<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Азербайджан избрали членом комитета по охране культурного наследия ЮНЕСКО в случае вооруженного конфликта - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-избрали-членом-комитета/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Азербайджан избрали членом комитета по охране культурного наследия ЮНЕСКО в случае вооруженного конфликта - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="На состоявшемся 2-3 декабря 2021-го года 16-ом собрании членов-государств комитета ЮНЕСКО (далее – Комитет) по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта Азербайджан был избран членом Комитета сроком на 4 года. Комитет был создан в 2005-ом году на основе 27-ой статьи Второго протокола к Гаагской конвенции по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта 1954 года, подписанного в 1999-ом году. Его главной задачей является стимулирование применения положений Второго протокола странами-участницами конвенции и контроль за исполнением Конвенции. Комитет состоит из 12-ти стран-участниц Второго протокола 1999-го года. Согласно протоколу заседания Комитета ЮНЕСКО по защите культурных ценностей, членами Комитета  на период 2021-2025-ые гг. будут Азербайджан, Финляндия, Япония, Украина, Катар, Эль-Сальвадор. Напомним, что Комитет организует собрания раз в год, а в особых случаях созывает внеочередное заседание. Члены Комитета избираются на 4 года и могут быть переизбраны только единожды – на встречах сторон Второго протокола 1999-го года. Государство может стать стороной Второго протокола 1999-го года Гаагской Конвенции только в том случае, если оно присоединилось к Конвенции 1954-го года и, соответственно его членство напрямую связано с фактом ратификации Конвенции и протоколов. Необходимо отметить, что и Армения, и Азербайджан являются членами данного протокола. При рассмотрении отчета Комитета по охране культурных ценностей в случае вооруженного конфликта на официальной странице ЮНЕСКО, предоставленного 2 ноября 2020-го года, можно говорить о том, что среди 84 государств-членов Второго протокола Гаагской конвенции Азербайджан принимает участие в Комитете не впервые. В 2011-2019-ых годах (точнее, с 2011 по 2015 гг, затем был переизбран на период 2015-2019) Азербайджан также был членом Комитета. Согласно Второму протоколу 27-ой статьи (1999), Комитет исполняет следующие функции: создание руководящих принципов по осуществлению Второго протокола 1999-го года; предоставление, приостановление, отмена усиленной защиты культурных ценностей и составление, обновление и распространение списка культурных ценностей, требующих особой защиты; наблюдение и контроль за осуществлением Второго протокола 1999-го года и забота о признании культурных ценностей, находящихся под особой охраной; наблюдение и обсуждение замечаний по докладам государств-членов Второго протокола 1999-го года, при необходимости предоставление отчета по осуществлению Второго протокола 1999-го года; получение и обсуждение запросов государств о международной помощи; определение порядка расходования средств фонда по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта и пр. Необходимо отметить, что в 2013-ом году Армения стала членом Комитета, а в 2017-ом году была переизбрана на период 2017-2021-ые гг. Для того чтобы понять всю важность Второго протокола 1999-го года Гаагской конвенции, за осуществлением которой призван наблюдать Комитет, считаем необходимым немного пояснить, почему он был создан и какие глобальные изменения он предложил в сфере международной защиты культурных ценностей в период войны. В 20-ом веке в ответ на повсеместное уничтожение культурных ценностей в период двух мировых войн и этнических столкновениях после них, было принято решение о срочной защите культурных ценностей, потому как невыполение положений Конвенции 1954-ого года стало волновать мировую общественность. И в качестве ответа на последствия масштабных уничтожений культурных ценностей, в 1999-ом году был подписан Второй протокол к Гаагской конвенции. В 1991-ом году по инициативе правительства Королевства Нидерландов «обзор Конвенции 1954-го года» был включен в Десятилетие международного права Организации Объединенных Наций. В результате множества межправительственных переговоров и ряда конгрессов на основании замечаний государств и соответствующих организаций, секретариат ЮНЕСКО и правительство Нидерландов предоставили окончательный проект Второго протокола, а 26-ого марта 1999-го года он был принят без голосования. Проект был открыт для подписей в Гааге 17-ого мая 1999-го года, а 9 марта 2004-ого года он вступил в силу. Важно отметить, что Протокол дополняет и никак не меняет Конвенцию 1954-го года. Он: усилил систему исполнения Конвенции 1954-го года; включил положения, связанные с вооруженным конфликтом немеждународного характера (это касается этнических конфликтов, которые могут возникнуть на территории одного и того же государства, и в их период также необходимо уважать культурные ценности); включил отдельные положения, касающиеся защиты культурных ценностей на оккупированных территориях; пояснил определение «военная необходимость». Согласно Конвенции 1954-го года, государства обязаны уважать культурные ценности расположенные как на своей территории, так и на других, воздерживаясь от актов вражды, за исключением случаев, возникающих при «военной необходимости». Второй протокол 1999-го года объясняет это так: «Военный объект» - это объект, который в силу своего характера, расположения, назначения или использования вносит эффективный вклад в военные действия, и полное или частичное разрушение, захват или нейтрализация которого дает явное военное преимущество». Военное преимущество должно быть «при существующих в данный момент обстоятельствах». В иных случаях нападение на культурные ценности незаконны и подлежат уголовной ответственности. Установил систему наказания (была создана система уголовной ответственности в случае причинения вреда культурным ценностям); Включил систему осуществления Конвенции; Составил новую систему «усиленной защиты», имеющую для человечества наибольшее значение (упростил и изменил процедуру предоставления особой защиты); Предложил необходимость использования методов предупреждения при нападении на культурные ценности: нападающий обязуется применить меры предосторожности при выборе цели нападения, чтобы объекты, подлежащие нападению, не являлись культурными ценностями, и если они таковыми являются, то воздержаться от нападения, если результатом будет разрушение культурных ценностей (или даже случайно нанесенный вред, который может быть нанесен при нападении), потеря которых имеет бόльшее значение, чем ожидаемое военное преимущество (Второй протокол, 7-ая статья). Протокол способствовал осознанию того, что нападение на культурные ценности – это международное преступление, и создал новые рамки осуществления защиты методом предотвращения, улучшил институционные механизмы для ее исполнения, обязал создать уполномоченные органы, ответственные за защиту культурных ценностей в случае вооруженных конфликтов. Этим органом является именно Комитет. Уничтожение культурного наследия расследовалось также Международным уголовным трибуналом по вопросам бывшей Югославии и в качестве военного преступления в 1998 году было включено в Римский статут Международного уголовного суда. В качестве советников Комитета по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта выступают: Международный комитет «Голубой щит», Национальный комитет Международного совета по сохранению памятников и достопримечательных мест (ICOMOS), Международная Федерация библиотечных ассоциаций и учреждений (IFLA), Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей (штаб-квартира в Риме), Международный комитет Красного креста, Всемирная таможенная организация (WCO), Международная организация уголовной полиции (Интерпол), Международный уголовный суд, Международный совет музеев (ICOM), Управление ООН по наркотикам и преступности (UNODC) и другие организации. Наш ответ ЮНЕСКО - как принятая на международном уровне ведущая организация по защите культурных ценностей в случае войны, демонстрирует очередное явное противоречие между разработанными ею же принципами и реальностью. Избрание Азербайджана в качестве члена на 4 года в Комитет по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта и ответственным за соблюдение Второго протокола по защите культурных ценностей в случае вооруженного конфликта, принятым ЮНЕСКО в 1999-ом году, в данном случае имеет множество противоречий. Несомненно, даже после принятия в 1992-ом году Второго протокола, Азербайджан является одним из уникальных государств, которое больше всех остальных нарушало положения этого протокола. Как говорилось выше, протокол был принят для того, чтобы оценить значимость культурных ценностей в случае вооруженных конфликтов. Была установлена уголовная ответственность, связанная с нарушениями  как на личностном, так и государственном уровне, которые имели отношение к угрозе вреда или уничтожения культурных ценностей на оккупированных территориях - для того, чтобы не допустить возможность превращения культурного объекта в мишень, чтобы предотвратить уничтожение исторических доказательств, вандализм, грабеж и любое проявление вражды. Однако, вопреки действительности, Азербайджан, вместо тог, чтобы нести ответственность за свои нарушения, становится уполномоченным представителем за выполнение Конвенции. В 1999-ом году Второй протокол был принят, чтобы предотвратить обстрел церкви Газанчецоц во время войны, уничтожение церквей, хачкаров, мемориалов, посвященных жертвам Геноцида и Арцахской освободительной войны, потерю современных ценностей, присвоение армянских церквей и провозглашение их как албанские и удинские и пр. Однако, как мы видим, Азербайджан  не только не исполнил пункты Второго протокола 1999-го года, не предупредил о нападении на церковь Газанчецоц, нанес вред культурным объектам без учета принципа военной необходимости, сфальсифицировал и сокрыл историю армянской идентичности, проложил новые дороги на старых кладбищах, нарушил религиозные функции христинских организаций и одновременно со всем этим стал международным «защитником» этих положений." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/азербайджан-избрали-членом-комитета/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2021-12-22T11:48:40+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2021/12/image-07-12-21-04-22.jpeg?v=1638879815" />
	<meta property="og:image:width" content="1170" />
	<meta property="og:image:height" content="1276" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8-%d1%87%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%b0/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8-%d1%87%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%b0/","name":"Азербайджан избрали членом комитета по охране культурного наследия ЮНЕСКО в случае вооруженного конфликта - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2021-12-07T12:24:53+00:00","dateModified":"2021-12-22T11:48:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8-%d1%87%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%b0/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8-%d1%87%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%b0/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd-%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8-%d1%87%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%b0/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Азербайджан избрали членом комитета по охране культурного наследия ЮНЕСКО в случае вооруженного конфликта"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Հունվարի 11-ին «Կովկասի լուրեր» լրատվական կայքը հրապարակեց մի հոդված, որտեղ մասնավորապես նշվում է, որ Ադրբեջանի տիեզերական գործակալության` «Ազերկոսմոս»-ի («Azercosmos»), խորհրդի նախագահ Սամեդդին Ասադովի հավաստմամբ Google-ը կարող է իրենց քարտեզներից հեռացնել հայերեն լեզվով «ադրբեջանական» տեղանուններ։  Նա նաև վստահություն է հայտնել, որ  հետագայում Google-ի քարտեզներում «ադրբեջանական քաղաքների և գյուղերի»  հայերեն անվանումները կարող են ամբողջությամբ հանվել https://vestikavkaza.ru/news/azerkosmos-google-mozet-udalit-azerbajdzanskie-toponimy-na-armanskom-azyke-so-svoih-kart.html?utm_source=cp# ։

Մեկ այլ լրատվական՝ Haqqin.az կայքը, նշում է, որ  Ադրբեջանի թվային զարգացման և տրանսպորտի նախարարությանը կից էլեկտրոնային անվտանգության կենտրոնը Google-ի հետ բանակցություններ է վարում  Արցախի քաղաքների և գյուղերի, ինչպես նաև համայնքների  տեղանուններն  ընկերության որոնողական համակարգի քարտեզներում ադրբեջաներեն լեզվով  ներկայացնելու  համար https://haqqin.az/news/231334։ Ասադովի պնդմամբ հիշյալ համագործակցության արդյունքում արդեն իսկ մի շարք տեղանուններ փոխվել են և միջազգային աշխարհագրական էլեկտրոնային քարտեզում ներկայացվել ադրբեջանական անվանումներով։ Բացի այս ամենը, ադրբեջանական կիբերանվտանգության կենտրոնը նույնպես սերտ կապի մեջ է Google-ի հետ և նրանց փոխհամաձայնության արդյունքում արդեն իսկ հասել են հաջողության։ Ասադովն ընդգծել է, որ Google-ի քարտեզներում ադրբեջանական նոր անվանումների ավելացումն իրենց ջանքերի շնորհիվ է։

Հավելելնք, որ պաշտոնական Բաքուն այս հարցը մշտապես պահել է իր օրակարգում և դեռևս 2021 թվականի դեկտեմբեր ամսին ԱԳՆ մամուլի ծառայության ղեկավար Լեյլա Աբդուլլաևայի հաղորդմամբ https://ria.ru/20211223/karabakh-1765050913.html  Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը պաշտոնական դիվանագիտական ներկայացուցիչների միջոցով դիմել էր  Google ընկերությանը՝ խնդրելով հրաժարվել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Ղարաբաղում գտնվող տարածքների հայկական անվանումներից՝ ներկայացնելով ադրբեջանական կողմի ներկայացրած  համապատասխան տարածքների պաշտոնական աշխարհագրական անվանումների ցանկը։

Արդեն 2022 թվականի հունվար ամսին Արցախի ՄԻՊ–ի աշխատակազմը հայտնում է, որ  Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը ևս նամակ է հղել Google ընկերությանը՝ կոչ անելով չհեռացնել հայկական աշխարհագրական անվանումները թվային քարտեզներից և չտրվել ադրբեջանական սադրանքներին, անտեսել Ադրբեջանի կողմից ներկայացված հիմնազուրկ պահանջները և զերծ մնալ թվային քարտեզներից Արցախի հայկական տեղանունները հեռացնելուց։  Պաշտպանը նշել է, որ Ադրբեջանի կողմից քարտեզների վրա իր համար ցանկալի իրականություն ստեղծելու փորձը Արցախի ժողովրդին հայրենիքից զրկելու, Արցախի հայկական ինքնությունը մերժելու` ադրբեջանական երկարամյա քաղաքականության հերթական դրսևորումն է։

Պաշտպանը նամակում ներկայացրել է նաև միջազգային իրավունքի կարգավորումները, որոնցով ամրագրված  են ժողովուրդների՝ իրենց տեղանունները ազատորեն կիրառելու, պահպանելու և սերունդների ժառանգելու իրավունքը։ https://armeniasputnik.am/20220110/arcakhi-hajkakan-teghanunnery-qartezneric-haneluc-petq-e-zerts-mnal-stepanjany-googlein-37353222.html

Հիշեցնենք, որ այժմ  Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Արցախի քաղաքների և շրջանների անունները Google Maps հավելվածում նշված են ադրբեջաներեն և հայերեն տարբերակներով:

 Մեր արձագանքը

Մշակութային եղեռնը միայն բնաջնջելը չէ, այն նաև իրական պատմությունն ու ավանդույթը կեղծելն է, փաստերն անտեսելը, հիշողությունը խաթարելը, կեղծ օրակարգեր ստեղծելը։  Ադրբեջանի կողմից Արցախի հայկական տեղանուններն ադրբեջանական անուններով փոխելու պահանջը մշակութային ժառանգության բռնյուրացման հերթական դեպքն է, որը խախտում է Արցախի ժողովրդի ոչ նյութական արժեքները, քանի որ միջազգային իրավունքը տեղանուններն ու աշխարհագրական անվանումները չի համարում պետությունների սեփականություն, այլ համարում է ժողովուրդների և  համայնքների ոչ նյութական ժառանգություն։ «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածում մասնավորապես նշվում է, որ  «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն»-ը ներառում է սովորույթները, բեմադրությունները, արտահայտությունները, գիտելիքներն ու հմտությունը, ինչպես նաև դրանց հետ կապված գործիքները, առարկաները, արվեստի գործերը և մշակութային տարածքները, որոնք համայնքների, խմբերի և, որոշ դեպքերում, անհատների կողմից ճանաչվում են որպես իրենց մշակութային ժառանգության մաս։ Իսկ կոնվենցիայի 16-24-երորդ հոդվածներով հորդորում է ապահովել այդպիսի ժառանգության միջազգային պաշտպանությունը https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=31391։ Բացի դա,  ըստ «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի լրացուցիչ՝ 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:  Իսկ մշակութային ժառանգության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, ԻԿՕՄՈՍ-ի և այլ փաստաթղթեր արգելում  են  ժառանգության ձևի, տարրերի, գործառույթի, արտաքին և ներքին բնույթի  ցանկացած փոփոխություն, որոնք խաթարում են ժառանգության պահպանության իսկության, ամբողջականության, մշակութային կարևորության և բացառիկության միջազգային հիմնարար սկզբունքները։ որոնք բխում են 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում:

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" width="630" height="420" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286 630w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-300x200.jpg?v=1642666286 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-370x247.jpg?v=1642666286 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-272x182.jpg?v=1642666286 272w" sizes="(max-width: 630px) 100vw, 630px" title="նկ․1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանի պահանջով Google-ն իր քարտեզներից կարող է հեռացնել Արցախի հայկական տեղանունները - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-պահանջով-google-ն-իր-քարտեզներից/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանի պահանջով Google-ն իր քարտեզներից կարող է հեռացնել Արցախի հայկական տեղանունները - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Հունվարի 11-ին «Կովկասի լուրեր» լրատվական կայքը հրապարակեց մի հոդված, որտեղ մասնավորապես նշվում է, որ Ադրբեջանի տիեզերական գործակալության` «Ազերկոսմոս»-ի («Azercosmos»), խորհրդի նախագահ Սամեդդին Ասադովի հավաստմամբ Google-ը կարող է իրենց քարտեզներից հեռացնել հայերեն լեզվով «ադրբեջանական» տեղանուններ։  Նա նաև վստահություն է հայտնել, որ  հետագայում Google-ի քարտեզներում «ադրբեջանական քաղաքների և գյուղերի»  հայերեն անվանումները կարող են ամբողջությամբ հանվել https://vestikavkaza.ru/news/azerkosmos-google-mozet-udalit-azerbajdzanskie-toponimy-na-armanskom-azyke-so-svoih-kart.html?utm_source=cp# ։ Մեկ այլ լրատվական՝ Haqqin.az կայքը, նշում է, որ  Ադրբեջանի թվային զարգացման և տրանսպորտի նախարարությանը կից էլեկտրոնային անվտանգության կենտրոնը Google-ի հետ բանակցություններ է վարում  Արցախի քաղաքների և գյուղերի, ինչպես նաև համայնքների  տեղանուններն  ընկերության որոնողական համակարգի քարտեզներում ադրբեջաներեն լեզվով  ներկայացնելու  համար https://haqqin.az/news/231334։ Ասադովի պնդմամբ հիշյալ համագործակցության արդյունքում արդեն իսկ մի շարք տեղանուններ փոխվել են և միջազգային աշխարհագրական էլեկտրոնային քարտեզում ներկայացվել ադրբեջանական անվանումներով։ Բացի այս ամենը, ադրբեջանական կիբերանվտանգության կենտրոնը նույնպես սերտ կապի մեջ է Google-ի հետ և նրանց փոխհամաձայնության արդյունքում արդեն իսկ հասել են հաջողության։ Ասադովն ընդգծել է, որ Google-ի քարտեզներում ադրբեջանական նոր անվանումների ավելացումն իրենց ջանքերի շնորհիվ է։ Հավելելնք, որ պաշտոնական Բաքուն այս հարցը մշտապես պահել է իր օրակարգում և դեռևս 2021 թվականի դեկտեմբեր ամսին ԱԳՆ մամուլի ծառայության ղեկավար Լեյլա Աբդուլլաևայի հաղորդմամբ https://ria.ru/20211223/karabakh-1765050913.html  Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը պաշտոնական դիվանագիտական ներկայացուցիչների միջոցով դիմել էր  Google ընկերությանը՝ խնդրելով հրաժարվել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Ղարաբաղում գտնվող տարածքների հայկական անվանումներից՝ ներկայացնելով ադրբեջանական կողմի ներկայացրած  համապատասխան տարածքների պաշտոնական աշխարհագրական անվանումների ցանկը։ Արդեն 2022 թվականի հունվար ամսին Արցախի ՄԻՊ–ի աշխատակազմը հայտնում է, որ  Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը ևս նամակ է հղել Google ընկերությանը՝ կոչ անելով չհեռացնել հայկական աշխարհագրական անվանումները թվային քարտեզներից և չտրվել ադրբեջանական սադրանքներին, անտեսել Ադրբեջանի կողմից ներկայացված հիմնազուրկ պահանջները և զերծ մնալ թվային քարտեզներից Արցախի հայկական տեղանունները հեռացնելուց։  Պաշտպանը նշել է, որ Ադրբեջանի կողմից քարտեզների վրա իր համար ցանկալի իրականություն ստեղծելու փորձը Արցախի ժողովրդին հայրենիքից զրկելու, Արցախի հայկական ինքնությունը մերժելու` ադրբեջանական երկարամյա քաղաքականության հերթական դրսևորումն է։ Պաշտպանը նամակում ներկայացրել է նաև միջազգային իրավունքի կարգավորումները, որոնցով ամրագրված  են ժողովուրդների՝ իրենց տեղանունները ազատորեն կիրառելու, պահպանելու և սերունդների ժառանգելու իրավունքը։ https://armeniasputnik.am/20220110/arcakhi-hajkakan-teghanunnery-qartezneric-haneluc-petq-e-zerts-mnal-stepanjany-googlein-37353222.html Հիշեցնենք, որ այժմ  Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Արցախի քաղաքների և շրջանների անունները Google Maps հավելվածում նշված են ադրբեջաներեն և հայերեն տարբերակներով:  Մեր արձագանքը Մշակութային եղեռնը միայն բնաջնջելը չէ, այն նաև իրական պատմությունն ու ավանդույթը կեղծելն է, փաստերն անտեսելը, հիշողությունը խաթարելը, կեղծ օրակարգեր ստեղծելը։  Ադրբեջանի կողմից Արցախի հայկական տեղանուններն ադրբեջանական անուններով փոխելու պահանջը մշակութային ժառանգության բռնյուրացման հերթական դեպքն է, որը խախտում է Արցախի ժողովրդի ոչ նյութական արժեքները, քանի որ միջազգային իրավունքը տեղանուններն ու աշխարհագրական անվանումները չի համարում պետությունների սեփականություն, այլ համարում է ժողովուրդների և  համայնքների ոչ նյութական ժառանգություն։ «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածում մասնավորապես նշվում է, որ  «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն»-ը ներառում է սովորույթները, բեմադրությունները, արտահայտությունները, գիտելիքներն ու հմտությունը, ինչպես նաև դրանց հետ կապված գործիքները, առարկաները, արվեստի գործերը և մշակութային տարածքները, որոնք համայնքների, խմբերի և, որոշ դեպքերում, անհատների կողմից ճանաչվում են որպես իրենց մշակութային ժառանգության մաս։ Իսկ կոնվենցիայի 16-24-երորդ հոդվածներով հորդորում է ապահովել այդպիսի ժառանգության միջազգային պաշտպանությունը https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=31391։ Բացի դա,  ըստ «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի լրացուցիչ՝ 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:  Իսկ մշակութային ժառանգության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, ԻԿՕՄՈՍ-ի և այլ փաստաթղթեր արգելում  են  ժառանգության ձևի, տարրերի, գործառույթի, արտաքին և ներքին բնույթի  ցանկացած փոփոխություն, որոնք խաթարում են ժառանգության պահպանության իսկության, ամբողջականության, մշակութային կարևորության և բացառիկության միջազգային հիմնարար սկզբունքները։ որոնք բխում են 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում:" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանի-պահանջով-google-ն-իր-քարտեզներից/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" />
	<meta property="og:image:width" content="630" />
	<meta property="og:image:height" content="420" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ba%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%bb%d5%b8%d5%be-google-%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ba%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%bb%d5%b8%d5%be-google-%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81/","name":"Ադրբեջանի պահանջով Google-ն իր քարտեզներից կարող է հեռացնել Արցախի հայկական տեղանունները - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-01-20T08:11:57+00:00","dateModified":"2022-01-20T08:11:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ba%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%bb%d5%b8%d5%be-google-%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ba%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%bb%d5%b8%d5%be-google-%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ba%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%bb%d5%b8%d5%be-google-%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանի պահանջով Google-ն իր քարտեզներից կարող է հեռացնել Արցախի հայկական տեղանունները"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Շուշիի Կանաչ ժամին կից հովվատունը վերածվել է սրճարանի - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/շուշիի-կանաչ-ժամին-կից-հովվատունը-վեր/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Շուշիի Կանաչ ժամին կից հովվատունը վերածվել է սրճարանի - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2022 թվականի հունվարի 16-ին Талышский вестник տելեգրամյան ալիքը հրապարակեց մի տեսանյութ, որտեղ հստակ երևում է, որ պատմական հայկական Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցուն կից կառույցը՝ հովվատունը, վերածվել է  «Գաղտնիք» անունով սրճարանի։ Շուշիի ազատագրումից ի վեր հովվատունը կառուցվել է որպես հայ քրիստոնյա հանրույթին սպասարկող եկեղեցու ծիսական գործառույթի անհրաժեշտ բաղադրիչ և ծառայել է որպես  հոգևորականների  ժողովատեղի և գրատուն։ Տեսանյութից պարզ է դառնում, որ երբեմնի հոգևոր-մշակութային նպատակներով ծառայող կառույցում ադրբեջանական երաժշտություն է հնչում, դրվել են ճաշասեղաններ, ամենուր կախված է ադրբեջանական դրոշը, պատմական կառույցի ներքին հարդարումը լիովին փոփոխված է, իսկ պատմական հետքը ոչնչացված https://t.me/Talish_vestnik/20973։ Մինչև 2020 թվականի ադրբեջանական օկուպացիան Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին գործող հոգևոր կառույց էր և, բնականաբար, այն սպասարկող կառույցի վերափոխումը սրճարանի, Արցախի հայկական ինքնությունը մերժելու և  մշակութային բռնայուրացման ադրբեջանական երկարամյա քաղաքականության հերթական դրսևորումն է։ Մեր արձագանքը Շուշիի Կանաչ ժամի հավվատունը վերածելով սրճարանի Ադրբեջանը խախտում է մշակութային ժառանգության պատմականությունը, ամբողջականությունը, զրկում ժառանգությանն իր իսկությանը համարժեք գործառույթով սերունդներին անխաթար փոխանցվելու հնարավորությունից, որը դեմ է ժառանգության պահպանության միջազգայնորեն ընդունված  մի շարք սկզբունքներին, որոնք բխում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), ինչպես նաև ԻԿՕՄՕՍ-ի կողմից 2017 թվականին Նյու Դելիում ընդուված փաստաթղթից (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf) և այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից: Բացի դա, ըստ «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  ըստ  լրացուցիչ՝ 1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, ինչպես նաև դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները:  Խաթարելով ժառանգության իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Մշակութային ժառանգության գործառույթի փոփոխման գործողությունը խախտում է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թվականի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիա»-ի դրույթները, որի 11-րդ հոդվածով պետությունները պարտավոր են հարգել ժառանգության ոչ նյութական արժեքները անկախ դրանց ծագումից ու գործառույթից։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/շուշիի-կանաչ-ժամին-կից-հովվատունը-վեր/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-02-17T08:28:03+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/IMG_4232.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="1169" />
	<meta property="og:image:height" content="643" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%ab%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b9-%d5%aa%d5%a1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ab%d6%81-%d5%b0%d5%b8%d5%be%d5%be%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%be%d5%a5%d6%80/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%ab%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b9-%d5%aa%d5%a1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ab%d6%81-%d5%b0%d5%b8%d5%be%d5%be%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%be%d5%a5%d6%80/","name":"Շուշիի Կանաչ ժամին կից հովվատունը վերածվել է սրճարանի - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-01-23T11:21:41+00:00","dateModified":"2022-02-17T08:28:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%ab%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b9-%d5%aa%d5%a1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ab%d6%81-%d5%b0%d5%b8%d5%be%d5%be%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%be%d5%a5%d6%80/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%ab%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b9-%d5%aa%d5%a1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ab%d6%81-%d5%b0%d5%b8%d5%be%d5%be%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%be%d5%a5%d6%80/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%ab%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b9-%d5%aa%d5%a1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ab%d6%81-%d5%b0%d5%b8%d5%be%d5%be%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%be%d5%a5%d6%80/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Շուշիի Կանաչ ժամին կից հովվատունը վերածվել է սրճարանի"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


11 января на сайте «Вестник Кавказа» была опубликована статья, в которой в частности отмечается, что по словам председателя правления азербайджанского космического агентства «Азеркосмос» Самеддина Асадова Google может удалить со своих карт «азербайджанские топонимы» на армянском языке. Он также выразил уверенность в том, что в будущем с карты Google могут быть полностью удалены армянские названия «азербайджанских городов и сел».

Другой новостной портал, Haqqin.az, отмечает, что Центр электронной безопасности при Министерстве цифрового развития и транспорта Азербайджана ведет переговоры с Google об отображении названий городов, сел и общин Арцаха на картах поисковой системы компании на азербайджанском языке.

По словам Асадова, в результате упомянутого сотрудничества ряд топонимов уже изменены и представлены на международной географической электронной карте под азербайджанскими названиями. Кроме того, Азербайджанский центр кибербезопасности также находится в тесном контакте с Google, и в результате их взаимной договоренности они уже добились успеха. Асадов подчеркнул, что добавление новых азербайджанских названий в Google Maps было осуществлено благодаря их усилиям.

Следует добавить, что официальный Баку всегда держал этот вопрос на повестке дня. Как заявила в декабре 2021 года пресс-секретарь МИД Лейла Абдуллаева, Министерство иностранных дел Азербайджана через официальных дипломатических представителей обратилось к Google с просьбой отказаться от армянских названий территорий Карабаха, находящихся под контролем Азербайджана, представив официальный список географических названий соответствующих территорий азербайджанской стороны.

Уже в январе 2022 года аппарат Защитника по правам человека Республики Арцах сообщил, что защитник по прав человека Арцаха Гегам Степанян направил в Google письмо с призывом не удалять армянские географические названия с цифровых карт, не поддаваться на провокации Азербайджана, игнорировать необоснованные требования, воздержаться от удаления армянских топонимов Арцаха с цифровых карт.

Защитник отметил, что попытка Азербайджана создать на картах желаемую действительность является еще одним проявлением его давней политики по лишению народа Арцаха родины и отрицанию армянской идентичности Арцаха.

В своем обращении защитник также представил нормы международного права, закрепляющие права народов на свободное использование и сохранение своих топонимов, наследование из поколения в поколение.

Напомним, что в данный момент названия городов и районов Арцаха, находящиеся под контролем Азербайджана, упоминаются в приложении Google Maps в азербайджанской и армянской версиях.

Наш ответ

Культурный геноцид – это не только физическое истребление, но также и искажение и фальсификация реальной истории и религиозной принадлежности, игнорирование фактов, стирание памяти, создание фальшивых культурных или духовных регламентов. Требование Азербайджана изменить армянские топонимы на азербайджанские – это очередной случай незаконного присвоения культурного наследия, который разрушает нематериальные ценности народа Арцаха. Международное право не считает топонимы и географические названия собственностью государств, но нематериальным наследием народов и общин. Согласно второй статье конвенции «Об охране нематериального культурного наследия», «нематериальное культурное наследие означает обычаи, формы представления и выражения, знания и навыки, — а также связанные с ними инструменты, предметы, артефакты и культурные пространства, — признанные сообществами, группами и, в некоторых случаях, отдельными лицами в качестве части их культурного наследия». А статьи 16-24 призывают обеспечить защиту такого наследия.

Согласно 3-ему пункту 9-ой статьи второго протокола 1999 года, дополняющего конвенцию 1954 года «О защите культурного наследия во время вооруженных конфликтов», запрещается любое изменение культурных ценностей, целью которых является уничтожение или сокрытие культурного, исторического или научного свидетельства.

Согласно конвенции ЮНЕСКО «О защите нематериального культурного наследия» защита культурного наследия подразумевает гарантию обеспечения жизнеспособности наследия. Защитить наследие означает обеспечить его неприкасаемость и целостность, частью которого является община, обеспечить значимость, уникальность наследия. Эти принципы следуют из конвенции культурного наследия ЮНЕСКО и других документов.

Положения ЮНЕСКО, ИКОМОС, а также ряд других документов, касающиеся вопросов охраны и сохранения культурного наследия, запрещают любую модификацию его формы, функции и составляющих, а также внешнего и внутреннего характера, если те противоречат международным принципам, предусматривающим сохранение аутентичности, целостности, культурной значимости и уникальности наследия.

Нарский документ о подлинности культурного наследия, принятый в 1994-ом году в Японии, отмечает, что в случае оказания культурных ценностей в вооруженном конфликте, необходимо признать по отношению к ним легитимность.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" width="630" height="420" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286 630w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-300x200.jpg?v=1642666286 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-370x247.jpg?v=1642666286 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-272x182.jpg?v=1642666286 272w" sizes="(max-width: 630px) 100vw, 630px" title="рис․1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>По требованию Азербайджана Google может удалить армянские топонимы Арцаха со своих карт - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/по-требованию-азербайджана-google-может-уд/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="По требованию Азербайджана Google может удалить армянские топонимы Арцаха со своих карт - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="11 января на сайте «Вестник Кавказа» была опубликована статья, в которой в частности отмечается, что по словам председателя правления азербайджанского космического агентства «Азеркосмос» Самеддина Асадова Google может удалить со своих карт «азербайджанские топонимы» на армянском языке. Он также выразил уверенность в том, что в будущем с карты Google могут быть полностью удалены армянские названия «азербайджанских городов и сел». Другой новостной портал, Haqqin.az, отмечает, что Центр электронной безопасности при Министерстве цифрового развития и транспорта Азербайджана ведет переговоры с Google об отображении названий городов, сел и общин Арцаха на картах поисковой системы компании на азербайджанском языке. По словам Асадова, в результате упомянутого сотрудничества ряд топонимов уже изменены и представлены на международной географической электронной карте под азербайджанскими названиями. Кроме того, Азербайджанский центр кибербезопасности также находится в тесном контакте с Google, и в результате их взаимной договоренности они уже добились успеха. Асадов подчеркнул, что добавление новых азербайджанских названий в Google Maps было осуществлено благодаря их усилиям. Следует добавить, что официальный Баку всегда держал этот вопрос на повестке дня. Как заявила в декабре 2021 года пресс-секретарь МИД Лейла Абдуллаева, Министерство иностранных дел Азербайджана через официальных дипломатических представителей обратилось к Google с просьбой отказаться от армянских названий территорий Карабаха, находящихся под контролем Азербайджана, представив официальный список географических названий соответствующих территорий азербайджанской стороны. Уже в январе 2022 года аппарат Защитника по правам человека Республики Арцах сообщил, что защитник по прав человека Арцаха Гегам Степанян направил в Google письмо с призывом не удалять армянские географические названия с цифровых карт, не поддаваться на провокации Азербайджана, игнорировать необоснованные требования, воздержаться от удаления армянских топонимов Арцаха с цифровых карт. Защитник отметил, что попытка Азербайджана создать на картах желаемую действительность является еще одним проявлением его давней политики по лишению народа Арцаха родины и отрицанию армянской идентичности Арцаха. В своем обращении защитник также представил нормы международного права, закрепляющие права народов на свободное использование и сохранение своих топонимов, наследование из поколения в поколение. Напомним, что в данный момент названия городов и районов Арцаха, находящиеся под контролем Азербайджана, упоминаются в приложении Google Maps в азербайджанской и армянской версиях. Наш ответ Культурный геноцид – это не только физическое истребление, но также и искажение и фальсификация реальной истории и религиозной принадлежности, игнорирование фактов, стирание памяти, создание фальшивых культурных или духовных регламентов. Требование Азербайджана изменить армянские топонимы на азербайджанские – это очередной случай незаконного присвоения культурного наследия, который разрушает нематериальные ценности народа Арцаха. Международное право не считает топонимы и географические названия собственностью государств, но нематериальным наследием народов и общин. Согласно второй статье конвенции «Об охране нематериального культурного наследия», «нематериальное культурное наследие означает обычаи, формы представления и выражения, знания и навыки, — а также связанные с ними инструменты, предметы, артефакты и культурные пространства, — признанные сообществами, группами и, в некоторых случаях, отдельными лицами в качестве части их культурного наследия». А статьи 16-24 призывают обеспечить защиту такого наследия. Согласно 3-ему пункту 9-ой статьи второго протокола 1999 года, дополняющего конвенцию 1954 года «О защите культурного наследия во время вооруженных конфликтов», запрещается любое изменение культурных ценностей, целью которых является уничтожение или сокрытие культурного, исторического или научного свидетельства. Согласно конвенции ЮНЕСКО «О защите нематериального культурного наследия» защита культурного наследия подразумевает гарантию обеспечения жизнеспособности наследия. Защитить наследие означает обеспечить его неприкасаемость и целостность, частью которого является община, обеспечить значимость, уникальность наследия. Эти принципы следуют из конвенции культурного наследия ЮНЕСКО и других документов. Положения ЮНЕСКО, ИКОМОС, а также ряд других документов, касающиеся вопросов охраны и сохранения культурного наследия, запрещают любую модификацию его формы, функции и составляющих, а также внешнего и внутреннего характера, если те противоречат международным принципам, предусматривающим сохранение аутентичности, целостности, культурной значимости и уникальности наследия. Нарский документ о подлинности культурного наследия, принятый в 1994-ом году в Японии, отмечает, что в случае оказания культурных ценностей в вооруженном конфликте, необходимо признать по отношению к ним легитимность." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/по-требованию-азербайджана-google-может-уд/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-01-27T17:31:16+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" />
	<meta property="og:image:width" content="630" />
	<meta property="og:image:height" content="420" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-google-%d0%bc%d0%be%d0%b6%d0%b5%d1%82-%d1%83%d0%b4/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-google-%d0%bc%d0%be%d0%b6%d0%b5%d1%82-%d1%83%d0%b4/","name":"По требованию Азербайджана Google может удалить армянские топонимы Арцаха со своих карт - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-01-20T08:11:57+00:00","dateModified":"2022-01-27T17:31:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-google-%d0%bc%d0%be%d0%b6%d0%b5%d1%82-%d1%83%d0%b4/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-google-%d0%bc%d0%be%d0%b6%d0%b5%d1%82-%d1%83%d0%b4/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%bf%d0%be-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8e-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d0%b0-google-%d0%bc%d0%be%d0%b6%d0%b5%d1%82-%d1%83%d0%b4/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"По требованию Азербайджана Google может удалить армянские топонимы Арцаха со своих карт"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


On January 11, an article was published on the “Vestnik Kavkaza” news portal where, in particular, it was noted that, according to the Chairman of the Board of the Azerbaijan Space Agency “Azercosmos”, Sameddin Asadov, Google may remove the “Azerbaijani toponyms” written in Armenian from its maps. He also expressed confidence that the Armenian names of "Azerbaijani cities and villages" could also be completely removed from Google Map in future.

Another news portal, Haqqin.az, notes that the Electronic Security Center under the Ministry of Digital Development and Transport of Azerbaijan is negotiating with Google to display the names of cities, villages and communities of Artsakh on the maps of the company's search engine in Azerbaijani.

According to Asadov, as a result of the mentioned cooperation, a number of toponyms have already been changed and presented on the international geographical electronic map under Azerbaijani names. The Azerbaijan Cybersecurity Center, furthermore, is also in close contact with Google, and as a result of their mutual agreement, they have already achieved success. Asadov stressed that the addition of new Azerbaijani names to Google Maps was carried out due to their efforts.

It should be added that official Baku has always kept this issue on the agenda. As Foreign Ministry spokeswoman Leyla Abdullayeva stated in December 2021, the Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan, through official diplomatic representatives, turned to Google with a request to reject the Armenian names of the territories of Karabakh under the control of Azerbaijan, presenting the “official” Azerbaijani list of geographical names of those.

Already in January 2022, the Office of the Human Rights Defender of the Republic of Artsakh reported that the Human Rights Ombudsman of Artsakh Gegham Stepanyan sent a letter to Google urging not to remove Armenian geographical names from digital maps, to ignore the Azerbaijani provocations and their unreasonable demands, and to refrain from removing the Armenian toponyms of Artsakh from the digital maps.

The Ombudsman noted that Azerbaijan's attempt to create the desired reality on the maps is a manifestation of its long-standing policy of depriving the people of Artsakh of their homeland and denying the Armenian identity of Artsakh. In his appeal, the Ombudsman also presented the norms of international law that secure the rights of peoples to freely use and preserve their toponyms, to inherit these from generation to generation.

Notice, that at the moment the names of cities and regions of Artsakh, which are under the control of Azerbaijan, are mentioned in the Google Maps application both in the Azerbaijani and Armenian versions.

Our response

Cultural genocide does not refer only to the physical extermination, but also to distortion and falsification of history and religious affiliation, ignorance of facts, memory erasure, and creation of false cultural or religious practices. Azerbaijan's demand for replacing Armenian toponyms with Azerbaijani ones is another case of misappropriation of cultural heritage that destroys the intangible valuesof the people of Artsakh.

International law does not consider toponyms and geographical names to be the property of states, but the intangible heritage of peoples and communities. According to Article 2 of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, “intangible cultural heritage” means the practices, representations, expressions, knowledge, skills – as well as the instruments, objects, artifacts, and cultural spaces associated therewith – that communities, groups and, in some cases, individuals recognize as part of their cultural heritage”. And Articles 16-24 call for the protection of such heritage.

According to the 3rd paragraph of the 9th article of the second Protocol (1999), supplementing the 1954 Convention "On the protection of cultural heritage in the event of armed conflict", any alteration of cultural property, the purpose of which is the destruction or concealment of cultural, historical or scientific evidence, is prohibited.

According to the UNESCO Convention for the Protection of the Intangible Cultural Heritage, the protection of cultural heritage implies a guarantee of ensuring the viability of the heritage. To protect the heritage (together with the community) means to ensure its inviolability and integrity, significance, and uniqueness. These principles follow the UNESCO cultural heritage convention and other documents.

The general provisions of UNESCO and ICOMOS, as well as a number of other documents relating to the protection and preservation of cultural heritage, are prohibiting any external or internal changes of forms, components, functions of the Cultural object, that can contradict the World main principles of identity, integrity, cultural value and uniqueness of the Heritage site.

The Nara Document on the Authenticity of Cultural Heritage, adopted in 1994 in Japan, notes that if a cultural property is in the event of armed conflict, it is necessary to recognize its legitimacy.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" width="630" height="420" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286 630w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-300x200.jpg?v=1642666286 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-370x247.jpg?v=1642666286 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362-272x182.jpg?v=1642666286 272w" sizes="(max-width: 630px) 100vw, 630px" title="fig․1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Google May Remove the Armenian Toponyms of Artsakh from its Maps at request of Azerbaijan - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Google May Remove the Armenian Toponyms of Artsakh from its Maps at request of Azerbaijan - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On January 11, an article was published on the “Vestnik Kavkaza” news portal where, in particular, it was noted that, according to the Chairman of the Board of the Azerbaijan Space Agency “Azercosmos”, Sameddin Asadov, Google may remove the “Azerbaijani toponyms” written in Armenian from its maps. He also expressed confidence that the Armenian names of "Azerbaijani cities and villages" could also be completely removed from Google Map in future. Another news portal, Haqqin.az, notes that the Electronic Security Center under the Ministry of Digital Development and Transport of Azerbaijan is negotiating with Google to display the names of cities, villages and communities of Artsakh on the maps of the company's search engine in Azerbaijani. According to Asadov, as a result of the mentioned cooperation, a number of toponyms have already been changed and presented on the international geographical electronic map under Azerbaijani names. The Azerbaijan Cybersecurity Center, furthermore, is also in close contact with Google, and as a result of their mutual agreement, they have already achieved success. Asadov stressed that the addition of new Azerbaijani names to Google Maps was carried out due to their efforts. It should be added that official Baku has always kept this issue on the agenda. As Foreign Ministry spokeswoman Leyla Abdullayeva stated in December 2021, the Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan, through official diplomatic representatives, turned to Google with a request to reject the Armenian names of the territories of Karabakh under the control of Azerbaijan, presenting the “official” Azerbaijani list of geographical names of those. Already in January 2022, the Office of the Human Rights Defender of the Republic of Artsakh reported that the Human Rights Ombudsman of Artsakh Gegham Stepanyan sent a letter to Google urging not to remove Armenian geographical names from digital maps, to ignore the Azerbaijani provocations and their unreasonable demands, and to refrain from removing the Armenian toponyms of Artsakh from the digital maps. The Ombudsman noted that Azerbaijan's attempt to create the desired reality on the maps is a manifestation of its long-standing policy of depriving the people of Artsakh of their homeland and denying the Armenian identity of Artsakh. In his appeal, the Ombudsman also presented the norms of international law that secure the rights of peoples to freely use and preserve their toponyms, to inherit these from generation to generation. Notice, that at the moment the names of cities and regions of Artsakh, which are under the control of Azerbaijan, are mentioned in the Google Maps application both in the Azerbaijani and Armenian versions. Our response Cultural genocide does not refer only to the physical extermination, but also to distortion and falsification of history and religious affiliation, ignorance of facts, memory erasure, and creation of false cultural or religious practices. Azerbaijan's demand for replacing Armenian toponyms with Azerbaijani ones is another case of misappropriation of cultural heritage that destroys the intangible valuesof the people of Artsakh. International law does not consider toponyms and geographical names to be the property of states, but the intangible heritage of peoples and communities. According to Article 2 of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, “intangible cultural heritage” means the practices, representations, expressions, knowledge, skills – as well as the instruments, objects, artifacts, and cultural spaces associated therewith – that communities, groups and, in some cases, individuals recognize as part of their cultural heritage”. And Articles 16-24 call for the protection of such heritage. According to the 3rd paragraph of the 9th article of the second Protocol (1999), supplementing the 1954 Convention "On the protection of cultural heritage in the event of armed conflict", any alteration of cultural property, the purpose of which is the destruction or concealment of cultural, historical or scientific evidence, is prohibited. According to the UNESCO Convention for the Protection of the Intangible Cultural Heritage, the protection of cultural heritage implies a guarantee of ensuring the viability of the heritage. To protect the heritage (together with the community) means to ensure its inviolability and integrity, significance, and uniqueness. These principles follow the UNESCO cultural heritage convention and other documents. The general provisions of UNESCO and ICOMOS, as well as a number of other documents relating to the protection and preservation of cultural heritage, are prohibiting any external or internal changes of forms, components, functions of the Cultural object, that can contradict the World main principles of identity, integrity, cultural value and uniqueness of the Heritage site. The Nara Document on the Authenticity of Cultural Heritage, adopted in 1994 in Japan, notes that if a cultural property is in the event of armed conflict, it is necessary to recognize its legitimacy." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-01-27T17:32:59+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/01/164190576761dd7e67be2fb9.97962362.jpg?v=1642666286" />
	<meta property="og:image:width" content="630" />
	<meta property="og:image:height" content="420" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="4 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/","name":"Google May Remove the Armenian Toponyms of Artsakh from its Maps at request of Azerbaijan - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-01-20T08:11:57+00:00","dateModified":"2022-01-27T17:32:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/google-may-remove-the-armenian-toponyms-of-artsakh-from-its-maps-at-request-of-azerbaijan/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Google May Remove the Armenian Toponyms of Artsakh from its Maps at request of Azerbaijan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


2022 թվականի փետրվարի 3-ին ադրբեջանական Report  news agency լրատվական կայքը հրապարակեց մի հոդված, որտեղ ներկայացված էր Ադրբեջանի մշակույթի նախարար Անար  Քերիմովի  հայտարարությունը։ Մեջբերելով նախարարի խոսքերը՝ կայքը նշում է, որ Ադրբեջանը պատրաստվում է ստեղծել հատուկ աշխատանքային խումբ՝ բաղկացած աղվանական պատմության, մշակույթի և ճարտարապետության մասնագետներից, ինչպես նաև պետական կառույցների ներկայացուցիչներից,  ովքեր «ուսումնասիրությունից» հետո  պետք է հեռացնեն  Արցախում «աղվանական կրոնական/քրիստոնեական» կառույցների վրա «հայերի կողմից գրված, ավելացրած կեղծ գրությունները,  արձանագրություններն ու հետքերը»: (https://report.az/en/cultural-policy/working-group-set-up-to-restore-armenianized-temples-of-ancient-albania/)

Անար Քերիմովը հավելել է նաև, որ աշխատանքային հատուկ խումբն արդեն ստուգել է աղվանական կրոնական կառույցների որոշ գրվածքներ, բայց վերջնական ստուգումը պետք է կատարվի ականազերծման աշխատանքներից հետո, որոնք անվտանգ միջավայրում և արդեն միջազգային փորձագետների ակտիվ ներգրավվածությամբ պետք է բացահայտեն «հայերի կեղծիքները», փաստաթղթավորեն դրանք և ներկայացնեն միջազգային հանրությանը։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ պիտի ջնջվեն Արցախի հուշարձանների հազարավոր հայերեն արձանագրությունները, ինչպես դա ցուցել է Ալիևը Ծակուռիում։ Արձանագրություններ, որոնք այդ ժառանգության պատկանելության ամենակարևոր և առաջնաjին վկայություններն են։

Ավելի ուշ, փետրվարի 7-ին, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը հայտարարություն տարածեց առ այն, որ «Ի տարբերություն Հայաստանի, Ադրբեջանն իր պետության մեջ պատմամշակութային ժառանգության հարցում կրոնական և էթնիկական հիմքերով տարբերություն չի դնում և հավատարիմ է մնում «Զինված ընդհարումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954թ. կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորություններին: Հայտարարության մեջ ասվում է նաև, որ պատմամշակութային ժառանգության կեղծումն ու սեփականության իրավունքի փոփոխումը հակասում է վերոհիշյալ կոնվենցիայի դրույթներին» https://t.me/Caucasian_bureau/30564 ։

Միջազգային լրատվամիջոցներին տրված պարզաբանման մեջ, որտեղ հերքվում էր  Արցախի տարածքում «աղվանական մշակույթի» կրոնական հենքով ենթադրյալ խտրականության մասին, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը նշեց, որ  «Ադրբեջանի պաշտոնյաները բազմիցս հայտարարել են, որ մեր ազատագրված տարածքներում գտնվող պատմական և կրոնական հուշարձանները հանդիսանում են ադրբեջանական ժառանգություն, որոնց պահպանությունը Ադրբեջանի պարտականությունն է», ասված է հայտարարության տեքստում։ https://t.me/Talish_vestnik/21490:

          Մեր արձագանքը

Ադրբեջանի նախարարի այս հայտարարությունից պարզ է դառնում, որ Ադրբեջանը ծրագրում է ոչնչացնել Արցախում հայկական ժառանգության հետքերը՝  «աղվանական» մշակույթի վերականգնման քողի տակ;  Այս մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ մեր կայքի մեկ այլ՝ «Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում» հոդվածում՝ https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/

Ադրբեջանի պետական բարձր ներկայացուցչի կողմից այսպիսի հայտարարությամբ փաստվում է այն, որ Ադրբեջանը վարում է հայկական մշակութային ու պատմական հետքը Արցախի տարածքից բնաջնջելու հստակ ծրագրային քաղաքականություն, այս անգամ արդեն բացահայտ կերպով սպառնալով վերացնել ու ջնջել Արցախի հայկական եկեղեցիների արձանագրությունները։ Տեսնելով, որ միջազգային հանրությունը ոչ այնքան դրական է արձագանքում 44 -օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանի կողմից հայկական պատմական եկեղեցիների բացահայտ վանդալիզմի գործողություններին, նա ընտրեց այլ տարբերակ՝ պահպանել հայկական եկեղեցիները՝ վերացնելով հայկական հետքը, բռնայուրացնելով քրիստոնյա հանրույթի ողջ ժառանգությունը։

Այս առիթով հարկ է նշել, որ Արցախի տարածքում գոյություն չունեն եկեղեցիներ, որոնք աղվանական են և հայերի կողմից ագուցված են արձանագրություններով։ Ադրբեջանի «գիտական հանրութը» չունի մասնագիտական բավարար գիտելիք՝ հասկանալու հայ քրիստոնեկան մշակույթն ու հուշարձանները, ինչի վկայությաններն են իրենց իսկ հրապարկումները, որոնք սահմանափակվել են մահմեդական ճարտարպետության ներկայացումով։ Այն ինչ նրանք կարող են, անում են հստակ․ խեղաթյուրել, ավերել և կեղծել։ Ավելին, եթե ենթադրյալ հանձնաժողովը փորձի իրականացնել հայկական մշակութային ցեղասպանության այդ ծրագիրը, դրանով նրանք կզրկեն արցախահայության մշակութային ժառանգությունն իր իսկության իրական ֆենոմենից, կխեղաթյուրեն պատմական ճշմարտությունը և սերունդներին կզրկեն իր իսկ համայնքի կողմից ստեղծած մշակույթը վայելելու և դրանով ապրելու հնարավորությունից։ Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Սա նաև մշակութային իրավունքի կոպիտ խախտում է։

Իսկության սկզբունքների պահպանության Նարայի փաստաթուղթը նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում: Կարևոր է ընդգծել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործունեության հիմնարար սկզբունքները, համաձայն որոնց՝ մշակութային ժառանգության պահպանության և կառավարման պատասխանատվությունը վերապահված է այն համայնքին, որը ստեղծել է մշակութային ժառանգությունը: Իսկ մշակութային ժառանգության իսկության փաստը ոչ մի դեպքում չպետք է ստորադասվի (Իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթուղթ, 8-րդ կետ):

Ավելորդ չէ հիշեցնել, որ  ինչպես նշված է  «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիա»-ի նախաբանում և վերահաստատված  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2016 թվականի «Մշակութային արժեքների պաշտպանության ռազմական ձեռնարկում»՝ լինելով ողջ մարդկության ինքնության կենսական մասը՝ ժառանգության  ոչնչացումով հենց մարդկությունն է զրկվում իր  անփոխարինելի արժեքներից։  Այս պարագայում արցախահայության ժառանգության պաշտպանությունը դառնում է հրամայական: Քանզի վերջինիս կորուստը կարող է հանգեցնել աշխարհի մշակութային համայնքների անվերադարձ կորստին և աղքատացնել աշխարհի մշակութային բազմազանությունը։ Արցախի ժառանգությունը ստեղծել է արցախահայությունը իր պատկերացումներին ու հմտություններին համապատասխան, իսկ Ադրբեջանի քաղաքականությունն, ինչպես ակնհայտ է,  ուղղված է հենց այդ ժառանգությունը նենգափոխելուն և խեղաթյուրելուն։ Ադրբեջանը համաձայն միջազգային հռչակագրերի և իր իսկ ստանձնած պարտականությունների հանձնառու է անաղարտ պահել արցախահայության ժառանգությունը, պահպանել նրա իսկությունն ու ամբողջականությունը։ Եվ հենց այդ նույն կոնվենցիան, որը վկայակոչել է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը, իր 4-րդ հոդվածով արգելում է վանդալիզմի, ոչնչացման կամ ձևափոխման ցանկացած գործողություն և բացարձակ արգելք դնում մշակութային արժեքների դեմ ուղղված հաշվեհարդարի գործողությունների վրա։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Ծակուռի-300x300-1.png?v=1644054874" width="300" height="300" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Ծակուռի-300x300-1.png?v=1644054874 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Ծակուռի-300x300-1-150x150.png?v=1644054874 150w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" title="Նկ. 1 Ալիևը մատնացույց է անում, թե ինչպես աղվանացնել հայկական եկեղեցիները։ Նկարում Ծակուռու եկեղեցին է։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-scaled.jpg?v=1644050290" width="2560" height="1511" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-scaled.jpg?v=1644050290 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-300x177.jpg?v=1644050290 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-1024x605.jpg?v=1644050290 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-768x453.jpg?v=1644050290 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-1536x907.jpg?v=1644050290 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-2048x1209.jpg?v=1644050290 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-370x218.jpg?v=1644050290 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Նկ. 2 Դադիվանք, կաթողիկե եկեղեցի, հարավային պատ, արձանագրություններ,13-րդ դար։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-scaled.jpg?v=1644050469" width="2560" height="1703" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-scaled.jpg?v=1644050469 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-300x200.jpg?v=1644050469 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-1024x681.jpg?v=1644050469 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-768x511.jpg?v=1644050469 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-1536x1022.jpg?v=1644050469 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-2048x1363.jpg?v=1644050469 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-370x246.jpg?v=1644050469 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/003-3-272x182.jpg?v=1644050469 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Նկ. 3 Գանձասարի վանք, Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի, ներսույթ, հյուսիսային պատ, Հասան Ջալալի արձանագրությունը, 1240 թ.։" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանը պատրաստվում է վերջնականապես բնաջնջել հայկական մշակութային ժառանգությունն օկուպացված տարածքներում - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-պատրաստվում-է-վերջնականապ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանը պատրաստվում է վերջնականապես բնաջնջել հայկական մշակութային ժառանգությունն օկուպացված տարածքներում - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2022 թվականի փետրվարի 3-ին ադրբեջանական Report  news agency լրատվական կայքը հրապարակեց մի հոդված, որտեղ ներկայացված էր Ադրբեջանի մշակույթի նախարար Անար  Քերիմովի  հայտարարությունը։ Մեջբերելով նախարարի խոսքերը՝ կայքը նշում է, որ Ադրբեջանը պատրաստվում է ստեղծել հատուկ աշխատանքային խումբ՝ բաղկացած աղվանական պատմության, մշակույթի և ճարտարապետության մասնագետներից, ինչպես նաև պետական կառույցների ներկայացուցիչներից,  ովքեր «ուսումնասիրությունից» հետո  պետք է հեռացնեն  Արցախում «աղվանական կրոնական/քրիստոնեական» կառույցների վրա «հայերի կողմից գրված, ավելացրած կեղծ գրությունները,  արձանագրություններն ու հետքերը»: (https://report.az/en/cultural-policy/working-group-set-up-to-restore-armenianized-temples-of-ancient-albania/) Անար Քերիմովը հավելել է նաև, որ աշխատանքային հատուկ խումբն արդեն ստուգել է աղվանական կրոնական կառույցների որոշ գրվածքներ, բայց վերջնական ստուգումը պետք է կատարվի ականազերծման աշխատանքներից հետո, որոնք անվտանգ միջավայրում և արդեն միջազգային փորձագետների ակտիվ ներգրավվածությամբ պետք է բացահայտեն «հայերի կեղծիքները», փաստաթղթավորեն դրանք և ներկայացնեն միջազգային հանրությանը։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ պիտի ջնջվեն Արցախի հուշարձանների հազարավոր հայերեն արձանագրությունները, ինչպես դա ցուցել է Ալիևը Ծակուռիում։ Արձանագրություններ, որոնք այդ ժառանգության պատկանելության ամենակարևոր և առաջնաjին վկայություններն են։ Ավելի ուշ, փետրվարի 7-ին, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը հայտարարություն տարածեց առ այն, որ «Ի տարբերություն Հայաստանի, Ադրբեջանն իր պետության մեջ պատմամշակութային ժառանգության հարցում կրոնական և էթնիկական հիմքերով տարբերություն չի դնում և հավատարիմ է մնում «Զինված ընդհարումների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի 1954թ. կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորություններին: Հայտարարության մեջ ասվում է նաև, որ պատմամշակութային ժառանգության կեղծումն ու սեփականության իրավունքի փոփոխումը հակասում է վերոհիշյալ կոնվենցիայի դրույթներին» https://t.me/Caucasian_bureau/30564 ։ Միջազգային լրատվամիջոցներին տրված պարզաբանման մեջ, որտեղ հերքվում էր  Արցախի տարածքում «աղվանական մշակույթի» կրոնական հենքով ենթադրյալ խտրականության մասին, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը նշեց, որ  «Ադրբեջանի պաշտոնյաները բազմիցս հայտարարել են, որ մեր ազատագրված տարածքներում գտնվող պատմական և կրոնական հուշարձանները հանդիսանում են ադրբեջանական ժառանգություն, որոնց պահպանությունը Ադրբեջանի պարտականությունն է», ասված է հայտարարության տեքստում։ https://t.me/Talish_vestnik/21490:           Մեր արձագանքը Ադրբեջանի նախարարի այս հայտարարությունից պարզ է դառնում, որ Ադրբեջանը ծրագրում է ոչնչացնել Արցախում հայկական ժառանգության հետքերը՝  «աղվանական» մշակույթի վերականգնման քողի տակ;  Այս մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ մեր կայքի մեկ այլ՝ «Ուդիական քարոզչությունը որպես ադրբեջանական քաղաքականության դրսևորում» հոդվածում՝ https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%b8%d6%82%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%a6%d5%b9%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5/ Ադրբեջանի պետական բարձր ներկայացուցչի կողմից այսպիսի հայտարարությամբ փաստվում է այն, որ Ադրբեջանը վարում է հայկական մշակութային ու պատմական հետքը Արցախի տարածքից բնաջնջելու հստակ ծրագրային քաղաքականություն, այս անգամ արդեն բացահայտ կերպով սպառնալով վերացնել ու ջնջել Արցախի հայկական եկեղեցիների արձանագրությունները։ Տեսնելով, որ միջազգային հանրությունը ոչ այնքան դրական է արձագանքում 44 -օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանի կողմից հայկական պատմական եկեղեցիների բացահայտ վանդալիզմի գործողություններին, նա ընտրեց այլ տարբերակ՝ պահպանել հայկական եկեղեցիները՝ վերացնելով հայկական հետքը, բռնայուրացնելով քրիստոնյա հանրույթի ողջ ժառանգությունը։ Այս առիթով հարկ է նշել, որ Արցախի տարածքում գոյություն չունեն եկեղեցիներ, որոնք աղվանական են և հայերի կողմից ագուցված են արձանագրություններով։ Ադրբեջանի «գիտական հանրութը» չունի մասնագիտական բավարար գիտելիք՝ հասկանալու հայ քրիստոնեկան մշակույթն ու հուշարձանները, ինչի վկայությաններն են իրենց իսկ հրապարկումները, որոնք սահմանափակվել են մահմեդական ճարտարպետության ներկայացումով։ Այն ինչ նրանք կարող են, անում են հստակ․ խեղաթյուրել, ավերել և կեղծել։ Ավելին, եթե ենթադրյալ հանձնաժողովը փորձի իրականացնել հայկական մշակութային ցեղասպանության այդ ծրագիրը, դրանով նրանք կզրկեն արցախահայության մշակութային ժառանգությունն իր իսկության իրական ֆենոմենից, կխեղաթյուրեն պատմական ճշմարտությունը և սերունդներին կզրկեն իր իսկ համայնքի կողմից ստեղծած մշակույթը վայելելու և դրանով ապրելու հնարավորությունից։ Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Սա նաև մշակութային իրավունքի կոպիտ խախտում է։ Իսկության սկզբունքների պահպանության Նարայի փաստաթուղթը նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ լեգիտիմության ճանաչում: Կարևոր է ընդգծել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործունեության հիմնարար սկզբունքները, համաձայն որոնց՝ մշակութային ժառանգության պահպանության և կառավարման պատասխանատվությունը վերապահված է այն համայնքին, որը ստեղծել է մշակութային ժառանգությունը: Իսկ մշակութային ժառանգության իսկության փաստը ոչ մի դեպքում չպետք է ստորադասվի (Իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթուղթ, 8-րդ կետ): Ավելորդ չէ հիշեցնել, որ  ինչպես նշված է  «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիա»-ի նախաբանում և վերահաստատված  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2016 թվականի «Մշակութային արժեքների պաշտպանության ռազմական ձեռնարկում»՝ լինելով ողջ մարդկության ինքնության կենսական մասը՝ ժառանգության  ոչնչացումով հենց մարդկությունն է զրկվում իր  անփոխարինելի արժեքներից։  Այս պարագայում արցախահայության ժառանգության պաշտպանությունը դառնում է հրամայական: Քանզի վերջինիս կորուստը կարող է հանգեցնել աշխարհի մշակութային համայնքների անվերադարձ կորստին և աղքատացնել աշխարհի մշակութային բազմազանությունը։ Արցախի ժառանգությունը ստեղծել է արցախահայությունը իր պատկերացումներին ու հմտություններին համապատասխան, իսկ Ադրբեջանի քաղաքականությունն, ինչպես ակնհայտ է,  ուղղված է հենց այդ ժառանգությունը նենգափոխելուն և խեղաթյուրելուն։ Ադրբեջանը համաձայն միջազգային հռչակագրերի և իր իսկ ստանձնած պարտականությունների հանձնառու է անաղարտ պահել արցախահայության ժառանգությունը, պահպանել նրա իսկությունն ու ամբողջականությունը։ Եվ հենց այդ նույն կոնվենցիան, որը վկայակոչել է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարությունը, իր 4-րդ հոդվածով արգելում է վանդալիզմի, ոչնչացման կամ ձևափոխման ցանկացած գործողություն և բացարձակ արգելք դնում մշակութային արժեքների դեմ ուղղված հաշվեհարդարի գործողությունների վրա։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-պատրաստվում-է-վերջնականապ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-02-11T06:26:17+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/02/Dadivank_2-1-scaled.jpg?v=1644050836" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1511" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="1 minute" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%bb%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%bb%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba/","name":"Ադրբեջանը պատրաստվում է վերջնականապես բնաջնջել հայկական մշակութային ժառանգությունն օկուպացված տարածքներում - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-02-05T08:47:39+00:00","dateModified":"2022-02-11T06:26:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%bb%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%bb%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%bb%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%ba/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանը պատրաստվում է վերջնականապես բնաջնջել հայկական մշակութային ժառանգությունն օկուպացված տարածքներում"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->