22-го августа 2022-го года азербайджанский «исследователь» Ризван Гусейнов дал обширное интервью сайту news.days.az, в нем он затронул ряд тем. Отвечая на вопрос журналиста о дальнейшей судьбе церкви Сурб Амбардзум (Святого Вознесения) в Бердзоре, Гусейнов заявляет, что церковь была построена незаконно в «годы армянской оккупации» и поэтому не имеет никакого статуса. По его словам, дальнейшая судьба церкви будет определяться в соответствии с законодательством Азербайджана. Заявление Гусейнова о том, что «азербайджанцы не та нация, которая разрушает церкви, даже если они были построена недавно», звучит как насмешка.

Здесь можно перечислить множество разрушенных, поврежденных, оскверненных с 2020 года по сегодняшний день монументов, памятников на оккупированных территориях Арцаха, обстрелянную и взорванную церковь Канач Жам в Шуши, Кафедральный собор Казанчецоц Шуши, взорванную церковь Мехакаван. Необходимо также вспомнить заявления Азербайджана о том, что они уничтожат недавно построенные монументы - «символы армянской оккупации».

Следующей мишенью развернутого интервью Гусейнова является Ереванский государственный университет, который, по его словам, является центром крайнего национализма, спонсирующим экстремизм, национализм. В частности – его специалисты, которые ослепляют армянский народ и ведут его к разрушению. Конечно же нет никакого смысла отвечать на эти глупые мысли.

Мы бы, в первую очередь, посоветовали не распространять экстремизм на научную и университетскую общественность Азербайджана, часть которой во время войны 2020-го года распространяла фотографии погибших армянских солдат с откровенно наглыми и ненавистническими публикациями. Теперь эти же самые люди говорят об экстремизме. Напоминаю, что удаление подобных публикаций и фотографий из соцсетей не поможет: данные задокументированы.

Следующая мишень Гусейнова – Тигранакерт Арцаха. Не желая затрагивать бредовые мысли, высказанные этим человеком по поводу раскопок Тигранакерта, мы продублируем свой ответ (надеемся, что он его прочитает), а также многочисленные научные публикации, посвященные раскопкам Тигранакерта, которые находятся в свободном доступе. Если он имеет какие-либо контраргументы и если считает себя ученым, то может изложить свои возражения в виде академической публикации, написанной по установленным в науке правилам.

Сплетен, злословия, угроз – сколько хочешь! А контраргументов против Тигранакерта нет. Вместо этого повторение одной и той же чепухи: якобы реликварий, встроенный в алтарь маленькой церкви раннехристианской площади, «на самом деле» является «хамамом», то есть баней, а раннехристианские саркофаги, в которых все еще присутствуют останки умерших, являются цистернами для воды этой бани (рис. 1-3). Да, мы очень ждем какого-нибудь археолога-специалиста из Азербайджана или приглашенную ими «международную экспертную группу», чтобы наконец посетили памятник, ознакомились с деталями, с научными публикациями экспедиции обо всем этом (подробнее читайте: Politics, Ideology ana Landscape: Early Christian Tigranakert in Artsakh) и только после этого представили свои контраргументы.

При этом самое основное - классическую эллинистическую систему укреплений Тигранакерта первого века до нашей эры (рис. 4, 5), которая является наиболее существенным аргументом идентичности города – они обходят стороной. Азербайджанские «исследователи» в упор не видят вскрытых раскопками стен длиной около километра, круглых и прямоугольных башен, квадров весом до полутора тонн, рустовой обработки квадров, соединений типа «ласточкиного хвоста». Не видят, потому что все это было невозможно создать без привлечения сотен специалистов по малоазийской и армянской архитектуре и строительной технике, без мощной имперской инициативы, которая могла бы сконцентрировать здесь весь этот потенциал. Сделал это Тигран Великий, построив мощную оборонительную систему у входов в долины рек Арцаха и Утика, защитив высокогорье и контролируя степи вплоть до реки Куры (подробнее читайте: Tigranakert of Artsakh).

В ходе интервью Ризван Гусейнов рассказывает об усилиях, которые азербайджанская сторона прилагает для того, чтобы «представить настоящую историю региона» армянам. Мы внимательно следим за азербайджанскими «стараниями» — различными интервью, обсуждениями «ученых», различными видеороликами, статьями и т.д. Основная мысль всего этого - «объективная» история Азербайджана, сводится к тому, что армяне - пришельцы в регионе, у них нет своей истории и культуры. Этот почерк нам хорошо известен. Интересно, что появились новые персонажи, которые «просвещают» армян, например, некий Филипп Экозянц, чья мысль во многих видео заключается в том, что вся история армян – ложь. По мнению азербайджанцев, мы должны принять это и отказаться от своей истории, и после этого только они будут взаимодействовать с армянским сообществом. На самом деле азербайджанская объективность заключается в том, что армяне должны отказаться от собственной истории и культуры и говорить только о том, что выгодно Азербайджану.

Ризван Гусейнов предлагает привлечь к ответственности всех ученых, занимавшихся научной деятельностью в Арцахе, воспрепятствовать их профессиональной деятельности. Еще раз напомним представителю азербайджанской пропаганды, что единственным законным владельцем культурного наследия Арцаха являются армяне Арцаха и власти Арцаха, которые самостоятельно решат, как его исследовать и кого приглашать для сотруднаичества.

Наконец, упоминается политолог Фуад Ахундов, пригласивший в Агдам армянского исследователя Степана Степанянца, рассказавшего в Интернете о Тигранакерте Арцаха. По словам Гусейнова, цель приглашения - показать, каким был настоящий Тигранакерт. Также намекается, что если армянская сторона не принимает приглашение, то, по их мнению, это показывает, что армяне принимают их ложь и заблуждения.

Напомним азербайджанской стороне, впавшей эйфорию и иллюзии, что падение очень болезненно. Армянская научная мысль всегда была готова к академическим дискуссиям, проводимым в рамках академического этикета, ученые никогда не уклонялись от подобных предложений. Археологическая группа арцахского Тигранакерта также всегда была готова к таким обсуждениям, как неоднократно заявлял руководитель экспедиции Гамлет Петросян. Однако весь вопрос заключается в том, готова ли азербайджанская сторона к таким обсуждениям и встречам, или же под всем этим стоит лишь дешевое шоу, спектакль, основной целью которого является унижение и высмеивание армян. Армянская сторона никогда не занималась исследованиями с целью кому-то что-то доказать. Армянские ученые исследовали свою Родину, историю и различные вопросы, связанные с ней.

Если азербайджанская сторона хочет доказать, что армяне проводили неверные исследования, фальсифицировали и т.д., они могут представить свои аргументы и обоснования в рамках академических правил. Кроме дешевых заголовков, о  Тигранакерте за два года ничего не было сказано. Нет контраргументов, нет обоснований. Азербайджанская сторона, похоже, не привыкла говорить на языке фактов и науки. Посоветуем Фуаду Ахундову, прежде чем излагать свою историю Тигранакерта, хорошо ознакомиться с имеющимися в свободном доступе научными публикациями о раскопках города, которые помогут ему.  То же самое советуем и Ризвану Гусейнову.

Что касается предложения приехать в Тигранакерт, которое озвучивается как проявление доброй воли, то отметим, что наглое поведение азербайджанской стороны, последние два года пребывающей в эйфории, говорит лишь о нетерпимости и экстремизме. Мы наблюдаем показуху, а не адекватное поведение научного сообщества. Мы уверены, что под приглашением скрывается шоу, дешёвый пропагандистский трюк, направленный на унижение армян и имеющий целью самоутвердиться, что очевидно вне зависимости от ответа того или иного исследователя армянской стороны.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4.jpg?v=1661282772" width="2390" height="1999" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4.jpg?v=1661282772 2390w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-300x251.jpg?v=1661282772 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-1024x856.jpg?v=1661282772 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-768x642.jpg?v=1661282772 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-1536x1285.jpg?v=1661282772 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-2048x1713.jpg?v=1661282772 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4-370x309.jpg?v=1661282772 370w" sizes="(max-width: 2390px) 100vw, 2390px" title="Рис.1 Раннехристианская площадь Тигранакерта, фото археологической экспедиции Тигранакерта." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-scaled.jpg?v=1661282807" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-scaled.jpg?v=1661282807 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-300x225.jpg?v=1661282807 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-1024x768.jpg?v=1661282807 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-768x576.jpg?v=1661282807 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-1536x1152.jpg?v=1661282807 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-2048x1536.jpg?v=1661282807 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/02-1-370x278.jpg?v=1661282807 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 2 Реликварий, встроенный в абсиду малой церкви раннехристианской площади Тигранакерта, 5-6-е века, фото археологической экспедиции Тигранакерта." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-scaled.jpg?v=1661282856" width="2560" height="1703" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-scaled.jpg?v=1661282856 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-300x200.jpg?v=1661282856 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-1024x681.jpg?v=1661282856 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-768x511.jpg?v=1661282856 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-1536x1022.jpg?v=1661282856 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-2048x1363.jpg?v=1661282856 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-370x246.jpg?v=1661282856 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/003-4-272x182.jpg?v=1661282856 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 3 Надгробия у малой церкви, расположенной на раннехристианской площади Тигранакерта, 5-6-е века, фото археологической экспедиции Тигранакерта." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-scaled.jpg?v=1661282896" width="2560" height="1709" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-scaled.jpg?v=1661282896 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-300x200.jpg?v=1661282896 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-1024x684.jpg?v=1661282896 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-768x513.jpg?v=1661282896 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-1536x1025.jpg?v=1661282896 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-2048x1367.jpg?v=1661282896 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-370x247.jpg?v=1661282896 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/004-6-272x182.jpg?v=1661282896 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 4 Общий вид укрепленного квартала Тигранакерта, первый век до н.э., фото археологической экспедиции Тигранакерта." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-scaled.jpg?v=1661282933" width="2560" height="1920" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-scaled.jpg?v=1661282933 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-300x225.jpg?v=1661282933 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-1024x768.jpg?v=1661282933 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-768x576.jpg?v=1661282933 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-1536x1152.jpg?v=1661282933 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-2048x1536.jpg?v=1661282933 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/005-4-370x278.jpg?v=1661282933 370w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="Рис. 5 Один из участков южной стены укрепленного квартала, первый век до н.э., фото археологической экспедиции Арцаха." alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Вновь и вновь: Тигранакерт и тигранакертская экспедиция под ударом азербайджанской пропаганды - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/вновь-и-вновь-тигранакерт-и-тигранаке/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Вновь и вновь: Тигранакерт и тигранакертская экспедиция под ударом азербайджанской пропаганды - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="22-го августа 2022-го года азербайджанский «исследователь» Ризван Гусейнов дал обширное интервью сайту news.days.az, в нем он затронул ряд тем. Отвечая на вопрос журналиста о дальнейшей судьбе церкви Сурб Амбардзум (Святого Вознесения) в Бердзоре, Гусейнов заявляет, что церковь была построена незаконно в «годы армянской оккупации» и поэтому не имеет никакого статуса. По его словам, дальнейшая судьба церкви будет определяться в соответствии с законодательством Азербайджана. Заявление Гусейнова о том, что «азербайджанцы не та нация, которая разрушает церкви, даже если они были построена недавно», звучит как насмешка. Здесь можно перечислить множество разрушенных, поврежденных, оскверненных с 2020 года по сегодняшний день монументов, памятников на оккупированных территориях Арцаха, обстрелянную и взорванную церковь Канач Жам в Шуши, Кафедральный собор Казанчецоц Шуши, взорванную церковь Мехакаван. Необходимо также вспомнить заявления Азербайджана о том, что они уничтожат недавно построенные монументы - «символы армянской оккупации». Следующей мишенью развернутого интервью Гусейнова является Ереванский государственный университет, который, по его словам, является центром крайнего национализма, спонсирующим экстремизм, национализм. В частности – его специалисты, которые ослепляют армянский народ и ведут его к разрушению. Конечно же нет никакого смысла отвечать на эти глупые мысли. Мы бы, в первую очередь, посоветовали не распространять экстремизм на научную и университетскую общественность Азербайджана, часть которой во время войны 2020-го года распространяла фотографии погибших армянских солдат с откровенно наглыми и ненавистническими публикациями. Теперь эти же самые люди говорят об экстремизме. Напоминаю, что удаление подобных публикаций и фотографий из соцсетей не поможет: данные задокументированы. Следующая мишень Гусейнова – Тигранакерт Арцаха. Не желая затрагивать бредовые мысли, высказанные этим человеком по поводу раскопок Тигранакерта, мы продублируем свой ответ (надеемся, что он его прочитает), а также многочисленные научные публикации, посвященные раскопкам Тигранакерта, которые находятся в свободном доступе. Если он имеет какие-либо контраргументы и если считает себя ученым, то может изложить свои возражения в виде академической публикации, написанной по установленным в науке правилам. Сплетен, злословия, угроз – сколько хочешь! А контраргументов против Тигранакерта нет. Вместо этого повторение одной и той же чепухи: якобы реликварий, встроенный в алтарь маленькой церкви раннехристианской площади, «на самом деле» является «хамамом», то есть баней, а раннехристианские саркофаги, в которых все еще присутствуют останки умерших, являются цистернами для воды этой бани (рис. 1-3). Да, мы очень ждем какого-нибудь археолога-специалиста из Азербайджана или приглашенную ими «международную экспертную группу», чтобы наконец посетили памятник, ознакомились с деталями, с научными публикациями экспедиции обо всем этом (подробнее читайте: Politics, Ideology ana Landscape: Early Christian Tigranakert in Artsakh) и только после этого представили свои контраргументы. При этом самое основное - классическую эллинистическую систему укреплений Тигранакерта первого века до нашей эры (рис. 4, 5), которая является наиболее существенным аргументом идентичности города – они обходят стороной. Азербайджанские «исследователи» в упор не видят вскрытых раскопками стен длиной около километра, круглых и прямоугольных башен, квадров весом до полутора тонн, рустовой обработки квадров, соединений типа «ласточкиного хвоста». Не видят, потому что все это было невозможно создать без привлечения сотен специалистов по малоазийской и армянской архитектуре и строительной технике, без мощной имперской инициативы, которая могла бы сконцентрировать здесь весь этот потенциал. Сделал это Тигран Великий, построив мощную оборонительную систему у входов в долины рек Арцаха и Утика, защитив высокогорье и контролируя степи вплоть до реки Куры (подробнее читайте: Tigranakert of Artsakh). В ходе интервью Ризван Гусейнов рассказывает об усилиях, которые азербайджанская сторона прилагает для того, чтобы «представить настоящую историю региона» армянам. Мы внимательно следим за азербайджанскими «стараниями» — различными интервью, обсуждениями «ученых», различными видеороликами, статьями и т.д. Основная мысль всего этого - «объективная» история Азербайджана, сводится к тому, что армяне - пришельцы в регионе, у них нет своей истории и культуры. Этот почерк нам хорошо известен. Интересно, что появились новые персонажи, которые «просвещают» армян, например, некий Филипп Экозянц, чья мысль во многих видео заключается в том, что вся история армян – ложь. По мнению азербайджанцев, мы должны принять это и отказаться от своей истории, и после этого только они будут взаимодействовать с армянским сообществом. На самом деле азербайджанская объективность заключается в том, что армяне должны отказаться от собственной истории и культуры и говорить только о том, что выгодно Азербайджану. Ризван Гусейнов предлагает привлечь к ответственности всех ученых, занимавшихся научной деятельностью в Арцахе, воспрепятствовать их профессиональной деятельности. Еще раз напомним представителю азербайджанской пропаганды, что единственным законным владельцем культурного наследия Арцаха являются армяне Арцаха и власти Арцаха, которые самостоятельно решат, как его исследовать и кого приглашать для сотруднаичества. Наконец, упоминается политолог Фуад Ахундов, пригласивший в Агдам армянского исследователя Степана Степанянца, рассказавшего в Интернете о Тигранакерте Арцаха. По словам Гусейнова, цель приглашения - показать, каким был настоящий Тигранакерт. Также намекается, что если армянская сторона не принимает приглашение, то, по их мнению, это показывает, что армяне принимают их ложь и заблуждения. Напомним азербайджанской стороне, впавшей эйфорию и иллюзии, что падение очень болезненно. Армянская научная мысль всегда была готова к академическим дискуссиям, проводимым в рамках академического этикета, ученые никогда не уклонялись от подобных предложений. Археологическая группа арцахского Тигранакерта также всегда была готова к таким обсуждениям, как неоднократно заявлял руководитель экспедиции Гамлет Петросян. Однако весь вопрос заключается в том, готова ли азербайджанская сторона к таким обсуждениям и встречам, или же под всем этим стоит лишь дешевое шоу, спектакль, основной целью которого является унижение и высмеивание армян. Армянская сторона никогда не занималась исследованиями с целью кому-то что-то доказать. Армянские ученые исследовали свою Родину, историю и различные вопросы, связанные с ней. Если азербайджанская сторона хочет доказать, что армяне проводили неверные исследования, фальсифицировали и т.д., они могут представить свои аргументы и обоснования в рамках академических правил. Кроме дешевых заголовков, о  Тигранакерте за два года ничего не было сказано. Нет контраргументов, нет обоснований. Азербайджанская сторона, похоже, не привыкла говорить на языке фактов и науки. Посоветуем Фуаду Ахундову, прежде чем излагать свою историю Тигранакерта, хорошо ознакомиться с имеющимися в свободном доступе научными публикациями о раскопках города, которые помогут ему.  То же самое советуем и Ризвану Гусейнову. Что касается предложения приехать в Тигранакерт, которое озвучивается как проявление доброй воли, то отметим, что наглое поведение азербайджанской стороны, последние два года пребывающей в эйфории, говорит лишь о нетерпимости и экстремизме. Мы наблюдаем показуху, а не адекватное поведение научного сообщества. Мы уверены, что под приглашением скрывается шоу, дешёвый пропагандистский трюк, направленный на унижение армян и имеющий целью самоутвердиться, что очевидно вне зависимости от ответа того или иного исследователя армянской стороны." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/вновь-и-вновь-тигранакерт-и-тигранаке/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-08-26T11:37:04+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/08/001-4.jpg?v=1661282772" />
	<meta property="og:image:width" content="2390" />
	<meta property="og:image:height" content="1999" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b8-%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d1%80%d1%82-%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b8-%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d1%80%d1%82-%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5/","name":"Вновь и вновь: Тигранакерт и тигранакертская экспедиция под ударом азербайджанской пропаганды - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-08-23T19:29:28+00:00","dateModified":"2022-08-26T11:37:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b8-%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d1%80%d1%82-%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b8-%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d1%80%d1%82-%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d0%b8-%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b2%d1%8c-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d1%80%d1%82-%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d0%b5/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Вновь и вновь: Тигранакерт и тигранакертская экспедиция под ударом азербайджанской пропаганды"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Ադրբեջանը շարունակում է վանդալիզմը

			<video
							id="sow-player-1" 							class="sow-video-widget" 							preload="auto" 							style="width:100%;height:100%;" 							poster="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/խաչքարի-ավերման-մասին.mp4" 								>
							<source type="video/mp4" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/խաչքարի-ավերման-մասին.mp4"/>
					</video>

2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին հայկական լրատվական տիրույթում տարածվեց մի տեսանյութ, որտեղ քաղաքացիական հագուստով ադրբեջանցի տղամարդը ոտքի ուժգին հարվածներով տապալում է ճանապարհի մոտ կանգնեցված մի խաչքար, որի վրա փորագրված է «Կամո» անունը: Խաչքարը ոտքով տապալելուց հետո նույն անձը ձեռքով շրջում է ու գետնով տալիս՝ ջարդելով այն մի քանի բեկորների։  Խաչքարը ոտքով տապալելուց հետո, նույն անձը, արդեն իսկ տապալված խաչքարը, երկու ձեռքով շրջում ու գետնով է տալիս` ջարդելով այն մի քանի բեկորների:

Խաչքարը ջարդող ադրբեջանցի տղամարդն իր արարքից հետո բացականչում է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է և ձեռքը բռունցք անելով՝ բարձրացնում վերև:

Խաչքարը նոր է և դատելով վրայի Կամո գրությունից, կանգնեցվել է Կամոյի հիշատակին: Այն ցանկապատված է երկաթե շղթայով, իսկ խաչքարի առջև փոքրիկ ծաղկաման է, որի մեջ ծաղիկներ են դրված, կարծես արհեստական, որոնք նույնպես ադրբեջանցի տղամարդը նախ ոտքով տրորում է, ապա կողք նետում:

Ցավոք, տեսանյութից չի հասկացվում, թե որտեղ է այն արվել և երբ: Այնպիսի տպավորություն է, որ ադրբեջանական բեռնատար մեքենան կանգնել է խաչքարի մոտ և ուղևորը կամ վարորդը այն ջարդել է: Հատկանշական է, որ Արցախի օկուպացված տարածքներում նման խաչքար, այն էլ լավ վիճակում և առջևում ծաղկամանով դժվար թե անվնաս մնար, իսկ տեսանյութից երևում է, որ խաչքարը ճանապարհի եզրին է կամ մոտ:

Մեր արձագանքը

Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի՝ արգելված է մշակութային  ժառանգության հանդեպ վանդալիզմի, գողության, կողոպուտի, յուրացման, թշնամանքի և հաշվեհարդարի  ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի  առաջին արձանագրության՝ արգելված է գրավյալ տարածքներում ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և  այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի,  որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության պայմանագրերի կողմից։

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանը շարունակում է վանդալիզմը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-շարունակում-է-վանդալիզմը/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանը շարունակում է վանդալիզմը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին հայկական լրատվական տիրույթում տարածվեց մի տեսանյութ, որտեղ քաղաքացիական հագուստով ադրբեջանցի տղամարդը ոտքի ուժգին հարվածներով տապալում է ճանապարհի մոտ կանգնեցված մի խաչքար, որի վրա փորագրված է «Կամո» անունը: Խաչքարը ոտքով տապալելուց հետո նույն անձը ձեռքով շրջում է ու գետնով տալիս՝ ջարդելով այն մի քանի բեկորների։  Խաչքարը ոտքով տապալելուց հետո, նույն անձը, արդեն իսկ տապալված խաչքարը, երկու ձեռքով շրջում ու գետնով է տալիս` ջարդելով այն մի քանի բեկորների: Խաչքարը ջարդող ադրբեջանցի տղամարդն իր արարքից հետո բացականչում է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է և ձեռքը բռունցք անելով՝ բարձրացնում վերև: Խաչքարը նոր է և դատելով վրայի Կամո գրությունից, կանգնեցվել է Կամոյի հիշատակին: Այն ցանկապատված է երկաթե շղթայով, իսկ խաչքարի առջև փոքրիկ ծաղկաման է, որի մեջ ծաղիկներ են դրված, կարծես արհեստական, որոնք նույնպես ադրբեջանցի տղամարդը նախ ոտքով տրորում է, ապա կողք նետում: Ցավոք, տեսանյութից չի հասկացվում, թե որտեղ է այն արվել և երբ: Այնպիսի տպավորություն է, որ ադրբեջանական բեռնատար մեքենան կանգնել է խաչքարի մոտ և ուղևորը կամ վարորդը այն ջարդել է: Հատկանշական է, որ Արցախի օկուպացված տարածքներում նման խաչքար, այն էլ լավ վիճակում և առջևում ծաղկամանով դժվար թե անվնաս մնար, իսկ տեսանյութից երևում է, որ խաչքարը ճանապարհի եզրին է կամ մոտ: Մեր արձագանքը Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի՝ արգելված է մշակութային  ժառանգության հանդեպ վանդալիզմի, գողության, կողոպուտի, յուրացման, թշնամանքի և հաշվեհարդարի  ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի  առաջին արձանագրության՝ արգելված է գրավյալ տարածքներում ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։ Հաագայի 1999 թվականի երկրորդ արձանագրությունը վերահաստատում է այս պահանջը և  այդպիսի արարքը՝ ըստ 15-րդ հոդվածի,  որակում որպես միջազգային հանցագործություն։ Մշակութային արժեքների ոչնչացման գործողություններն արգելվում են նաև Ժնևի 1949 թվականի օգոստոսի 12-ի պատերազմից տուժածների պաշտպանության, պատերազմի օրենքների և սովորույթների վերաբերյալ միջազգային չորս կոնվենցիաների և արձանագրութունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի և Մարդու իրավունքների պաշտպանության պայմանագրերի կողմից։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանը-շարունակում-է-վանդալիզմը/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-05T10:49:13+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/image-05-09-22-02-45.jpeg?v=1662374856" />
	<meta property="og:image:width" content="1018" />
	<meta property="og:image:height" content="1638" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8/","name":"Ադրբեջանը շարունակում է վանդալիզմը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-05T10:47:45+00:00","dateModified":"2022-09-05T10:49:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a7-%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանը շարունակում է վանդալիզմը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


			<video
							id="sow-player-2" 							class="sow-video-widget" 							preload="auto" 							style="width:100%;height:100%;" 							poster="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/խաչքարի-ավերման-մասին.mp4" 								>
							<source type="video/mp4" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/Դադիվանքի-մոտ-գգտնվող-մատուռի-գրության-ավերումը.mp4"/>
					</video>

Սեպտեմբերի 3-ին  Kарабах Сегодня տելեգրամյան ալիքը տարածեց մի տեսանյութ, որտեղ հստակ երևում է, որ ադրբեջանցի մի զինվորական մոտենալով Դադիվանքի կենտրոնական համալիրից քիչ հեռու գտնվող մատուռին, վերցնում է մատուռի ցուցանակը, մոտեցնում այն տեսանկարահանող անձին և ցուցադրաբար ջարդուփշուր անում։ Ցուցանակի վրա կար «Մատուռս վերանորոգվեց Տիար Ռալֆ Յիրիկյանի կողմից, 2017 թ․» գրությունը (նկ․ 1)։ Նշենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից հետո տարածաշրջանի անվտանգությունը և հայկական մշակութային արժեքների պաշտպանությունը դրվեց ռուս խաղաղապահների վերահսկողության ներքո։ Ավելին՝ ռուսական հենակետը գտնվում է մատուռից մի քանի մետր հեռու։

Առաջին անգամը չէ, որ Ադրբեջանի տարբեր ներկայացուցիչներ ցուցադրաբար ջարդում, տրորում, ոչնչացնում, անարգում և ծաղրի են ենթարկում հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Սա Ադբեջանի հայատյաց քաղաքականության իրականացման հիմնական լծակներից մեկն է, որի առաջնային նպատակը հայերին հոգեբանական տրավմա պատճառելն է։

Մեր արձագանքը

Այս առիթով հարկ է հիշեցնել, որ յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային արժեքներին հասցվող վնասը հարված է  ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը, քանզի յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր ներդրումն ունի  համաշխարհային մշակութային բազմազանության մեջ։  այդ, ըստ 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի, որը նաև մյուս միջազգային պայմանագրերի հիմքն է, իր առաջին հոդվածով սահմանում է, որ մշակութային արժեքը  «Անկախ ծագումից կամ սեփականատիրոջից,  յուրաքանչյուր ժողովրդի  համար մեծ նշանակություն ունեցող շարժական կամ անշարժ ժառանգությունն է, ինչպիսիք են ճարտարապետության, արվեստի կամ պատմության հուշարձանները, անկախ նրանց կրոնական կամ աշխարհիկ բնույթից»։ Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի՝ արգելված է մշակութային  ժառանգության հանդեպ վանդալիզմի, գողության, կողոպուտի, յուրացման, թշնամանքի և հաշվեհարդարի  ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի առաջին արձանագրության՝ արգելված է գրավյալ տարածքներում ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" width="1080" height="1364" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702 1080w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-238x300.jpg?v=1662442702 238w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-811x1024.jpg?v=1662442702 811w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-768x970.jpg?v=1662442702 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-293x370.jpg?v=1662442702 293w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" title="նկ. 1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Դադիվանքի մատուռի ցուցանակի ոչնչացման մասին - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/դադիվանքի-մատուռի-ցուցանակի-ոչնչացմ/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Դադիվանքի մատուռի ցուցանակի ոչնչացման մասին - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Սեպտեմբերի 3-ին  Kарабах Сегодня տելեգրամյան ալիքը տարածեց մի տեսանյութ, որտեղ հստակ երևում է, որ ադրբեջանցի մի զինվորական մոտենալով Դադիվանքի կենտրոնական համալիրից քիչ հեռու գտնվող մատուռին, վերցնում է մատուռի ցուցանակը, մոտեցնում այն տեսանկարահանող անձին և ցուցադրաբար ջարդուփշուր անում։ Ցուցանակի վրա կար «Մատուռս վերանորոգվեց Տիար Ռալֆ Յիրիկյանի կողմից, 2017 թ․» գրությունը (նկ․ 1)։ Նշենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից հետո տարածաշրջանի անվտանգությունը և հայկական մշակութային արժեքների պաշտպանությունը դրվեց ռուս խաղաղապահների վերահսկողության ներքո։ Ավելին՝ ռուսական հենակետը գտնվում է մատուռից մի քանի մետր հեռու։ Առաջին անգամը չէ, որ Ադրբեջանի տարբեր ներկայացուցիչներ ցուցադրաբար ջարդում, տրորում, ոչնչացնում, անարգում և ծաղրի են ենթարկում հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Սա Ադբեջանի հայատյաց քաղաքականության իրականացման հիմնական լծակներից մեկն է, որի առաջնային նպատակը հայերին հոգեբանական տրավմա պատճառելն է։ Մեր արձագանքը Այս առիթով հարկ է հիշեցնել, որ յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային արժեքներին հասցվող վնասը հարված է  ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը, քանզի յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր ներդրումն ունի  համաշխարհային մշակութային բազմազանության մեջ։  այդ, ըստ 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի, որը նաև մյուս միջազգային պայմանագրերի հիմքն է, իր առաջին հոդվածով սահմանում է, որ մշակութային արժեքը  «Անկախ ծագումից կամ սեփականատիրոջից,  յուրաքանչյուր ժողովրդի  համար մեծ նշանակություն ունեցող շարժական կամ անշարժ ժառանգությունն է, ինչպիսիք են ճարտարապետության, արվեստի կամ պատմության հուշարձանները, անկախ նրանց կրոնական կամ աշխարհիկ բնույթից»։ Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի՝ արգելված է մշակութային  ժառանգության հանդեպ վանդալիզմի, գողության, կողոպուտի, յուրացման, թշնամանքի և հաշվեհարդարի  ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի առաջին արձանագրության՝ արգելված է գրավյալ տարածքներում ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/դադիվանքի-մատուռի-ցուցանակի-ոչնչացմ/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-06T05:39:51+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" />
	<meta property="og:image:width" content="1080" />
	<meta property="og:image:height" content="1364" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%bc%d5%ab-%d6%81%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d5%b4/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%bc%d5%ab-%d6%81%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d5%b4/","name":"Դադիվանքի մատուռի ցուցանակի ոչնչացման մասին - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-06T05:39:19+00:00","dateModified":"2022-09-06T05:39:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%bc%d5%ab-%d6%81%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d5%b4/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%bc%d5%ab-%d6%81%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d5%b4/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%bc%d5%ab-%d6%81%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b8%d5%b9%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81%d5%b4/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Դադիվանքի մատուռի ցուցանակի ոչնչացման մասին"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


			<video
							id="sow-player-3" 							class="sow-video-widget" 							preload="auto" 							style="width:100%;height:100%;" 							poster="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/խաչքարի-ավերման-մասին.mp4" 								>
							<source type="video/mp4" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/Դադիվանքի-մոտ-գգտնվող-մատուռի-գրության-ավերումը.mp4"/>
					</video>

3-го сентября Телеграм-канал «Карабах сегодня» поделился видео, на котором хорошо видно, как азербайджанский военнослужащий подходит к часовне, расположенной недалеко от центрального комплекса Дадиванка, берет табличку часовни, подносит его к человеку, снимающему видео и демонстративно ломает ее.

Вывеска гласила: «Эта часовня была отремонтирована господином Ральфом Йирикяном в 2017-ом году» (рис. 1). Следует отметить, что после подписания трехстороннего соглашения 9-го ноября 2020-го года безопасность региона и защита армянских культурных ценностей были переданы под контроль российских миротворцев. Более того, российская база находится в нескольких метрах от часовни.

Уже не в первый раз различные представители Азербайджана демонстративно ломают, топчут, уничтожают, относятся неуважительно и глумятся над армянским культурным наследием. Это один из основных рычагов реализации антиармянской политики Азербайджана, основная цель которой – нанести армянам психологическую травму.

Наш ответ

В связи с этим, необходимо напомнить, что вред, причиненный культурным ценностям любого из народов – удар по культурному наследию всего человечества, ибо каждый народ вносит свой вклад в разнообразие культур мира. К тому же, согласно первой статье Гаагской конвенции 1954-го года, являющейся основой всех других международных соглашений, культурными ценностями считаются независимо от их происхождения и владельца ценности, движимые или недвижимые, которые имеют большое значение для культурного наследия каждого народа, такие как памятники архитектуры, искусства или истории, религиозные или светские.

Согласно 4-ой статье Конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей в случае вооружённого конфликта» запрещается применять к этим ценностям акты вражды, вандализма, грабежа, вреда и уничтожения. Согласно первой статье Гаагской конвенции 1954 года, запрещается уничтожать культурные или духовные ценности на оккупированных территориях.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" width="1080" height="1364" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702 1080w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-238x300.jpg?v=1662442702 238w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-811x1024.jpg?v=1662442702 811w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-768x970.jpg?v=1662442702 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-293x370.jpg?v=1662442702 293w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" title="Рис. 1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Об уничтожении информационной таблички часовни Дадиванка - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/об-уничтожении-информационной-табли/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Об уничтожении информационной таблички часовни Дадиванка - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="3-го сентября Телеграм-канал «Карабах сегодня» поделился видео, на котором хорошо видно, как азербайджанский военнослужащий подходит к часовне, расположенной недалеко от центрального комплекса Дадиванка, берет табличку часовни, подносит его к человеку, снимающему видео и демонстративно ломает ее. Вывеска гласила: «Эта часовня была отремонтирована господином Ральфом Йирикяном в 2017-ом году» (рис. 1). Следует отметить, что после подписания трехстороннего соглашения 9-го ноября 2020-го года безопасность региона и защита армянских культурных ценностей были переданы под контроль российских миротворцев. Более того, российская база находится в нескольких метрах от часовни. Уже не в первый раз различные представители Азербайджана демонстративно ломают, топчут, уничтожают, относятся неуважительно и глумятся над армянским культурным наследием. Это один из основных рычагов реализации антиармянской политики Азербайджана, основная цель которой – нанести армянам психологическую травму. Наш ответ В связи с этим, необходимо напомнить, что вред, причиненный культурным ценностям любого из народов – удар по культурному наследию всего человечества, ибо каждый народ вносит свой вклад в разнообразие культур мира. К тому же, согласно первой статье Гаагской конвенции 1954-го года, являющейся основой всех других международных соглашений, культурными ценностями считаются независимо от их происхождения и владельца ценности, движимые или недвижимые, которые имеют большое значение для культурного наследия каждого народа, такие как памятники архитектуры, искусства или истории, религиозные или светские. Согласно 4-ой статье Конвенции 1954-го года «О защите культурных ценностей в случае вооружённого конфликта» запрещается применять к этим ценностям акты вражды, вандализма, грабежа, вреда и уничтожения. Согласно первой статье Гаагской конвенции 1954 года, запрещается уничтожать культурные или духовные ценности на оккупированных территориях." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/об-уничтожении-информационной-табли/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-08T06:52:22+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" />
	<meta property="og:image:width" content="1080" />
	<meta property="og:image:height" content="1364" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d0%b1-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b8-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%bb%d0%b8/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d0%b1-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b8-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%bb%d0%b8/","name":"Об уничтожении информационной таблички часовни Дадиванка - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-06T05:39:19+00:00","dateModified":"2022-09-08T06:52:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d0%b1-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b8-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%bb%d0%b8/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d0%b1-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b8-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%bb%d0%b8/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d0%b1-%d1%83%d0%bd%d0%b8%d1%87%d1%82%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b8-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%bb%d0%b8/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Об уничтожении информационной таблички часовни Дадиванка"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


			<video
							id="sow-player-4" 							class="sow-video-widget" 							preload="auto" 							style="width:100%;height:100%;" 							poster="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/խաչքարի-ավերման-մասին.mp4" 								>
							<source type="video/mp4" src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/Դադիվանքի-մոտ-գգտնվող-մատուռի-գրության-ավերումը.mp4"/>
					</video>

On September 3, the Карабах сегодня (“Karabakh Today”) Telegram channel shared a video that clearly shows how an Azerbaijani soldier approaches the chapel located not far from the central complex of Dadivank, takes the information board of the chapel, brings it to the person filming the video and defiantly crashes it.

The text of the sign was the following: “This chapel was renovated by Mr. Ralph Yirikian in 2017” (Fig. 1). It should be noted that after the signing of the tripartite agreement on November 9, 2020, the security of the region and the protection of Armenian cultural values were transferred under the control of Russian peacekeepers. Moreover, the Russian base is located a few meters far from the chapel.

It is not the first time that various representatives of Azerbaijan demonstratively break, trample, destroy, disrespect and mock the Armenian cultural heritage. This is one of the main levers for implementing the anti-Armenian policy of Azerbaijan, the main goal of which is to inflict psychological trauma on the Armenians.

Our response

In this regard, we find it necessary to recall that the harm caused to the cultural values of any of the peoples is threat to the cultural heritage of all mankind, because each nation makes contribution to the diversity of the world's cultures. In addition, according to the First Article of the 1954 Hague Convention, which makes the basis for all other international agreements, cultural value, regardless of its origin and owner, is considered to be movable or immovable property of great importance for the cultural heritage of every nation, such as monuments of architecture, art or history, whether religious or secular.

According to the 4th article of the 1954 Hague Convention "On the Protection of Cultural Heritage in Time of Armed Conflicts" the parties are obliged to respect cultural property situated within their own territory as well as within the territory of other parties. It is forbidden to commit acts of hostility, vandalism, robbery, harm and destruction towards these values. According to the First Article of the 1954 Hague Convention, it is forbidden to destroy cultural or spiritual values on the occupied territories.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" width="1080" height="1364" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702 1080w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-238x300.jpg?v=1662442702 238w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-811x1024.jpg?v=1662442702 811w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-768x970.jpg?v=1662442702 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01-293x370.jpg?v=1662442702 293w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" title="Fig. 1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>On the destruction of the information board of the chapel in Dadivank - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="On the destruction of the information board of the chapel in Dadivank - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="On September 3, the Карабах сегодня (“Karabakh Today”) Telegram channel shared a video that clearly shows how an Azerbaijani soldier approaches the chapel located not far from the central complex of Dadivank, takes the information board of the chapel, brings it to the person filming the video and defiantly crashes it. The text of the sign was the following: “This chapel was renovated by Mr. Ralph Yirikian in 2017” (Fig. 1). It should be noted that after the signing of the tripartite agreement on November 9, 2020, the security of the region and the protection of Armenian cultural values were transferred under the control of Russian peacekeepers. Moreover, the Russian base is located a few meters far from the chapel. It is not the first time that various representatives of Azerbaijan demonstratively break, trample, destroy, disrespect and mock the Armenian cultural heritage. This is one of the main levers for implementing the anti-Armenian policy of Azerbaijan, the main goal of which is to inflict psychological trauma on the Armenians. Our response In this regard, we find it necessary to recall that the harm caused to the cultural values of any of the peoples is threat to the cultural heritage of all mankind, because each nation makes contribution to the diversity of the world's cultures. In addition, according to the First Article of the 1954 Hague Convention, which makes the basis for all other international agreements, cultural value, regardless of its origin and owner, is considered to be movable or immovable property of great importance for the cultural heritage of every nation, such as monuments of architecture, art or history, whether religious or secular. According to the 4th article of the 1954 Hague Convention "On the Protection of Cultural Heritage in Time of Armed Conflicts" the parties are obliged to respect cultural property situated within their own territory as well as within the territory of other parties. It is forbidden to commit acts of hostility, vandalism, robbery, harm and destruction towards these values. According to the First Article of the 1954 Hague Convention, it is forbidden to destroy cultural or spiritual values on the occupied territories." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-08T06:53:42+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/01.jpg?v=1662442702" />
	<meta property="og:image:width" content="1080" />
	<meta property="og:image:height" content="1364" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/","url":"https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/","name":"On the destruction of the information board of the chapel in Dadivank - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-06T05:39:19+00:00","dateModified":"2022-09-08T06:53:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/en/alerts/on-the-destruction-of-the-information-board-of-the-chapel-in-dadivank/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"On the destruction of the information board of the chapel in Dadivank"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Առաջին անգամը չէ, որ ստիպված ենք արձագանքել ադրբեջանական հնարանքներին։ Այս անգամ «գյուտը» վերաբերում է Դադիվանքի հարևանությամբ գտնվող Կուսանաց սբ. Աստվածածին անապատին, որը կառուցվել է 12-րդ դարի վերջերին և որի պատերում օգտագործվել են 10-11-րդ դարերի խաչքարեր (նկ. 1-3)։ Տարրական գիտելիքի բացակայությունը, թե արհամարհումը խաչքարերի ժամանակագրության վերաբերյալ լրացվում է ինքնահնար հոխորտանքով. թե տեսեք նոր փաստ ենք գտել, որ անապատի կառույցների մեկի պատում առկա է հետսագույն «գրիգորյան» խաչքար (https://www.youtube.com/watch?v=Jf1K_OBcYD4, 4.30-5.30 րոպեներ, նկ. 4, շնորհակալություն Սիմոն Մաղաքյանին աս նյութի հետ մեզ ծանոթացնելու համար)։

Նախ նկատենք, որ Հայ առաքելական եկեղեցին չի կոչվում «գրիգորյան»։ Այս եզրը շրջանառության մեջ է մտցվել 19-րդ դարի 30-ական թվականներին ցարական նոմենկլատուրայում և վաղուց պաշտոնապես չի կիրառվում որպես Հայ առաքելական եկեղեցու անվանում։ Բայց կարևորը. խաչքարը պատկանում է 10-11-րդ դարերի խոր ակոսատումով պարզունակ խաչքարերի շարքին, որպիսիք բավականաչափ տարածված են ողջ Հայաստանով մեկ, այդ թվում և Արցախում (Պետրոսյան, Երանյան 2022, 26-30)։ Այն, որ հատկապես ծանր ժամանակներում հայկական եկեղեցաշինության մեջ լայնորեն օգտագործվել են ավելի վաղ կերտված խաչքարերը, վաղուց հայտնի, գիտականորեն վավերացված և քննված իրողություն է (Պետրոսյան 2008, 326)։ Եվ ավելի վաղ խաչքարերի կիրառումը Կուսանաց անապատում հազիվ թե կարող է զարմանք առաջացնել։ Բավական է, օրինակ, այցելել Կուսանաց անապատի հարևանությամբ գտնվող 13-րդ դարի վերջերին կառուցված Հանդաբերդի վանք, որի պատերին, խաչքարերի և կղմինդրների վրա առկա են 12-13-րդ դարերի շուրջ երեսուն հայերեն արձանագրություններ, և համոզվել, որ հին խաչքարերի օգտագործումը նոր կառույցների մեջ տարածված երևույթ էր (նկ. 5, 6, Պետրոսյան, Կիրակոսյան, Սաֆարյան 2009, 32-33, 49-50)։ Նաև նշենք, որ Հանդաբերդի վանքի խաչքարերի մի զգալի մասն անցած դարի 80-ական թվականներին բառացիորեն հոշոտել են հենց Քարվաճառի ադրբեջանցի բնակիչները (նկ․ 7)։

Ցավալիորեն, մասնագիտական ակնհայտ տգիտությունը, փաստերի խեղաթյուրումն ու հոխորտանքը,ակադեմիական պարկեշտ կեցվածքին անվայել մեթոդներ են և հետևաբար, չեն կարող հավակնել որևէ գիտական արժեքի կամ տեսակետի:

Գրականություն

Պետրոսյան, Երանյան 2022 – Պետրոսյան Հ., Երանյան Ն., Արցախի կոթողային մշակույթը, Երևան։

Պետրոսյան 2008 – Պետրոսյան Հ., Խաչքար. ծագումը, գործառույթը, պակերագրությունը, իամստաբանությունը, Փրինթինֆո, Երևան։

Պետրոսյան, Կիրակոսյան, Սաֆարյան 2009 – Պետրոսյան Հ., Կիրակոսյան Լ., Սաֆարյան Վ., Հանդաբերդի վանքը և նրա պեղումները, Փրինթինֆո, Երևան։

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-scaled.jpg?v=1662905533" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-scaled.jpg?v=1662905533 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-300x199.jpg?v=1662905533 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-1024x681.jpg?v=1662905533 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-768x511.jpg?v=1662905533 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-1536x1021.jpg?v=1662905533 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-2048x1362.jpg?v=1662905533 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-370x246.jpg?v=1662905533 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-272x182.jpg?v=1662905533 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-scaled.jpg?v=1662905582" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-scaled.jpg?v=1662905582 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-300x199.jpg?v=1662905582 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-1024x681.jpg?v=1662905582 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-768x511.jpg?v=1662905582 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-1536x1021.jpg?v=1662905582 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-2048x1362.jpg?v=1662905582 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-370x246.jpg?v=1662905582 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-272x182.jpg?v=1662905582 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 2" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-scaled.jpg?v=1662905607" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-scaled.jpg?v=1662905607 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-300x199.jpg?v=1662905607 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-1024x681.jpg?v=1662905607 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-768x511.jpg?v=1662905607 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-1536x1021.jpg?v=1662905607 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-2048x1362.jpg?v=1662905607 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-370x246.jpg?v=1662905607 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-272x182.jpg?v=1662905607 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 3" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004.png?v=1662905679" width="2552" height="1334" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004.png?v=1662905679 2552w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-300x157.png?v=1662905679 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1024x535.png?v=1662905679 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-768x401.png?v=1662905679 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1536x803.png?v=1662905679 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-2048x1071.png?v=1662905679 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-370x193.png?v=1662905679 370w" sizes="(max-width: 2552px) 100vw, 2552px" title="նկ. 4" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1.jpg?v=1662905709" width="2272" height="1704" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1.jpg?v=1662905709 2272w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-300x225.jpg?v=1662905709 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-1024x768.jpg?v=1662905709 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-768x576.jpg?v=1662905709 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-1536x1152.jpg?v=1662905709 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-2048x1536.jpg?v=1662905709 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-370x278.jpg?v=1662905709 370w" sizes="(max-width: 2272px) 100vw, 2272px" title="նկ. 5" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-scaled.jpg?v=1662905733" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-scaled.jpg?v=1662905733 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-300x199.jpg?v=1662905733 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-1024x681.jpg?v=1662905733 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-768x511.jpg?v=1662905733 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-1536x1021.jpg?v=1662905733 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-2048x1362.jpg?v=1662905733 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-370x246.jpg?v=1662905733 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-272x182.jpg?v=1662905733 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 6" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1.jpg?v=1662905754" width="2272" height="1704" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1.jpg?v=1662905754 2272w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-300x225.jpg?v=1662905754 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-1024x768.jpg?v=1662905754 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-768x576.jpg?v=1662905754 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-1536x1152.jpg?v=1662905754 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-2048x1536.jpg?v=1662905754 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-370x278.jpg?v=1662905754 370w" sizes="(max-width: 2272px) 100vw, 2272px" title="նկ. 7" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Ադրբեջանական հերթական զավեշտը. հայերը 19-րդ դարում «գրիգորյան» խաչքարեր են ագուցել Արցախի եկեղեցիների պատերում՝ դրանով փորձել հայկականացնել «աղվանական» ժառանգությունը - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանական-հերթական-զավեշտը-հայեր/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Ադրբեջանական հերթական զավեշտը. հայերը 19-րդ դարում «գրիգորյան» խաչքարեր են ագուցել Արցախի եկեղեցիների պատերում՝ դրանով փորձել հայկականացնել «աղվանական» ժառանգությունը - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Առաջին անգամը չէ, որ ստիպված ենք արձագանքել ադրբեջանական հնարանքներին։ Այս անգամ «գյուտը» վերաբերում է Դադիվանքի հարևանությամբ գտնվող Կուսանաց սբ. Աստվածածին անապատին, որը կառուցվել է 12-րդ դարի վերջերին և որի պատերում օգտագործվել են 10-11-րդ դարերի խաչքարեր (նկ. 1-3)։ Տարրական գիտելիքի բացակայությունը, թե արհամարհումը խաչքարերի ժամանակագրության վերաբերյալ լրացվում է ինքնահնար հոխորտանքով. թե տեսեք նոր փաստ ենք գտել, որ անապատի կառույցների մեկի պատում առկա է հետսագույն «գրիգորյան» խաչքար (https://www.youtube.com/watch?v=Jf1K_OBcYD4, 4.30-5.30 րոպեներ, նկ. 4, շնորհակալություն Սիմոն Մաղաքյանին աս նյութի հետ մեզ ծանոթացնելու համար)։ Նախ նկատենք, որ Հայ առաքելական եկեղեցին չի կոչվում «գրիգորյան»։ Այս եզրը շրջանառության մեջ է մտցվել 19-րդ դարի 30-ական թվականներին ցարական նոմենկլատուրայում և վաղուց պաշտոնապես չի կիրառվում որպես Հայ առաքելական եկեղեցու անվանում։ Բայց կարևորը. խաչքարը պատկանում է 10-11-րդ դարերի խոր ակոսատումով պարզունակ խաչքարերի շարքին, որպիսիք բավականաչափ տարածված են ողջ Հայաստանով մեկ, այդ թվում և Արցախում (Պետրոսյան, Երանյան 2022, 26-30)։ Այն, որ հատկապես ծանր ժամանակներում հայկական եկեղեցաշինության մեջ լայնորեն օգտագործվել են ավելի վաղ կերտված խաչքարերը, վաղուց հայտնի, գիտականորեն վավերացված և քննված իրողություն է (Պետրոսյան 2008, 326)։ Եվ ավելի վաղ խաչքարերի կիրառումը Կուսանաց անապատում հազիվ թե կարող է զարմանք առաջացնել։ Բավական է, օրինակ, այցելել Կուսանաց անապատի հարևանությամբ գտնվող 13-րդ դարի վերջերին կառուցված Հանդաբերդի վանք, որի պատերին, խաչքարերի և կղմինդրների վրա առկա են 12-13-րդ դարերի շուրջ երեսուն հայերեն արձանագրություններ, և համոզվել, որ հին խաչքարերի օգտագործումը նոր կառույցների մեջ տարածված երևույթ էր (նկ. 5, 6, Պետրոսյան, Կիրակոսյան, Սաֆարյան 2009, 32-33, 49-50)։ Նաև նշենք, որ Հանդաբերդի վանքի խաչքարերի մի զգալի մասն անցած դարի 80-ական թվականներին բառացիորեն հոշոտել են հենց Քարվաճառի ադրբեջանցի բնակիչները (նկ․ 7)։ Ցավալիորեն, մասնագիտական ակնհայտ տգիտությունը, փաստերի խեղաթյուրումն ու հոխորտանքը,ակադեմիական պարկեշտ կեցվածքին անվայել մեթոդներ են և հետևաբար, չեն կարող հավակնել որևէ գիտական արժեքի կամ տեսակետի:  Գրականություն Պետրոսյան, Երանյան 2022 – Պետրոսյան Հ., Երանյան Ն., Արցախի կոթողային մշակույթը, Երևան։ Պետրոսյան 2008 – Պետրոսյան Հ., Խաչքար. ծագումը, գործառույթը, պակերագրությունը, իամստաբանությունը, Փրինթինֆո, Երևան։ Պետրոսյան, Կիրակոսյան, Սաֆարյան 2009 – Պետրոսյան Հ., Կիրակոսյան Լ., Սաֆարյան Վ., Հանդաբերդի վանքը և նրա պեղումները, Փրինթինֆո, Երևան։" />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/hy/alerts/ադրբեջանական-հերթական-զավեշտը-հայեր/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-12T10:47:14+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1024x535.png" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="535" />
	<meta property="og:image:type" content="image/png" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:label1" content="Est. reading time" />
	<meta name="twitter:data1" content="2 minutes" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a9%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a6%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80/","url":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a9%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a6%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80/","name":"Ադրբեջանական հերթական զավեշտը. հայերը 19-րդ դարում «գրիգորյան» խաչքարեր են ագուցել Արցախի եկեղեցիների պատերում՝ դրանով փորձել հայկականացնել «աղվանական» ժառանգությունը - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-11T14:16:59+00:00","dateModified":"2022-09-12T10:47:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a9%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a6%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a9%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a6%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/hy/alerts/%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a2%d5%a5%d5%bb%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a9%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a6%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ադրբեջանական հերթական զավեշտը. հայերը 19-րդ դարում «գրիգորյան» խաչքարեր են ագուցել Արցախի եկեղեցիների պատերում՝ դրանով փորձել հայկականացնել «աղվանական» ժառանգությունը"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->


Нам не впервые приходится реагировать на азербайджанские небылицы. На этот раз выдумка относится к построенной в конце 12-го века пустыни Кусанац Сурб Аствацацин близ монастыря Дадиванк, в кладке стен которой были использованы хачкары 10-11-х веков (рис.1-3). Как отстуствие элементарных знаний, так и пренебрежение хронологией хачкаров восполняется высокомерием наподобие «посмотрите, у нас новое открытие: в стене одного из сооружений пустыни имеется поздний «григорианский» хачкар!» (см. видео с 4:30 по 5:30, рис.4. Благодарим Симона Магакяна за сообщение о материале).

Для начала отметим, что Армянская Апостольская Церковь не называется «григорианской». Этот термин применялся в царской номенклатуре в 30-е годы 19-го века и давно уже вышел из официального употребления в качестве наименования ААЦ. Но что самое важное, хачкар принадлежит к ряду простых хачкаров 10-11-х веков с врезным изображением креста, которые были довольно распространены по всей Армении, в том числе и Арцахе (Петросян, Еранян 2022, 26-30). То, что в тяжелые времена при строительстве армянских церквей широко использовались более ранние хачкары, - давно известный, научно подтвержденный и изученный факт (Петросян 2008, 326). Ничего удивительного в использовании ранних хачкаров при строительстве пустыни Кусанац нет. Достаточно, например, посетить монастырь Андаберд, построенный в конце 13-го века и находящийся неподалеку от пустыни Кусанац (на его стенах, хачкарах и черепице имеется около 30-ти армянских надписей, датируемых 12-13-ми веками)  и убедиться, что использование старых хачкаров при возведении новых построек было вполне распространенным явлением (рис. 5, 6, Петросян, Киракосян, Сафарян 2009, 32-33, 49-50).Отметим также, что значительная часть хачкаров монастыря Андаберд в 80-е годы была буквально истреблена азербайджанским населением Карвачара (рис. 7).

Увы, очевидное профессиональное невежество, искажение фактов и высокомерие не вписываются в рамки академической этики, не являются надлежащими научными методами, поэтому не могут претендовать на какую-либо научную ценность или точку зрения.

Литература

Петросян, Еранян 2022 – Петросян Г., Еранян Н., Монументальная культура Арцаха, Ереван (на арм., англ. и рус. яз.).

Петросян 2008 – Петросян Г., Хачкар: генезис, функции, иконография, семантика, изд. «Принтинфо», Ереван.

Петросян, Киракосян, Сафарян 2009 – Петросян Г, Киракосян Л., Сафарян В., Андабердский монастырь и его раскопки, изд. «Принтинфо», Ереван.

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-scaled.jpg?v=1662905533" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-scaled.jpg?v=1662905533 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-300x199.jpg?v=1662905533 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-1024x681.jpg?v=1662905533 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-768x511.jpg?v=1662905533 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-1536x1021.jpg?v=1662905533 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-2048x1362.jpg?v=1662905533 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-370x246.jpg?v=1662905533 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-2-272x182.jpg?v=1662905533 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 1 " alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-scaled.jpg?v=1662905582" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-scaled.jpg?v=1662905582 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-300x199.jpg?v=1662905582 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-1024x681.jpg?v=1662905582 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-768x511.jpg?v=1662905582 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-1536x1021.jpg?v=1662905582 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-2048x1362.jpg?v=1662905582 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-370x246.jpg?v=1662905582 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-2-272x182.jpg?v=1662905582 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 2" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-scaled.jpg?v=1662905607" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-scaled.jpg?v=1662905607 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-300x199.jpg?v=1662905607 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-1024x681.jpg?v=1662905607 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-768x511.jpg?v=1662905607 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-1536x1021.jpg?v=1662905607 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-2048x1362.jpg?v=1662905607 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-370x246.jpg?v=1662905607 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-2-272x182.jpg?v=1662905607 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 3" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004.png?v=1662905679" width="2552" height="1334" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004.png?v=1662905679 2552w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-300x157.png?v=1662905679 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1024x535.png?v=1662905679 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-768x401.png?v=1662905679 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1536x803.png?v=1662905679 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-2048x1071.png?v=1662905679 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-370x193.png?v=1662905679 370w" sizes="(max-width: 2552px) 100vw, 2552px" title="նկ. 4" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1.jpg?v=1662905709" width="2272" height="1704" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1.jpg?v=1662905709 2272w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-300x225.jpg?v=1662905709 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-1024x768.jpg?v=1662905709 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-768x576.jpg?v=1662905709 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-1536x1152.jpg?v=1662905709 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-2048x1536.jpg?v=1662905709 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/005-1-370x278.jpg?v=1662905709 370w" sizes="(max-width: 2272px) 100vw, 2272px" title="նկ. 5" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-scaled.jpg?v=1662905733" width="2560" height="1702" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-scaled.jpg?v=1662905733 2560w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-300x199.jpg?v=1662905733 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-1024x681.jpg?v=1662905733 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-768x511.jpg?v=1662905733 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-1536x1021.jpg?v=1662905733 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-2048x1362.jpg?v=1662905733 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-370x246.jpg?v=1662905733 370w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/006-1-272x182.jpg?v=1662905733 272w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" title="նկ. 6" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

		<img src="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1.jpg?v=1662905754" width="2272" height="1704" srcset="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1.jpg?v=1662905754 2272w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-300x225.jpg?v=1662905754 300w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-1024x768.jpg?v=1662905754 1024w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-768x576.jpg?v=1662905754 768w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-1536x1152.jpg?v=1662905754 1536w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-2048x1536.jpg?v=1662905754 2048w, https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/007-1-370x278.jpg?v=1662905754 370w" sizes="(max-width: 2272px) 100vw, 2272px" title="նկ. 7" alt="" loading="lazy" 		class="so-widget-image"/>

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Очередной азербайджанский абсурд: в 19-ом веке армяне встроили «григорианские» кресты в стены арцахских церквей, пытаясь арменизировать «албанское» наследие - Monument Watch</title>
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://monumentwatch.org/ru/alerts/очередной-азербайджанский-абсурд-в-19-о/" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Очередной азербайджанский абсурд: в 19-ом веке армяне встроили «григорианские» кресты в стены арцахских церквей, пытаясь арменизировать «албанское» наследие - Monument Watch" />
<meta property="og:description" content="Нам не впервые приходится реагировать на азербайджанские небылицы. На этот раз выдумка относится к построенной в конце 12-го века пустыни Кусанац Сурб Аствацацин близ монастыря Дадиванк, в кладке стен которой были использованы хачкары 10-11-х веков (рис.1-3). Как отстуствие элементарных знаний, так и пренебрежение хронологией хачкаров восполняется высокомерием наподобие «посмотрите, у нас новое открытие: в стене одного из сооружений пустыни имеется поздний «григорианский» хачкар!» (см. видео с 4:30 по 5:30, рис.4. Благодарим Симона Магакяна за сообщение о материале). Для начала отметим, что Армянская Апостольская Церковь не называется «григорианской». Этот термин применялся в царской номенклатуре в 30-е годы 19-го века и давно уже вышел из официального употребления в качестве наименования ААЦ. Но что самое важное, хачкар принадлежит к ряду простых хачкаров 10-11-х веков с врезным изображением креста, которые были довольно распространены по всей Армении, в том числе и Арцахе (Петросян, Еранян 2022, 26-30). То, что в тяжелые времена при строительстве армянских церквей широко использовались более ранние хачкары, - давно известный, научно подтвержденный и изученный факт (Петросян 2008, 326). Ничего удивительного в использовании ранних хачкаров при строительстве пустыни Кусанац нет. Достаточно, например, посетить монастырь Андаберд, построенный в конце 13-го века и находящийся неподалеку от пустыни Кусанац (на его стенах, хачкарах и черепице имеется около 30-ти армянских надписей, датируемых 12-13-ми веками)  и убедиться, что использование старых хачкаров при возведении новых построек было вполне распространенным явлением (рис. 5, 6, Петросян, Киракосян, Сафарян 2009, 32-33, 49-50).Отметим также, что значительная часть хачкаров монастыря Андаберд в 80-е годы была буквально истреблена азербайджанским населением Карвачара (рис. 7). Увы, очевидное профессиональное невежество, искажение фактов и высокомерие не вписываются в рамки академической этики, не являются надлежащими научными методами, поэтому не могут претендовать на какую-либо научную ценность или точку зрения. Литература Петросян, Еранян 2022 – Петросян Г., Еранян Н., Монументальная культура Арцаха, Ереван (на арм., англ. и рус. яз.). Петросян 2008 – Петросян Г., Хачкар: генезис, функции, иконография, семантика, изд. «Принтинфо», Ереван. Петросян, Киракосян, Сафарян 2009 – Петросян Г, Киракосян Л., Сафарян В., Андабердский монастырь и его раскопки, изд. «Принтинфо», Ереван." />
<meta property="og:url" content="https://monumentwatch.org/ru/alerts/очередной-азербайджанский-абсурд-в-19-о/" />
<meta property="og:site_name" content="Monument Watch" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-09-20T09:40:59+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1024x535.png" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="535" />
	<meta property="og:image:type" content="image/png" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%b1%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b4-%d0%b2-19-%d0%be/","url":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%b1%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b4-%d0%b2-19-%d0%be/","name":"Очередной азербайджанский абсурд: в 19-ом веке армяне встроили «григорианские» кресты в стены арцахских церквей, пытаясь арменизировать «албанское» наследие - Monument Watch","isPartOf":{"@id":"https://monumentwatch.org/#website"},"datePublished":"2022-09-11T14:16:59+00:00","dateModified":"2022-09-20T09:40:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%b1%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b4-%d0%b2-19-%d0%be/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%b1%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b4-%d0%b2-19-%d0%be/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://monumentwatch.org/ru/alerts/%d0%be%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%b1%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b4-%d0%b2-19-%d0%be/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https://monumentwatch.org/en/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Очередной азербайджанский абсурд: в 19-ом веке армяне встроили «григорианские» кресты в стены арцахских церквей, пытаясь арменизировать «албанское» наследие"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://monumentwatch.org/#website","url":"https://monumentwatch.org/","name":"Monument Watch","description":"Monitoring the Cultural Heritage of Artsakh","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://monumentwatch.org/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->