խաչերը, ագուցված խաչքարերը, եկեղեցու բեմի զարդաքանդակը: Հարկ ենք համարում նաև նշել, որ այս թեման առավել շատ քննարկվում էր 2021-2022 թվականներին թելեգրամյան տարաբնույթ ալիքներում և սոցիալական հարթակներում: Ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցնելուց հետո Բերձոր քաղաքի եկեղեցու վիճակի մասին շատ քիչ տեղեկություններ կային: Ադրբեջանցիները, ովքեր իրենց տարաբնույթ սոցիալական կայքերում հարյուրավոր լուսանկարներ և տեսանյութեր էին հրապարակում քաղաքից, գրեթե ոչ մի լուսանկար կամ տեսանյութ չէին հրապարակում եկեղեցուց: Եկեղեցու ծավալները երևում էին միայն Բերձորի տեսարանները ցուցադրող տեսանյութերում: Միայն վերջերս սոցիալական ցանցերում հայտնվեց մի տեսանյութ, որտեղ մի քանի ադրբեջանցի իսլամական աղոթք են հնչեցնում եկեղեցում (https://www.youtube.com/shorts/ZxWy3m1pACE), մեկ այլ տեսնայութում էլ երևում էր, որ եկեղեցու վրայից հանվել են խաչերը, սակայն շինությունը դեռևս կանգուն էր և կարծես անվնաս (https://www.youtube.com/watch?v=fn60Mx54KZ0): 2023 թվականի հունիսի 23-ին տարածվեց մի տեսանյութ, որտեղ երևում է, որ եկեղեցու գմբեթը (միգուցե նաև այլ ծավալներ) ներառվել են շինարարական տախտակամածների մեջ (https://www.tiktok.com/@haykazunner/video/7246252617154710792?fbclid=IwAR0TmQyoP95SUW9ViPZnxhsv_dn8WfZnqMV-XNJJ7ZqTzKHX-eJstyUM1h8): Հաշվի առնելով ոչ ուղղակի և ոչ պաշտոնական կերպով արվող ակնարկները եկեղեցու ճակատագրի մասին, վերջերս հայտնված տախտակամածները, չենք բացառում եկեղեցու վերափոխումը մզկիթի: Միաժամանակ նշենք, որ ավելի հավաստի եզրակացության համար՝ մեր թիմը դեռ չունի բավարար փաստարկներ: Մեր արձագանքը Նմանօրինակ պրոպագանդան և վերափոխման ուղղված կոնստրոիցիաների երևան գալն ակնհայտորեն հայկական  մշակութային ժառանգության յուրացման, նենգափոխման ադրբեջանական քաղաքականության մի մասն է, որը տեղի է ունենում Հաագայի Արդարադատության միջազգային դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի որոշումից հետո, որով դատարանը պահանջել էր Ադրբեջանից զերծ մնալ հայկական արժեքների ցանկացած վնասից՝ ներառյալ յուրացման քաղաքականությունը, այնպես էլ դատապարտվել է ԵԽԽՎ 2021 թ. սեպտեմբերի 27-ի «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ» ԵԽԽՎ 2391-րդ և 2022 թ. մարտի 10-ի «Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային ժառանգության ոչնչացման մասին» 2582-րդ բանաձևերով։ Այս նախագիծն ակնհայտորեն ոտնահարում է հուշարձանի պատմականության, վերջինիս իսկության և ամբողջականության հիմնարար սկզբունքները, որոնք բխում են 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), ինչպես նաև ԻԿՕՄՕՍ-ի կողմից 2017 թվականին Նյու Դելիում ընդուված փաստաթղթից (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf) և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից: Իսկության սկզբունքների պահպանության Նարայի փաստաթուղթը նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում: Կարևոր է ընդգծել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործունեության հիմնարար սկզբունքները, համաձայն որոնց՝ մշակութային ժառանգության պահպանության և կառավարման պատասխանատվությունը վերապահված է այն համայնքին, որը ստեղծել է մշակութային ժառանգությունը: «Զինված բախումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի՝ արգելվում է մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ ոչնչացնել մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/բերձորի-սուրբ-համբարձում-եկեղեցին-մզ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-24T13:37:12+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/02.png" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="768" />
	<meta property="og:image:type" content="image/png" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="3 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6-%d5%b4%d5%a6/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6-%d5%b4%d5%a6/","name":"Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի վերածելու ադրբեջանական նախագծի մասին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-24T12:55:46+00:00","dateModified":"2023-06-24T13:37:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6-%d5%b4%d5%a6/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6-%d5%b4%d5%a6/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%80%d5%ab-%d5%bd%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a2-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%b2%d5%a5%d6%81%d5%ab%d5%b6-%d5%b4%d5%a6/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին մզկիթի վերածելու ադրբեջանական նախագծի մասին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Первая реакция Азербайджана на книгу «Кавказская Албания», опубликованную международной академической группой - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/первая-реакция-азербайджана-на-книгу/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Первая реакция Азербайджана на книгу «Кавказская Албания», опубликованную международной академической группой - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="12-го июня 2023-го года Институт истории им. А. Бакиханова откликнулся на масштабную работу, посвященную различным вопросам истории и культуры кавказских албанцев, опубликованную известным немецким научным издательством «Де Грюйтер» в июне этого года (https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110794687/html ). В заявлении Института истории Азербайджана говорится, что данная работа искажает историю Кавказской Албании и является частью антиазербайджанской пропаганды (http://tarixinstitutu.az/site/annoucements/488 ). По мнению азербайджанской стороны, «какие-то силы пытаются использовать проблему Кавказской Албании в политических целях» (https://azertag.az/xeber/Tarix_Institutu_Almaniya_nesriyyati_Qafqaz_Albaniyasinin_tarixini_tehrif_edib-2657129?fbclid=IwAR3Xue8uVDrPabnD0zc2BKmZ0XqTpy0b9ZWEv3lbctaHlr0jqJM2GMik8a4 ). Следует отметить, что с 50-х годов прошлого века азербайджанская научная общественность стала широко заниматься проблемой истории и культуры Кавказской Албании. Однако, к сожалению, исследовательские работы азербайджанской стороны были направлены на присвоение и фальсификацию истории и культуры Кавказской Албании, исключение какой-либо связи с армянской культурой и историей, искажение данных исторических источников, субъективную интерпретацию историю. Более того, с целью присвоения армянского культурного наследия Арцаха, все это было объявлено албанским, были сформированы различные теории, албанским было объявлено даже все культурное наследие на территории Республики Армения. Изучение истории и культуры Кавказской Албании достаточно сложно, поскольку она многообразна, взаимосвязана с культурно-политическими условиями региона, о чем свидетельствуют армянские, грузинские, персидские, арабские и другие источники, а интерпретации и исследования всего этого только лишь с одной целью (то есть представить это наследие как чисто азербайджанское), очевидно, по своему характеру являются не академическими, а предвзятыми. Уже тот факт, что азербайджанская сторона отвергает какую-либо связь с армянской культурной средой, уже свидетельствует о предвзятости азербайджанского научного сообщества." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/первая-реакция-азербайджана-на-книгу/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-24T17:14:18+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/354003948_180919031573848_2003778599789450554_n.jpg?v=1686600087" />
	<meta property="og:image:width" content="800" />
	<meta property="og:image:height" content="1189" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%8f-%d1%80%d0%b5%d0%b0%d0%ba%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d1%83/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%8f-%d1%80%d0%b5%d0%b0%d0%ba%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d1%83/","name":"Первая реакция Азербайджана на книгу «Кавказская Албания», опубликованную международной академической группой - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-12T20:15:34+00:00","dateModified":"2023-06-24T17:14:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%8f-%d1%80%d0%b5%d0%b0%d0%ba%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d1%83/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%8f-%d1%80%d0%b5%d0%b0%d0%ba%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d1%83/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%8f-%d1%80%d0%b5%d0%b0%d0%ba%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d1%83/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Первая реакция Азербайджана на книгу «Кавказская Албания», опубликованную международной академической группой"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>The first response of Azerbaijan to the book "Caucasian Albania" published by an international academic group - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="The first response of Azerbaijan to the book "Caucasian Albania" published by an international academic group - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On June 12, 2023 Institute of History named after A. Bakikhanov responded to a large-scale work devoted to various issues of the history and culture of the Caucasian Albanians, published by the famous German scientific publishing house De Gruyter this year in June (https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110794687/html) . The statement of the Institute of History of Azerbaijan states that this work distorts the history of Caucasian Albania and is part of anti-Azerbaijani propaganda (http://tarixinstitutu.az/site/annoucements/488 ). According to the Azerbaijani side, "some forces are trying to use the problem of Caucasian Albania for political purposes" (https://azertag.az/xeber/Tarix_Institutu_Almaniya_nesriyyati_Qafqaz_Albaniyasinin_tarixini_tehrif_edib-2657129?fbclid=IwAR3Xue8uVDrPabnD0zc2BKmZ0XqTpy0b9ZWEv3lbctaHlr0jqJM2GMik8a4 ). It should be noted that since the 50s of the last century, the Azerbaijani scientific community began to widely deal with the problem of the history and culture of Caucasian Albania. However, unfortunately, the research of the Azerbaijani side was aimed at appropriating and falsifying the history and culture of Caucasian Albania, excluding any connection with Armenian culture and history, distorting historical sources, and at subjective interpretation of history. Moreover, in order to appropriate the Armenian cultural heritage of Artsakh, all this was declared Albanian, various theories were formed, even all the cultural heritage on the territory of the Republic of Armenia was declared Albanian. The study of the history and culture of Caucasian Albania is quite complicated, since it is diverse, interconnected with the cultural and political сonditions of the region, as evidenced by Armenian, Georgian, Persian, Arab and other sources, and interpretations and studies of all this with only one goal (that is, to present this heritage as an exclusively Azerbaijani one) are obviously not academic in nature, but prejudged. The very fact that the Azerbaijani side rejects any connection with the Armenian cultural environment is already evidence of the bias of the Azerbaijani scientific community." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-24T17:15:22+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/06/354003948_180919031573848_2003778599789450554_n.jpg?v=1686600087" />
	<meta property="og:image:width" content="800" />
	<meta property="og:image:height" content="1189" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/","name":"The first response of Azerbaijan to the book \"Caucasian Albania\" published by an international academic group - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-06-12T20:15:34+00:00","dateModified":"2023-06-24T17:15:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/the-first-response-of-azerbaijan-to-the-book-caucasian-albania-published-by-an-international-academic-group/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"The first response of Azerbaijan to the book “Caucasian Albania” published by an international academic group"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


30-го мая 2023-го года из распространившихся в международной прессе фотографий, стало ясно, что в освобожденном Бердзоре сровняли с землей мемориал жертвам Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.) города Лачин, построенный в советские годы в центре города, на холме у площади Мира (рис. 1, 2).

Комплекс значительно пострадал во время освободительных боев Лачина, так как располагался на возвышенности города (рис. 3), и в ходе боев подвергался обстрелу с обеих сторон. В нынешней ситуации, после освобождения, когда мемориальный комплекс лежал в руинах, администрация Кашатаха решила оставить объемное-планировочное решение памятника прежним, назвать памятник Комплексом Славы и выгравировать на его стенах имена армянских борцов за свободу, погибших при освобождении Кашатаха (рис. 4).

Признаем, что памятник был видоизменен и переименован в соответствии с новыми ситуациями, что противоречит первому и второму (1999 г.) протоколам Гаагской конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта, Нарскому документу о подлинности, принятому в 1994-ом году в Японии, а также положениям Декларации о преднамеренном уничтожении культурного наследия 2003-го года.

Обновленный мемориальный комплекс был вновь открыт 18-го мая 2002-го года, прежние базальтовые три полукруглые стены были укреплены, в первую стену вмонтирован хачкар с надписью «Сей святой крест – заступник этих мучеников», в центре хачкара изображено Древо Жизни в сочетании со скульптурой граната, а на третьей стене - плита с розой в сочетании со скульптурами птиц, граната и виноградной лозой и кустами и надписью «Мир с вами, Pax vobiscum» (рис. 5, 6, 7). В районе мемориала также были установлены три хачкара: один посвящен «Особому полку» (8), второй – армянам, павшим за освобождение Шуши (9), и третий – Вазгену Саргсяну (10).

Азербайджан полностью устранил осуществленное армянской стороной нарушение международных конвенций по защите культурного наследия, также нарушив конвенции, направленные на защиту культурного наследия.

Наш ответ

Изменения и окончательное разрушение Лачинского мемориального комплекса являются одними из редких проявлений армяно-азербайджанского конфликта, когда обе стороны проявили нетерпимость к культурному наследию.

Команда «Monument Watch» представляет научную нейтральную позицию, критикуя как армянскую сторону за видоизменение некоторых деталей памятника, так и власти Азербайджана за его полное уничтожение и нахождение «оправданий».

Каждую ценность культурного наследия необходимо сохранять в своей подлинности и содержании. Этот принцип закреплен во многих конвенциях и декларациях международных структур по охране культуры (Гаагская конвенция «О защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта» 1954-го года с ее первым и вторым (1999 г.) протоколами, Нарский документ о подлинности, принятый в 1994-ом году в Японии, Декларация 2003-го года о преднамеренном уничтожении культурного наследия и т. д.) в качестве фундаментального принципа, которому должны следовать все государства и органы власти.

Мы призываем обе стороны придерживаться международных норм защиты культурного наследия и не действовать по принципу «око за око, зуб за зуб».

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945.jpg?v=1685553808" width="387" height="229" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945.jpg?v=1685553808 387w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945-300x178.jpg?v=1685553808 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/Բերձոր-1941-1945-370x219.jpg?v=1685553808 370w" sizes="(max-width: 387px) 100vw, 387px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002.jpeg?v=1685557227" width="943" height="588" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002.jpeg?v=1685557227 943w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-300x187.jpeg?v=1685557227 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-768x479.jpeg?v=1685557227 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/002-370x231.jpeg?v=1685557227 370w" sizes="(max-width: 943px) 100vw, 943px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321" width="2048" height="1536" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-300x225.jpg?v=1685557321 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-1024x768.jpg?v=1685557321 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-768x576.jpg?v=1685557321 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-1536x1152.jpg?v=1685557321 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1-370x278.jpg?v=1685557321 370w" sizes="(max-width: 2048px) 100vw, 2048px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-scaled.jpg?v=1685557373" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-scaled.jpg?v=1685557373 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-225x300.jpg?v=1685557373 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-768x1024.jpg?v=1685557373 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-1152x1536.jpg?v=1685557373 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-1536x2048.jpg?v=1685557373 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/005-1-278x370.jpg?v=1685557373 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-scaled.jpg?v=1685557417" width="1920" height="2560" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-scaled.jpg?v=1685557417 1920w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-225x300.jpg?v=1685557417 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-768x1024.jpg?v=1685557417 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-1152x1536.jpg?v=1685557417 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-1536x2048.jpg?v=1685557417 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/006-1-278x370.jpg?v=1685557417 278w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-scaled.jpg?v=1685557466" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-scaled.jpg?v=1685557466 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-300x225.jpg?v=1685557466 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-1024x768.jpg?v=1685557466 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-768x576.jpg?v=1685557466 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-1536x1152.jpg?v=1685557466 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-2048x1536.jpg?v=1685557466 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/007-1-370x278.jpg?v=1685557466 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1.jpg?v=1685557521" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1.jpg?v=1685557521 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-225x300.jpg?v=1685557521 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-768x1024.jpg?v=1685557521 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-1152x1536.jpg?v=1685557521 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/008-1-278x370.jpg?v=1685557521 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1.jpg?v=1685557550" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1.jpg?v=1685557550 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-225x300.jpg?v=1685557550 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-768x1024.jpg?v=1685557550 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-1152x1536.jpg?v=1685557550 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/009-1-278x370.jpg?v=1685557550 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

			<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3.jpg?v=1685557581" width="1536" height="2048" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3.jpg?v=1685557581 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-225x300.jpg?v=1685557581 225w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-768x1024.jpg?v=1685557581 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-1152x1536.jpg?v=1685557581 1152w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/010-3-278x370.jpg?v=1685557581 278w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" title="" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Азербайджан уничтожил Мемориальный комплекс Славы в городе Бердзор - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-уничтожил-мемориальный/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Азербайджан уничтожил Мемориальный комплекс Славы в городе Бердзор - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="30-го мая 2023-го года из распространившихся в международной прессе фотографий, стало ясно, что в освобожденном Бердзоре сровняли с землей мемориал жертвам Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.) города Лачин, построенный в советские годы в центре города, на холме у площади Мира (рис. 1, 2). Комплекс значительно пострадал во время освободительных боев Лачина, так как располагался на возвышенности города (рис. 3), и в ходе боев подвергался обстрелу с обеих сторон. В нынешней ситуации, после освобождения, когда мемориальный комплекс лежал в руинах, администрация Кашатаха решила оставить объемное-планировочное решение памятника прежним, назвать памятник Комплексом Славы и выгравировать на его стенах имена армянских борцов за свободу, погибших при освобождении Кашатаха (рис. 4). Признаем, что памятник был видоизменен и переименован в соответствии с новыми ситуациями, что противоречит первому и второму (1999 г.) протоколам Гаагской конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта, Нарскому документу о подлинности, принятому в 1994-ом году в Японии, а также положениям Декларации о преднамеренном уничтожении культурного наследия 2003-го года. Обновленный мемориальный комплекс был вновь открыт 18-го мая 2002-го года, прежние базальтовые три полукруглые стены были укреплены, в первую стену вмонтирован хачкар с надписью «Сей святой крест – заступник этих мучеников», в центре хачкара изображено Древо Жизни в сочетании со скульптурой граната, а на третьей стене - плита с розой в сочетании со скульптурами птиц, граната и виноградной лозой и кустами и надписью «Мир с вами, Pax vobiscum» (рис. 5, 6, 7). В районе мемориала также были установлены три хачкара: один посвящен «Особому полку» (8), второй – армянам, павшим за освобождение Шуши (9), и третий – Вазгену Саргсяну (10). Азербайджан полностью устранил осуществленное армянской стороной нарушение международных конвенций по защите культурного наследия, также нарушив конвенции, направленные на защиту культурного наследия. Наш ответ Изменения и окончательное разрушение Лачинского мемориального комплекса являются одними из редких проявлений армяно-азербайджанского конфликта, когда обе стороны проявили нетерпимость к культурному наследию. Команда «Monument Watch» представляет научную нейтральную позицию, критикуя как армянскую сторону за видоизменение некоторых деталей памятника, так и власти Азербайджана за его полное уничтожение и нахождение «оправданий». Каждую ценность культурного наследия необходимо сохранять в своей подлинности и содержании. Этот принцип закреплен во многих конвенциях и декларациях международных структур по охране культуры (Гаагская конвенция «О защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта» 1954-го года с ее первым и вторым (1999 г.) протоколами, Нарский документ о подлинности, принятый в 1994-ом году в Японии, Декларация 2003-го года о преднамеренном уничтожении культурного наследия и т. д.) в качестве фундаментального принципа, которому должны следовать все государства и органы власти. Мы призываем обе стороны придерживаться международных норм защиты культурного наследия и не действовать по принципу «око за око, зуб за зуб»." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-уничтожил-мемориальный/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2023-06-29T21:24:22+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2023/05/004-1.jpg?v=1685557321" />
	<meta property="og:image:width" content="2048" />
	<meta property="og:image:height" content="1536" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d0%b5%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d1%8b%d0%b9/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d0%b5%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d1%8b%d0%b9/","name":"Азербайджан уничтожил Мемориальный комплекс Славы в городе Бердзор - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2023-05-31T18:27:17+00:00","dateModified":"2023-06-29T21:24:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d0%b5%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d1%8b%d0%b9/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d0%b5%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d1%8b%d0%b9/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d0%b5%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b0%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d1%8b%d0%b9/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Азербайджан уничтожил Мемориальный комплекс Славы в городе Бердзор"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->