Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ

Քոլատակից 2 կմ հյուսիս, անտառապատ լեռան վրա, գտնվում է Արցախի նշանավոր կրոնական և մշակութային կենտրոն Հակոբավանքը, որը հայտնի է որպես եպիսկոպոսանիստ, իսկ որոշ ժամանակ նաև կաթողիկոսանիստ: Հիմնադրման տարեթիվը հայտնի չէ: Հիշատակվում է 853 թվականից: Վանքի անվանումը ծագում է Մծբինի հայրապետ Սբ. Հակոբի անունից, որի մասունքները (աջը) պահվել է այստեղ: Վանքը հայտնի է նաև Մեծառանից վանք անունով: Ըստ Մատենադարանում պահպանված մի հիշատակարանի՝ վանքի գլխավոր եկեղեցին կառուցել են Հասան Ջալալի ծնողները՝ Վախթանգն ու Խորիշահը: Հիմնական եկեղեցին վերանորոգվել է XII դարում: Մյուս կառույցները ստեղծվել են XII-XIII դարերում: Համալիրի մեջ մտնում են երկու եկեղեցի, երկու գավիթ, բնակելի տներ, տնտեսական շենքեր: Կան շատ խաչքարեր, որոնց վրա կան 1123 և 1224 թվերի արձանագրություններ: Վանքն եղել է Խաչենի գավառի կրթական և գրչության կենտրոնը:

				<img width="300" height="200" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-300x200.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-300x200.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-1024x683.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-768x512.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-1536x1024.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/285339048_2823740847935836_8501739062241117930_n.jpeg 2048w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="200" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-300x200.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-300x200.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-1024x683.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-768x512.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-1536x1024.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288027346_2823741471269107_2818399924243690697_n.jpeg 2048w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="200" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-300x200.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-300x200.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-1024x683.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-768x512.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-1536x1024.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/06/288037001_2823740427935878_4664628647217935734_n.jpeg 2048w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28-1024x685.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.28.jpeg 1280w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="Հակոբավանք" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21-1024x685.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-04-20-11.15.21.jpeg 1280w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30-1024x685.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/04/photo_2022-04-20-11.15.30.jpeg 1280w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="197" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05-197x300.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05-197x300.jpeg 197w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05-673x1024.jpeg 673w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05-768x1169.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05-8x12.jpeg 8w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.05.jpeg 841w" sizes="(max-width: 197px) 100vw, 197px" />

				<img width="300" height="158" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04-300x158.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04-300x158.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04-1024x540.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04-768x405.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04-18x10.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.04.jpeg 1080w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="200" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02-300x200.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02-300x200.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02-1024x683.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02-768x512.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.02.jpeg 1080w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="241" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01-241x300.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="Հակոբավանք" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01-241x300.jpeg 241w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01-822x1024.jpeg 822w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01-768x957.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01-10x12.jpeg 10w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01.jpeg 1027w" sizes="(max-width: 241px) 100vw, 241px" />

				<img width="300" height="187" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59-300x187.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59-300x187.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59-1024x637.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59-768x478.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59-18x12.jpeg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.47.59.jpeg 1080w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="Հակոբավանք" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-1024x768.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-1536x1152.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-2048x1536.jpg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_22-16x12.jpg 16w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-1024x768.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-1536x1152.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-2048x1536.jpg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_21-16x12.jpg 16w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-768x1024.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-1152x1536.jpg 1152w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-1536x2048.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_14-scaled.jpg 1920w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-768x1024.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-1152x1536.jpg 1152w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-1536x2048.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_03-scaled.jpg 1920w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-768x1024.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-1152x1536.jpg 1152w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-1536x2048.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Վանական_համալիր_Մեծառանից_վանք_Սբ._Հակոբավանք_02-scaled.jpg 1920w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="190" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5-300x190.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5-300x190.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5-1024x648.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5-768x486.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5-18x12.jpg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h5.jpg 1200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="192" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4-300x192.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4-300x192.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4-1024x655.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4-768x491.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4-18x12.jpg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h4.jpg 1200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="188" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3-300x188.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3-300x188.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3-1024x641.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3-768x481.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3-18x12.jpg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h3.jpg 1200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="192" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2-300x192.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2-300x192.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2-1024x655.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2-768x491.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2-18x12.jpg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h2.jpg 1200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-1024x768.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-1536x1152.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-2048x1536.jpg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/h1-16x12.jpg 16w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ Քոլատակից 2 կմ հյուսիս, անտառապատ լեռան վրա, գտնվում է Արցախի նշանավոր կրոնական և մշակութային կենտրոն Հակոբավանքը, […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Հակոբավանք</title>
<meta name="description" content="Հակոբավանք | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: Հիշատակվում է 853 թվականից: Հիմնական եկեղեցին վերանորոգվել է XII դարում:" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Հակոբավանք" />
<meta property="og:description" content="Հակոբավանք | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: Հիշատակվում է 853 թվականից: Հիմնական եկեղեցին վերանորոգվել է XII դարում:" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-15T10:05:06+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/05/photo_2022-05-10-21.48.01.jpeg" />
	<meta property="og:image:width" content="1027" />
	<meta property="og:image:height" content="1280" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank","name":"Հակոբավանք","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T11:38:25+00:00","dateModified":"2022-11-15T10:05:06+00:00","description":"Հակոբավանք | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: Հիշատակվում է 853 թվականից: Հիմնական եկեղեցին վերանորոգվել է XII դարում:","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan/hakobavank#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Գործող","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Մարտակերտի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/martakerti-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Հակոբավանք"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Հակոբավանք

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Կոշիկ անապատ

Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ

Անապատը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Քոլատակ գյուղից 10-12 կմ հարավ-արևմուտք, անտառապատ լեռան վրա: Համալիրը կազմված է երեք եկեղեցիներից, գավթից, սեղանատնից, գերեզմանատնից և ջրամբարից: Պահպանվել են նաև խցերի, տնտեսական շինությունների, բաղնիքի ավերակները: Գլխավոր եկեղեցու խորանի ճակատի 1265 թվականի արձանագրությունը հուշում է, որ Կոշիկ անապատը եղել է Բաղաց թագավորի թոռ, Հասանի որդի՝  իշխան Խերխանի տոհմական տապանատունը: Վերջինս վերանորոգել է Անապատի Սբ. Ստեփանոս և մյուս եկեղեցիները: Համալիրի տարածքում կան բազմաթիվ գեղաքանդակ խաչքարեր:

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-1024x768.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-1536x1152.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshikVanq.jpeg 2016w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshik_anapat-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshik_anapat-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshik_anapat-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshik_anapat-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/koshik_anapat.jpeg 1024w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="189" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624-300x189.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624-300x189.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624-1024x644.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624-768x483.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624-18x12.jpg 18w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3624.jpg 1200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="202" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-300x202.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="Կոշիկ անապատ" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-300x202.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-1024x690.jpg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-768x518.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-1536x1035.jpg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-2048x1381.jpg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-18x12.jpg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ Անապատը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Քոլատակ գյուղից 10-12 կմ հարավ-արևմուտք, անտառապատ լեռան վրա: Համալիրը կազմված է […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր</title>
<meta name="description" content="«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: 1265 թվական:" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Կոշիկ անապատ" />
<meta property="og:description" content="«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: 1265 թվական:" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:13:36+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Կոշիկ_անապատ_վանական_համալիր-scaled.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1726" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat","name":"«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T11:56:00+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:13:36+00:00","description":"«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր | Մարտակերտի շրջան, գ. Քոլատակ: 1265 թվական:","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/koshik-anapat#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Խոնարհված, կիսավեր, հիմնավեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Մարտակերտի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Կոշիկ անապատ"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

«Կոշիկ անապատ» վանական համալիր

Կոշիկ անապատ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս

Բերդաձորի Սբ. Գրիգոր կամ Կարմիր վանքը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղից 10 կմ հեռավորության վրա, անտառապատ լեռան լանջին: Ըստ գլխավոր եկեղեցու արձանագրության, այն կառուցել է Վախթանգյան իշխանական տան Սակոյան ճյուղի հիմնադիր Սակո իշխանը, 1224 թվականին: Գլխավոր եկեղեցուն կից է գավիթը և երկրորդ եկեղեցին, որոնք նույն դարի կառույցներ են: Կարմիր վանքը հայտնի է իր գրչագիրներով: Որպես գրիչ հիշատակվում է Վարդանը: Վանքի պատերին կան շատ վիմագիր արձանագրություններ:

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-225x300.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-225x300.jpeg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-768x1024.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-1152x1536.jpeg 1152w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-1536x2048.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-9x12.jpeg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Karmir_vanq_Ardvi_2015_feb_pic_08-scaled.jpeg 1920w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_7177-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_7177-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_7177-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_7177-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_7177.jpeg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3507-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3507-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3507-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3507-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3507.jpeg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3385-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3385-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3385-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3385-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3385.jpeg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3382-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3382-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3382-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3382-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3382.jpeg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3380-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3380-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3380-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3380-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/IMG_3380.jpeg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="Կարմիր վանք" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-1024x686.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-1536x1028.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-2048x1371.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-18x12.jpeg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-1024x686.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-1536x1028.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-2048x1371.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/002-5-scaled-1-18x12.jpeg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-1024x686.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-1536x1028.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-2048x1371.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/003-6-scaled-1-18x12.jpeg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-1024x686.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-1536x1028.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-2048x1371.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/004-5-scaled-1-18x12.jpeg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="201" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-300x201.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-300x201.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-1024x686.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-768x514.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-1536x1028.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-2048x1371.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/005-6-scaled-1-18x12.jpeg 18w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս Բերդաձորի Սբ. Գրիգոր կամ Կարմիր վանքը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղից 10 կմ հեռավորության վրա, […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Կարմիր վանք</title>
<meta name="description" content="«Կարմիր վանք» վանական համալիր 1224թ.,1529թ.,1281թ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս:" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Կարմիր վանք" />
<meta property="og:description" content="«Կարմիր վանք» վանական համալիր 1224թ.,1529թ.,1281թ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս:" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:13:42+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/001-5-scaled-1-1024x686.jpeg" />
	<meta property="og:image:width" content="1024" />
	<meta property="og:image:height" content="686" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank","name":"Կարմիր վանք","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T12:28:07+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:13:42+00:00","description":"«Կարմիր վանք» վանական համալիր 1224թ.,1529թ.,1281թ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս:","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/karmir-vank#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Խոնարհված, կիսավեր, հիմնավեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Մարտակերտի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Կարմիր վանք"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Կարմիր վանք

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


<img decoding="async" loading="lazy" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-300x225.jpeg" alt="Խաթրավանք" width="300" height="225" class="alignnone size-medium wp-image-7044" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-1024x768.jpeg 1024w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-1536x1152.jpeg 1536w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-2048x1536.jpeg 2048w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք-16x12.jpeg 16w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս

Խաթրավանքի վանական համալիրը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղից արևմուտք, մոտ 8 կմ հեռու, ձորերով շրջապատված մի դժվարամատչելի լեռնահարթակի վրա, որի ստորոտով հոսում է Թարթառ գետը: Վանքի շրջապատը ծածկված է խիտ անտառով: Վանքի անունը արձանագրություններում և հին աղբյուրներում հիշատակվում է երկու ձևով (Խադարի կամ Խադայի վանք), բայց գրվել է նաև Խաթրա վանք և Խթրա վանք, որը ժողովրդական արտասանության հետևանք է: Այս անունը, հավանաբար, ծագել է Թադեոս առաքյալի Խադ կամ Խաթ աշակերտի անունից, որին նվիրված է վանքը: Կան վկայություններ այն մասին, որ Խաթրավանքը եղել է առաջնորդարան: Խադավանքը գոյություն է ունեցել վաղ միջնադարից և ունեցել է կաթողիկե տաճար, երկրորդական եկեղեցիներ, օժանդակ շինություններ: 12-րդ դարի առաջին կեսին այն ավերվել է երկրաշարժից, որից հետո հոգևոր կենտրոնը 1143 թվականին ասպատակության ենթարկվեց սելջուկ-թուրքերի կողմից: Վանքի վերստին շենացումը սկսվել է 12-րդ դարի վերջին և 13-ի սկզբին և կապված է Հովհաննես վարդապետ Խաչենցու անվան հետ, ով վերականգնեց Խադավանքը 1204 թվականին ավարտելով նրա գլխավոր տաճարի կառուցումը, որի մասին պատմում է տաճարի արևմտյան պատին գլխավոր դռան ձախակողմին գրված շինարարական արձանագրությունը:

<img decoding="async" loading="lazy" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x10-300x225.jpeg" alt="" width="300" height="225" class="alignnone size-medium wp-image-7040" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x10-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x10-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x10-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x10.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Եկեղեցին՝ չորս սյուների վրա հաստատված կենտրոնագմբեթ մեծ դահլիճ է, արևելքում ունի ավանդատներ, Հովհաննեսը արձանագրության մեջ նշում է, որ վանքում հավաքել է գրքեր և խաչքարեր:

Վանքը մեծ նորոգումների ու կառուցում – լրացումների է ենթարկվել Հասան Բ-ի որդի Գրիգոր Բ-ի ու նրա կին Ասփայի կողմից 13-րդ դարի վերջին և 14-ի սկզբին:

<img decoding="async" loading="lazy" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-300x225.jpeg" alt="" width="300" height="225" class="alignnone size-medium wp-image-7035" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Հովհաննեսաշեն տաճարը ներսից խաչաձև, արտաքինից ուղղանկյուն, չորս անկյուններում ավանդատներով հորինվածք ունի: Հատակագիծը անհամաչափ է: Ներսի սյուները սրբատաշ գորշ քարից են, զարդարված քանդակներով: Չորս սյուներից երկուսը ամբողջական են, իսկ մյուս երկուսը կազմված են երկու կտոր քարից: Սյուների մույթերին՝ հայացքով դեպի արևմտյան մուտքը կենդանիների գլուխներ են քանդակված, մեկական քանդակ, յուրաքանչյուր սյան վրա: Առաջին երկուսը եզների գլուխներ են, հետևինները՝ խոյի ու առյուծի: Այժմ քայքայված են ելուստները և դժվար է դրանք իրարից տարբերել: Խադավանքի գլխավոր տաճարի ներսի չորս սյուների մույթերին քանդակված կենդանիների գլուխները մեզ տանում են դեպի միջնադարյան ճարտարապետական կառույցներում, ինչպես նաև մանրանկարչության և արվեստի այլ բնագավառներում լայնորեն տարածված չորս կենդանակերպերի գաղափարական ակունքները և բացահայտում նրաց սերտ աղերսը աշխարհի նյութականությունը կազմող չորս տարրերի մասին հին փիլիսոփայական պատկերացումների հետ:

<img decoding="async" loading="lazy" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-300x225.jpeg" alt="" width="300" height="225" class="alignnone size-medium wp-image-7036" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Բեմը ավագ խորանով տեղավորված է արևելյան պատի կիսաշրջանի մեջ: Կան նաև երկու մեծ և երկու փոքր խորաններ: Ներսից պատերը ծեփված են կրաշաղախով:

Եկեղեցուն կից է փլված զանգակատունը: Կիսավեր պատերից երևում է, որ զանգակատունը եղել է կրկնհարկ:

Զանգակատան հյուսիսային մասում գտնվում է սեղանատունը: Այն թաղածածկ դահլիճ է: Պատերը և թաղը կառուցված են տեղական կոպտատաշ քարերից, կրաշաղախով միայն թաղակիր կամարները և որմնասյուներն են շարված սրբատաշ քարերով:

Բաղկացած է երկու դահլիճից: Մեծ դահլիճն ունի բուխարի (օջախ), պատերի մեջ պահարաններ (խորշեր) և մեկ լուսամուտ: Իսկ մյուս դահլիճը ունի միայն մեկ պտրահան:

Խադավանքի ճարտարապետական լուծումները շատ հետաքրքիր ու ինքնահատուկ են:

Խաթրավանքից արևմուտք՝ ժայռի մեջ, գտնվում է Խաթրա, ժողովրդի մոտ Չիչա հիշատակվող բերդը:

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x13-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x13-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x13-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x13-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x13.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x11-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x11-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x11-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x11-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x11.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x9-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x9-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x9-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x9-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x9.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x8-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x8-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x8-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x8-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x8.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x7-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x7-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x7-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x7-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x7.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x5.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x4-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x4-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x4-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x4-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x4.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x2-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x2-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x2-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x2-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x2.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x1-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x1-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x1-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x1-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x1.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-300x225.jpeg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-300x225.jpeg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-768x576.jpeg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6-16x12.jpeg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/x6.jpeg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս Խաթրավանքի վանական համալիրը գտնվում է Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղից արևմուտք, մոտ 8 կմ հեռու, ձորերով շրջապատված […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Խաթրավանք</title>
<meta name="description" content="«Խաթրավանք» վանական համալիր, 10-17-րդ դդ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Խաթրավանք" />
<meta property="og:description" content="«Խաթրավանք» վանական համալիր, 10-17-րդ դդ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:13:44+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/Խաթրավանք.jpeg" />
	<meta property="og:image:width" content="2560" />
	<meta property="og:image:height" content="1920" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank","name":"Խաթրավանք","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T13:06:26+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:13:44+00:00","description":"«Խաթրավանք» վանական համալիր, 10-17-րդ դդ. | Մարտակերտի շրջան, գ. Վաղուհաս","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan/khatravank#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Խոնարհված, կիսավեր, հիմնավեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Մարտակերտի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/martakerti-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Խաթրավանք"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Խաթրավանք

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Կույսերի անապատ եկեղեցի

Հադրութի շրջան, գ. Տող

Տող գյուղի գերեզմանատան հյուսիսարևմտյան կողմում, թեք լանջի վրա գտնվում է Կույսերի անապատ եկեղեցին: Նրա կառուցման թվականը հայտնի չէ, սակայն այն վերագրվում է քրիստոնեության ուշ շրջանին: Եկեղեցու շրջապատում նկատելի են խցերի և օժանդակ կառույցների հիմքեր: Ինքն՝ եկեղեցին կիսով չափ թաղված է հողի մեջ:

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Հադրութի շրջան, գ. Տող Տող գյուղի գերեզմանատան հյուսիսարևմտյան կողմում, թեք լանջի վրա գտնվում է Կույսերի անապատ եկեղեցին: Նրա կառուցման թվականը […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Կույսերի անապատ եկեղեցի քրիստոնեության ուշ շրջան</title>
<meta name="description" content="Կույսերի անապատ եկեղեցի, քրիստոնեության ուշ շրջան | Հադրութի շրջան, գ. Տող" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Կույսերի անապատ եկեղեցի" />
<meta property="og:description" content="Կույսերի անապատ եկեղեցի, քրիստոնեության ուշ շրջան | Հադրութի շրջան, գ. Տող" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:17:08+00:00" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi","name":"Կույսերի անապատ եկեղեցի քրիստոնեության ուշ շրջան","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T13:35:53+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:17:08+00:00","description":"Կույսերի անապատ եկեղեցի, քրիստոնեության ուշ շրջան | Հադրութի շրջան, գ. Տող","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut/kuyseri-anapat-yekeghetsi#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Հադրութի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/okupatsvats/hadrut"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Կույսերի անապատ եկեղեցի"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Կույսերի անապատ եկեղեցի

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Սուրբ Պանտալեոն

Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղ

Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղի հյուսիս-արևելյան մասում է գտնվում Պարին Պիժ վանքը: Պարին Պիժը «Պարոն բժիշկ» բառակապակցության տեղական արտասանությունն է, ճիշտ անունն է` Սուրբ Պանտալեոն (Պանտելեյմոն) բժշկի վանք: Մեկ այլ վարկածի համաձայն էլ Պարին Պիժ անվանումը Բարի բժշկի հնչյունափոխված ձևն է:

Վանքը բաղկացած է գլխավոր եկեցեցուց, որը 1658 թ. կառույց է և Սուրբ Հռիփսիմե մատուռից (ԺԹ դար): Գլխավոր եկեղեցին կառուցվել է ի պատիվ 3-4-րդ դարերում Փոքրասիական Նիկոմեդիա քաղաքում ապրած նահատակ-բժիշկ Պանդալեոնի, ում մասունքները, ըստ ավանդույթի, ամփոփված են եկեղեցու հիմքում։ Սուրբը ուղղափառ եկեղեցում համարվում է զինվորների հովանավոր։ Արևմուտքում հավատում են, որ Սուրբ Պանդալեոնն ունի զինվորների և, առհասարակ, մարդկանց հիվանդությունները, ինչպես նաև հոգևոր վերքերը բժշկելու շնորհ։ Մեծ ու փոքր եկեղեցիները  արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ ադրբեջանցիների կողմից լրիվությամբ ավերվել են: Սակայն Պարին Պիժ եկեղեցին և  Սուրբ Հռիփսիմե մատուռը հիմնանորոգվել ու վերականգնվել են: Եկեղեցու շրջակայքում գտնվում է հին, բավականին մեծ գերեզմանատուն:

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147238943_1564937960368941_1005481309875512896_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147238943_1564937960368941_1005481309875512896_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147238943_1564937960368941_1005481309875512896_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147238943_1564937960368941_1005481309875512896_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147238943_1564937960368941_1005481309875512896_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147027646_1564937790368958_1975280965853668441_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147027646_1564937790368958_1975280965853668441_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147027646_1564937790368958_1975280965853668441_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147027646_1564937790368958_1975280965853668441_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146389908_1564937980368939_6293830592701912908_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146389908_1564937980368939_6293830592701912908_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146389908_1564937980368939_6293830592701912908_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146389908_1564937980368939_6293830592701912908_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146389908_1564937980368939_6293830592701912908_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146405385_1564938110368926_1242870874417781192_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146405385_1564938110368926_1242870874417781192_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146405385_1564938110368926_1242870874417781192_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146405385_1564938110368926_1242870874417781192_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146405385_1564938110368926_1242870874417781192_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղ Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղի հյուսիս-արևելյան մասում է գտնվում Պարին Պիժ վանքը: Պարին Պիժը «Պարոն […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ եկեղեցի, 1658թ</title>
<meta name="description" content="Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ եկեղեցի, 1658թ | Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղ" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Սուրբ Պանտալեոն" />
<meta property="og:description" content="Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ եկեղեցի, 1658թ | Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղ" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:14:57+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/146920451_1564937813702289_3891878627699033400_n.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="960" />
	<meta property="og:image:height" content="720" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon","name":"Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ եկեղեցի, 1658թ","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T13:48:05+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:14:57+00:00","description":"Սուրբ Պանտալեոն կամ Պարին պիժ եկեղեցի, 1658թ | Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն գյուղ","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan/surb-pantaleon#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Գործող","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Շուշիի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/gortsogh-vanqer-yekeghetsiner/shushii-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Սուրբ Պանտալեոն"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Սուրբ Պանտալեոն

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի

Ասկերանի շրջան, գ. Պատարա

Պատարա (Պտրեցիկ) գյուղից 3 կմ դեպի հյուսիս, անտառում է գտնվում գրականության մեջ հիշատակվող Սուրբ Ամենափրկիչ կամ ինչպես տեղի բնակիչներն էին անվանում ՝ Փրկչա վանքը: Պահպանվել են եկեղեցին, բնակավայրի հետքեր և ընդարձակ գերեզմանատունը՝ փարթամ բուսականությամբ ծածկված հարյուրավոր տապանաքարերով և խաչքարերով: Եկեղեցին ներկայացնում է եռանավ, ուղղանկյուն հատակագծով շինություն (11,3 x 9,7 մ), կողմնաբեմերը զբաղեցնում են աղոթասրահի համարյա կեսը:

Այս կառույցը Արցախի հուշարձանների մեջ եզակի է: Սակայն դրանով նրա իքնատիպությունը չի սպառվում: Խոսքը գնում է արևելյան պատի երկու եռանկյունաձև որմնախորշերի մասին, որոնք ձգվում են պատի ամբողջ երկայնքով: Նման ճարտարապետական հնարքը Արցախի հուշարձանների մեջ իր նախատիպը չունի: Դատելով ծավալատարածական լուծումից, պատերում տեղադրված հին մշակված քարերից ՝ կարելի է եզրակացնել, որ եկեղեցին կառուցված է եղել գմբեթով պսակված հինավուրց տաճարի տեղում։

Տաճարի սպիտակ շենքը կանաչ բուսականության մեջ ներկայացնում է շատ տպավորիչ տեսարան. Եկեղեցու շինարարական արձանագրությունն այնքան աղավաղված է, որ հնարավոր չէ պարզել նրա կառուցման տարեթիվը։ Նրա առաջին տողը ամբողջությամբ ջնջված է, իսկ տարեթիվը ինչպես հայտնի է, սովորաբար նշվում է արձանագրության սկզբում: Սակայն մակագրությունների մեջ հիշատակվող դարպաս, վաճառ (շուկա) բառերը, Սմպատ իշխանի, Աթանաս կաթողիկոսի անուններն ամենայն որոշակիությամբ վկայում են այն մասին, որ գործ ունենք խոշոր կրոնական և վարչական կենտրոնի հետ:

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192744498_1644106132452123_5228325607170330070_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192744498_1644106132452123_5228325607170330070_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192744498_1644106132452123_5228325607170330070_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192744498_1644106132452123_5228325607170330070_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192650971_1644106202452116_234598967496397759_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192650971_1644106202452116_234598967496397759_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192650971_1644106202452116_234598967496397759_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192650971_1644106202452116_234598967496397759_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192650971_1644106202452116_234598967496397759_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192412445_1644106029118800_2468229304699555277_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192412445_1644106029118800_2468229304699555277_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192412445_1644106029118800_2468229304699555277_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192412445_1644106029118800_2468229304699555277_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192412445_1644106029118800_2468229304699555277_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, 13-րդ դար" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191760770_1644106252452111_3550791429172397203_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191760770_1644106252452111_3550791429172397203_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191760770_1644106252452111_3550791429172397203_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191760770_1644106252452111_3550791429172397203_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191653460_1644106089118794_2624595860921192954_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191653460_1644106089118794_2624595860921192954_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191653460_1644106089118794_2624595860921192954_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191653460_1644106089118794_2624595860921192954_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/191653460_1644106089118794_2624595860921192954_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190943554_1644106059118797_7253554947739743950_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190943554_1644106059118797_7253554947739743950_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190943554_1644106059118797_7253554947739743950_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190943554_1644106059118797_7253554947739743950_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190943554_1644106059118797_7253554947739743950_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190878031_1644106169118786_5481374750299910767_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190878031_1644106169118786_5481374750299910767_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190878031_1644106169118786_5481374750299910767_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190878031_1644106169118786_5481374750299910767_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/190878031_1644106169118786_5481374750299910767_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/147496385_1564938150368922_4743172809855545595_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Ասկերանի շրջան, գ. Պատարա Պատարա (Պտրեցիկ) գյուղից 3 կմ դեպի հյուսիս, անտառում է գտնվում գրականության մեջ հիշատակվող Սուրբ Ամենափրկիչ կամ […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի</title>
<meta name="description" content="Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի | Ասկերանի շրջան, գ. Պատարա, 13-րդ դար" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի" />
<meta property="og:description" content="Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի | Ասկերանի շրջան, գ. Պատարա, 13-րդ դար" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:14:02+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/09/192356459_1644106005785469_888530435361742609_n.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="960" />
	<meta property="og:image:height" content="720" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi","name":"Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-09-20T14:02:19+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:14:02+00:00","description":"Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի | Ասկերանի շրջան, գ. Պատարա, 13-րդ դար","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan/surb-amenaprkich-yekeghetsi#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Վերականգնման ենթակա","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Ասկերանի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/verakangnman-yentaka/askerani-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի

Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ


Աղին նահատակ

Ասկերանի շրջան, Կարմիր գյուղ

Եկեղեցին գտնվում է Կարմիր գյուղ, կամ Դռնավարզ գյուղից 3 կմ հյուսիս – արևմուտք, մի բլրակի վրա: Եկեղեցին կրում է նաև “Խաչին տակ” անվանումը: Հին գյուղատեղիի հյուսիսային եզրին, բլրի վրա կանգնած փոքր, թաղածածկ դահլիճով եկեղեցին (չափերը` 6.8 x 5.3 x 5.8մ), կառուցված է անտաշ քարով: Պատերի մեջ ագուցված են մի շարք խաչքարեր՝ բնորոշ 12-13-րդ դարերին: Առանձին խաչքարեր պարունակում են բուսական ու երկրաչափական, ինչպես նաև՝ կենցաղային բնույթի բարձրաքանդակներ: Խաչքարեր կան ոչ միայն հուշարձանի ներսում, այլև արտաքուստ՝ մասնավորապես մուտքի հատվածում և մոտակա գերեզմանոցում, որոնց ընդհանուր թիվը մեկ տասնյակից ավելի է: Եկեղեցու մուտքի դիմաց 1861թ. կառուցվել է հյուրատուն ուխտավորների համար:

Եկեղեցու Ըղեն նահատակ անվանման շուրջ տարբեր ավանդազրույցներ են մեզ հասել, ըստ մի տարբերակի թշնամինները սպանել են մի հղի կնոջ, այդտեղից էլ տեղանքը կոչվել է հղի կնոջ նահատակման վայր, այն է հղեն կամ ըղեն նահատակ: Ըստ երկրորդ վարկածի, Լենկ Թեմուրի դեմ պաշտպանական մարտերում շատերի հետ նահատակվել է և գյուղի աղան (տանուտերը), որի դին գյուղացիները ամփոփել են բլրակի վրա, կառուցել եկեղեցի նրա հիշատակին և վայրը կոչվել է Ըղեն նահատակ, այսինքն աղայի նահատակման վայր:

“Խաչին տակ” կամ “Ըղեն նահատակ” եկեղեցուց մոտ 100մ հեռավորության վրա տարածվում է համանուն գերեզմանոցը՝ բնորոշ 9-14-րդ դարերին, իսկ ստորին մասում՝ գյուղատեղին, որն ըստ էության գոյատևել է մինչև 19-րդ դար, նկատի ունենալով այստեղ գտնվող աղբյուրի վրայի արձանագրությունը:

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/158139207_1585151281680942_6466081575096113918_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/158139207_1585151281680942_6466081575096113918_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/158139207_1585151281680942_6466081575096113918_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/158139207_1585151281680942_6466081575096113918_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/158139207_1585151281680942_6466081575096113918_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157961234_1585150948347642_4918458627653365009_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157961234_1585150948347642_4918458627653365009_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157961234_1585150948347642_4918458627653365009_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157961234_1585150948347642_4918458627653365009_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157957853_1585151091680961_973926777357516190_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157957853_1585151091680961_973926777357516190_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157957853_1585151091680961_973926777357516190_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157957853_1585151091680961_973926777357516190_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157929841_1585151568347580_2256355764264524746_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157929841_1585151568347580_2256355764264524746_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157929841_1585151568347580_2256355764264524746_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157929841_1585151568347580_2256355764264524746_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157929841_1585151568347580_2256355764264524746_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157909715_1585151218347615_1784288476296444289_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157909715_1585151218347615_1784288476296444289_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157909715_1585151218347615_1784288476296444289_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157909715_1585151218347615_1784288476296444289_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157909715_1585151218347615_1784288476296444289_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157815870_1585151741680896_5774751226518052448_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157815870_1585151741680896_5774751226518052448_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157815870_1585151741680896_5774751226518052448_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157815870_1585151741680896_5774751226518052448_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157815870_1585151741680896_5774751226518052448_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157734561_1585151048347632_7563383523751035168_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157734561_1585151048347632_7563383523751035168_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157734561_1585151048347632_7563383523751035168_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157734561_1585151048347632_7563383523751035168_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157734561_1585151048347632_7563383523751035168_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156454285_1585151328347604_5602983983380057299_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156454285_1585151328347604_5602983983380057299_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156454285_1585151328347604_5602983983380057299_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156454285_1585151328347604_5602983983380057299_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156454285_1585151328347604_5602983983380057299_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157183489_1585151385014265_6759578823786538561_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157183489_1585151385014265_6759578823786538561_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157183489_1585151385014265_6759578823786538561_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157183489_1585151385014265_6759578823786538561_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585150991680971_1262306750009744614_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585150991680971_1262306750009744614_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585150991680971_1262306750009744614_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585150991680971_1262306750009744614_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585151158347621_4340945244657807186_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585151158347621_4340945244657807186_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585151158347621_4340945244657807186_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585151158347621_4340945244657807186_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157338518_1585151158347621_4340945244657807186_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="300" height="225" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157644117_1585151471680923_5986589038979976124_n-300x225.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157644117_1585151471680923_5986589038979976124_n-300x225.jpg 300w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157644117_1585151471680923_5986589038979976124_n-768x576.jpg 768w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157644117_1585151471680923_5986589038979976124_n-16x12.jpg 16w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157644117_1585151471680923_5986589038979976124_n.jpg 960w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" />

				<img width="225" height="300" src="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157720904_1585151661680904_3184230038129264132_n-225x300.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157720904_1585151661680904_3184230038129264132_n-225x300.jpg 225w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157720904_1585151661680904_3184230038129264132_n-9x12.jpg 9w, https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/157720904_1585151661680904_3184230038129264132_n.jpg 720w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" />

Օգտագործված աղբյուրների ցանկ

«Արցախի թեմ», Երևան, 2009թ., 411 էջ

Ասկերանի շրջան, Կարմիր գյուղ Եկեղեցին գտնվում է Կարմիր գյուղ, կամ Դռնավարզ գյուղից 3 կմ հյուսիս – արևմուտք, մի բլրակի վրա: […]

<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.3 (Yoast SEO v21.2) - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<title>Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ</title>
<meta name="description" content="Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ | Ասկերանի շրջան, Կարմիր գյուղ | 12-13-րդ դարեր" />
<meta name="robots" content="index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1" />
<link rel="canonical" href="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak" />
<meta property="og:locale" content="en_US" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="Աղին նահատակ" />
<meta property="og:description" content="Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ | Ասկերանի շրջան, Կարմիր գյուղ | 12-13-րդ դարեր" />
<meta property="og:url" content="https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak" />
<meta property="og:site_name" content="ՀԱՍԵ Արցախի թեմ" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/Diocese.of.Artsakh/" />
<meta property="article:modified_time" content="2022-11-01T13:14:45+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://artsakhdiocese.am/wp-content/uploads/2022/10/156866295_1585151025014301_6884877568938652990_n.jpg" />
	<meta property="og:image:width" content="960" />
	<meta property="og:image:height" content="720" />
	<meta property="og:image:type" content="image/jpeg" />
<script type="application/ld+json" class="yoast-schema-graph">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak","url":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak","name":"Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ","isPartOf":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/#website"},"datePublished":"2022-10-11T09:17:36+00:00","dateModified":"2022-11-01T13:14:45+00:00","description":"Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ | Ասկերանի շրջան, Կարմիր գյուղ | 12-13-րդ դարեր","breadcrumb":{"@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak#breadcrumb"},"inLanguage":"hy-AM","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan/aghin-nahatak-kam-khachin-tak#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Գլխավոր էջ","item":"https://artsakhdiocese.am/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Եկեղեցիներ ու վանքեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Արցախի վերահսկողության տարածք","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Խոնարհված, կիսավեր, հիմնավեր","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Ասկերանի շրջան","item":"https://artsakhdiocese.am/churches/gortsox/khonarhvats-kisaver-himnaver/askerani-shrjan"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Աղին նահատակ"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https://artsakhdiocese.am/#website","url":"https://artsakhdiocese.am/","name":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","description":"ՀԱՍԵ Արցախի թեմ","alternateName":"Արցախի թեմ","inLanguage":"hy-AM"}]}</script>
<!-- / Yoast SEO Premium plugin. -->

Աղին նահատակ կամ Խաչին տակ

Աղին նահատակ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ

ՀԱՍԵ Արցախի թեմ